InfoHub Logo

Endi qaryz alýshylar bir platforma arqyly barlyq nesıelerin retteı alatyn bolady. Bul júıe 2026 jyldyń 12 shildesinen bastap jańa erejelermen jumys isteıdi.

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

Jańa júıe nesimen erekshelenedi?

Qazaqstanda bereshekti ujymdyq retteýdiń jańa sıfrlyq júıesi iske qosylady. Bul júıe birneshe bank pen mıkroqarjy uıymynan merzimi ótken nesıeleri bar qaryz alýshylardyń ómirin jeńildetýge arnalǵan. Endi boryshkerler árbir kredıtormen jeke sóılesýdiń ornyna, bir platforma arqyly barlyq qaryzdaryn retteı alady.

Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttigi (QNRDA) platformanyń jumys tártibi týraly jobany jarıalady. Bul qujat 2025 jyldyń tamyz aıynan bastap pılottyq rejımde jumys istep kelgen júıege tolyqqandy erejelerdi engizedi.

Kimder paıdalana alady?

Júıe 2026 jyldyń 12 shildesinen bastap jańa erejelermen jumys isteıdi, al 2027 jyldyń 1 qańtarynan bastap biryńǵaı qarjy ombýdsmeniniń basqarýyna ótedi. Bul ombýdsmen qazirgi bank jáne mıkroqarjy ombýdsmenderiniń fýnksıalaryn biriktiredi.

Júıe kepilsiz tutynýshylyq nesıeleri men mıkrozaımdary bar, bir mezgilde eki jáne odan da kóp kredıtor aldynda merzimi ótken bereshegi bar qaryz alýshylarǵa arnalǵan. Mıkroqarjy uıymdary úshin 90 kúnnen astam merzimi ótken qaryz, bankter úshin 180 kúnnen astam merzimi ótken qaryz mańyzdy bolyp sanalady.

Jalpy bereshektiń mólsheri 1600 AEK-ten aspaýy kerek, bul shamamen 6,3 mıllıon teńge. Kepilge qoıylǵan ıpotekalyq jáne avtonesıe ıeleri platformany paıdalana almaıdy – olar úshin bólek tetikter qarastyrylǵan.

Ótinish berý jáne qaraý prosesi

Ótinishti tolyǵymen onlaın, JSN jáne uıaly telefon nómiri arqyly berýge bolady. Tirkeýden keıin júıe qaryz alýshynyń bereshekteriniń sanyn, sot talaptarynyń bar-joǵyn jáne áleýmettik mártebesin anyqtaý úshin nesıe búrolary men memlekettik tizilimderden derekterdi avtomatty túrde suraıdy.

Eshqandaı qaǵaz anyqtamalar usynýdyń qajeti bolmaıdy. Basty jańalyqtardyń biri – júıeniń sheshimin daýlaý múmkindigi. Platforma qaryz alýshyǵa qandaı derekter men krıterııler qoldanylǵanyn kórsetýge mindetti bolady.

Eger algorıtm prosedýrany qoldanýdan bas tartsa, adam tiri mamanyń – bank, mıkroqarjy nemese biryńǵaı qarjy ombýdsmeniniń qatysýymen qaıta qaraýdy talap ete alady. Tekseristen keıin barlyq bereshekter týraly málimetter kredıtorlarǵa avtomatty túrde jiberiledi. Osy negizde birneshe bólek tólem kestesiniń ornyna biryńǵaı tólem kestesi qalyptastyrylady. Qujattar elektrondy sıfrlyq qoltańbamen qoldanylady, al restrýktýrızasıa merzimi 60 aıǵa deıin jetýi múmkin.

Kredıtorlarǵa qoıylatyn talaptar

Ótinishti qaraý kezinde kredıtorlarǵa merziminen buryn óteýdi talap etýge, sotqa júginýge, atqarýshy jazba úshin notarıýsqa barýǵa nemese bereshekti kolektorlarǵa berýge tyıym salynady. Sonymen qatar, bankter men MQU prosedýra bastalǵan kezde qaryz alýshynyń barlyq aıyppuldary men ósimaqylaryn esepten shyǵarýǵa mindetti bolady.

Tólemderdi platforma arqyly tikeleı engizýge bolady – júıe aqshany kestege sáıkes kredıtorlar arasynda avtomatty túrde bóledi. Barlyq operasıalar qaryz alýshynyń jeke kabınetinde saqtalady. Qaryz alýshynyń qarjylyq jaǵdaıy ózgergen jaǵdaıda, keste avtomatty túrde qaıta eseptelýi múmkin, barlyq ózgerister aýdıt jýrnalynda tirkeledi.

Qupıalylyq jáne derekterdi qorǵaý

Platforma operatory paıdalanýshylardyń derbes derekterine menshik quqyǵyn almaıdy jáne tek júıeniń tehnıkalyq jumysyna jaýap beredi. Júıedegi barlyq áreketter qorǵalǵan aýdıt jýrnaldarynda tirkeledi, al úshinshi tulǵalarǵa aqparat berý tek zańdy negizder bolǵanda nemese qaryz alýshynyń óziniń kelisimimen ǵana múmkin bolady.

Bul rette ujymdyq retteý prosedýrasyn iske qosý qaryz alýshynyń nesıe tarıhynda avtomatty túrde kórsetiledi. Iaǵnı, bolashaq bankter adamnyń bereshekterdi restrýktýrızasıalaý prosedýrasynan ótkenin kóre alady.

Reformanyń maqsaty

QNRDA-daǵy reformanyń basty mindeti – qaryz alýshylar úshin búrokratıany azaıtý. Qazirgi ýaqytta birneshe nesıesi bar boryshker árbir bankpen jáne MQU-men jeke kelisýge májbúr. Platforma iske qosylǵannan keıin onyń bir jeke kabıneti, biryńǵaı tólem kestesi jáne biryńǵaı qarjy ombýdsmeni bolady.

Bul nesıe amnıstıasy nemese bereshekti óshirý týraly emes – qaryz alýshylar báribir bereshektiń tolyq somasyn qaıtarýǵa mindetti bolady.