InfoHub Logo

Qazaqstanǵa 1991 jyldan beri 451 mıllıard dollardan astam tikeleı sheteldik ınvestısıa tartylǵan. Bul kórsetkish Ortalyq Azıa elderi arasyndaǵy jalpy ınvestısıanyń 70%-yn quraıdy. Bul týraly Qazaqstan Investment Corporation (QIC) basqarma tóraǵasy Dıdar Kárimsaqov málimdedi.

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

Investısıa tartýdyń negizgi faktorlary

Dıdar Kárimsaqovtyń aıtýynsha, Qazaqstannyń ınvestısıa tartýdaǵy basty artyqshylyqtary – geografıalyq ornalasýy, baı tabıǵı resýrstary jáne joǵary eksporttyq áleýeti.

«Qazaqstan Qytaı, TMD elderi, Taıaý Shyǵys jáne Ońtústik Azıa sıaqty iri naryqtardyń arasynda ornalasqan. Bul bizdiń geografıalyq artyqshylyǵymyz. Sonymen qatar, elimiz munaı, gaz, polımetal jáne ýranǵa baı. Bul resýrstar joǵary tabys ákelip, turaqty suranys pen aýqymdy jobalarǵa múmkindik beredi», – deıdi ol.

Sonymen qatar, syrtqy saýda aınalymynyń ósýi ınvestorlarǵa ekonomıkanyń halyqaralyq saýdaǵa ıntegrasıalanǵanyn jáne ósýge keńistik bar ekenin kórsetedi.

Investısıa salasyndaǵy kóshbasshylar

Eń kóp ınvestısıa salǵan elderdiń qatarynda Nıderlandy alda keledi. Sońǵy 30 jylda bul elden 120 mıllıard dollardan astam ınvestısıa tartylǵan. Nıderlandy – iri qarjy jáne korporatıvtik hab, bul arqyly kóptegen halyqaralyq kompanıalar Qazaqstan sıaqty elderdegi iri jobalarǵa ınvestısıa qurylymdaıdy.

«Nıderlandylyq ınvestorlar úshin munaı-gaz sektory, logıstıka, agroónerkásip kesheni, sondaı-aq «jasyl» ekonomıka jáne turaqty ınfraqurylym jobalary dástúrli túrde qyzyǵýshylyq týdyrady. Buǵan qosa, Qazaqstan Ortalyq Azıadaǵy joǵary resýrs jáne tranzıttik áleýeti bar strategıalyq naryq bolyp sanalady», – dep atap ótti Kárimsaqov.

Buǵan qosa, Qytaı, Reseı, Katar, BAÁ jáne Saýd Arabıasy sıaqty elder de Qazaqstanǵa qyzyǵýshylyq tanytýda. Mysaly, QIC qytaılyq áriptestermen birlesip, Mańǵystaý oblysynda qýattylyǵy 160 MVt bolatyn parogazdy elektr stansıasy men Batys Qazaqstan oblysynda metanol óndiretin gaz-hımıa kesheni sıaqty eki iri jobany júzege asyrý týraly strategıalyq kelisimderge qol jetkizdi.

Óńdeý ónerkásibi – ınvestısıanyń basty baǵyty

Buryn ınvestorlar negizinen munaı, gaz jáne ýranǵa basymdyq berse, qazirgi tańda sırek kezdesetin metaldar, energetıka, jańartylatyn energıa kózderi, kólik-logıstıka ınfraqurylymy, fınteh jáne sıfrlyq qyzmetterge qyzyǵýshylyq artty. Alaıda, óńdeý ónerkásibi kóshbasshylyqty saqtap qalýda. 2025 jyldyń qorytyndysy boıynsha bul salaǵa salynǵan ınvestısıa kólemi 30,63 trln teńgege deıin ósti. Bul ınvestorlardyń joǵary qosymsha quny bar óndiriske basymdyq beretinin kórsetedi.

Agroónerkásip sektoryna degen qyzyǵýshylyq ta artyp keledi. «Adal Fund L.P.» jobasy – bul Eýrazıada turaqty aýyl sharýashylyǵy, azyq-túlik qaýipsizdigi jáne saýda ıntegrasıasy úshin uzaq merzimdi platforma qurýǵa baǵyttalǵan mańyzdy qadam boldy. Bul bastama memlekettik damý quraldary men jeke kapıtaldy biriktirip, Qazaqstandy básekege qabiletti, eksportqa baǵdarlanǵan jáne turaqty agrarlyq hab retinde kórsetedi. Qazirgi tańda bul qordyń maqsatty kólemi 1 mıllıard dollarǵa deıin jetedi jáne Astana International Financial Centre (AIFC) ıýrısdıksıasynda jumys isteıdi.

