InfoHub Logo

Qazaqstannyń keń baıtaq dalasynda sońǵy jyldardaǵy eń iri ınfraqurylymdyq jobalardyń biri – «Moıynty – Qyzyljar» jańa temirjol jelisiniń qurylysy táýlik boıy qarqyndy júrip jatyr.

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

Uzyndyǵy 300 shaqyrymnan asatyn jańa temirjol Transkaspıı halyqaralyq kólik baǵytynyń mańyzdy býynyna aınalyp, Azıa men Eýropa arasyndaǵy Qazaqstannyń tranzıttik hab retindegi pozısıasyn nyǵaıtady. Qazirgi tańda joba belsendi kezeńge shyǵyp, 300-den astam mamany men 670-ten astam tehnıka jumyldyrylǵan. Qurylys jumystary birden birneshe ýchaskede jer qazýdan bastap, rels tóseý jáne kópir salýǵa deıin jalǵasýda.

Nege bul temirjol Qazaqstan úshin mańyzdy?

Jańa baǵyt Moıynty men Qyzyljar stansıalaryn baılanystyryp, Qaraǵandy jáne Ulytaý oblystary arqyly ótedi. Bul joba aımaqtyq logıstıkany túbegeıli ózgertýge qabiletti strategıalyq ınfraqurylym bolyp tabylady. Jańa jeli iske qosylǵannan keıin júk tasymaldaý qashyqtyǵy 149 shaqyrymǵa qysqarady. Bul jetkizý ýaqytyn azaıtyp, janar-jaǵarmaıdy únemdep, vagondardyń aınalymyn jedeldetip, Qazaqstan arqyly ótetin tranzıttiń básekege qabilettiligin arttyrady. Sonymen qatar, bul jańa tamyr Moıynty – Jaryq ýchaskesindegi júktemeni azaıtýǵa múmkindik beredi. Bul ýchaske qazirgi tańda halyqaralyq baǵyttarmen júretin konteınerlik poıyzdardy qosa alǵanda, kóptegen júkterdi ótkizedi. Osylaısha, Qazaqstan temirjol júıesiniń jalpy ótkizý qabiletin arttyratyn qosymsha kólik arterıasyn salyp jatyr.

Transkaspıı baǵytyna basymdyq

Joba Transkaspıı halyqaralyq kólik baǵytymen tyǵyz baılanysty. Sońǵy jyldary jahandyq logıstıkadaǵy ózgeristerge baılanysty bul «Orta dáliz» dep atalatyn baǵyttyń suranysy artyp keledi. Bul Qazaqstanǵa Qytaı, Ortalyq Azıa, Kavkaz jáne Eýropa arasyndaǵy tranzıttik kópir rólin nyǵaıtýǵa múmkindik beredi. Ósip otyrǵan júk aǵyny jaǵdaıynda ınfraqurylymnyń jyldamdyǵy men ótkizý qabileti óte mańyzdy bolyp otyr. Sarapshylardyń aıtýynsha, búginde kólik dálizderine ınvestısıa salatyn elder aldaǵy jyldary tranzıttik tabyspen qatar, jańa óndirister men logıstıkalyq ortalyqtardy da tartady. Sondyqtan «Moıynty – Qyzyljar» jelisiniń qurylysy kólik ınfraqurylymyn jańǵyrtýdyń negizgi jobalarynyń biri retinde qarastyrylady.

Qurylys jumystarynyń barysy

Búgingi tańda negizgi jer qazý jumystary 90 paıyzdan asyp oryndaldy. Bul qurylystyń eń kúrdeli kezeńderiniń biri, ásirese klımattyq jaǵdaılar men marshrýttyń uzyndyǵyn eskergende. Rels-shpal torabyn tóseý jumystary shamamen 40 paıyzǵa aıaqtaldy. Kópirler, jol ótkelderi, qubyrlar jáne mal ótetin ótkelder sıaqty jasandy qurylystardyń qurylysy da jalǵasýda. Olardyń daıyndyǵy 65 paıyzdan asyp otyr. Jobaǵa onnan astam qosalqy merdigerlik uıym tartylǵan. Jumystar táýlik boıy júrgizilip, jobanyń qarqyndylyǵy men merziminde aıaqtaýǵa degen umtylysty kórsetedi. Jospar boıynsha, temirjol jelisin turaqty paıdalanýǵa bıylǵy jyldyń ózinde berý kózdelgen.

Ekonomıkaǵa qandaı paıda ákeledi?

Jańa temirjol tek tranzıttik tasymaldardy ǵana emes, sonymen qatar aımaqtar úshin jumys oryndaryn qurýdy, ınfraqurylymdy damytýdy jáne ekonomıkalyq belsendilikti arttyrýdy bildiredi. Bul bıznes úshin jyldam ári boljamdy jetkizilimderdi qamtamasyz etedi, eksporttaýshylarǵa halyqaralyq naryqtarǵa shyǵýdyń jańa múmkindikterin ashady. Al el úshin bul Ortalyq Azıadaǵy eń iri logıstıkalyq torap mártebesin nyǵaıtady. Sońǵy jyldary Qazaqstan kólik ınfraqurylymyna júıeli túrde basymdyq berip keledi, óıtkeni qazirgi ekonomıkada marshrýttar, júkter jáne saýda aǵyndary ótetin elder basymdyqqa ıe bolady. «Moıynty – Qyzyljar» jelisi bul strategıanyń mańyzdy elementteriniń birine aınalýy múmkin.