Investorlar úshin táýekelder men QIC-tiń róli

Investorlar Qazaqstanǵa kirgen kezde negizinen retteýshi táýekelderge – zańnamanyń kúrdeliligi men ózgerýine, kelisimder qajettiligine nazar aýdarady. Sondaı-aq, ınfraqurylymdyq shekteýler (logıstıka, energetıka, qýat kózderine qoljetimdilik), valútalyq jáne makroekonomıkalyq táýekelder (teńgeniń qubylmalylyǵy, ınflásıa) jáne jobalardy iske asyrý táýekelderi (jergilikti seriktesterdiń sapasy, iske asyrý merzimderi) mańyzdy ról atqarady.

«Bizdiń kompanıanyń negizgi mindetteriniń biri – ınvestorlarǵa osyndaı kedergilerdi eńserýge kómektesý. Biz ınvestor úshin ınstıtýsıonaldyq seriktes retinde jumys isteımiz, bul kirý jáne jobany iske asyrý kezindegi táýekelderdi azaıtady. Biz kompanıa kapıtalyna ınvestısıalaı otyryp, bıznes seriktesi bolamyz, kompanıalarǵa jańa naryqtarǵa shyǵýǵa, korporatıvtik basqarý deńgeıin arttyrýǵa, operasıalyq tıimdilikti jaqsartýǵa jáne M&A mámilelerin júzege asyrýǵa kómektesemiz», – deıdi Dıdar Kárimsaqov.

Qazirgi tańda QIC portfelinde 4,3 mıllıard dollardan astam aktıvi bar 19 tikeleı jáne venchýrlik ınvestısıalyq qor bar. Árbir menshikti dollarǵa 2 dollardan astam halyqaralyq ınvestısıa tartylady.

QIC-tiń venchýrlik ınvestısıalary

QIC 6 venchýrlik qorǵa qatysady, olar IT-jobalarǵa ártúrli damý satylarynda ınvestısıa salady. Mysaly, QIC $1 mıllıard maqsatty kólemi bar qorlar qory – Alem Ventures Fund qorynyń negizgi ınvestory bolyp tabylady. QIC-tiń $30 mıllıon ınvestısıasy Qazaqstan, Ortalyq Azıa, Kavkaz jáne basqa da perspektıvaly jahandyq naryqtardaǵy IT-jobalardy qoldaýǵa baǵyttalǵan.

Sonymen qatar, kompanıa Sturgeon Emerging Opportunities, 500 Startups (Kremnıı alqabyndaǵy eń iri halyqaralyq venchýrlik qorlar men akseleratorlardyń biri) jáne Azıadaǵy erte satydaǵy tehnologıalyq startaptarǵa ınvestısıa salýǵa mamandanǵan sıngapýrlik Quest Ventures Asia Fund sıaqty halyqaralyq qorlarǵa qatysady.

Osy qorlar arqyly barlyǵy 40 qazaqstandyq startapqa 6 mıllıon dollardan astam ınvestısıa salynǵan.

Bolashaqqa boljam

Qazaqstannyń ınvestısıalyq saıasatynyń jańartylǵan tujyrymdamasy boıynsha, el shıkizat modelinen tehnologıalar, ónerkásip, ınfraqurylym jáne ınovasıalar negizindegi dıversıfıkasıalanǵan ekonomıkaǵa kóshýdi kózdeıdi. Memlekettiń bıznes-josparyna sáıkes, aldaǵy 3-5 jylda Qazaqstannyń JİÓ-di eki ese arttyryp, kem degende 150 mıllıard dollar tikeleı sheteldik ınvestısıa tartý mindeti tur. Bul tek kapıtal kólemin ulǵaıtýdy ǵana emes, sonymen qatar ekonomıkanyń jańa salalaryn damytýǵa jáne turaqty ekonomıkalyq ósýge baǵyttalǵan ınvestısıalardyń sapasyn arttyrýdy talap etedi.