- 03 naý. 2019 00:00
- 341
Qazaqtyń baıyrǵy salmaq ólshemderi
Qadaq — Shyǵys elderinde kóp qoldanylǵan salmaq ólshemi. Qadaq eskiliktegi jazbalarda jıi ushyrasady. Eýropada keń taraǵan fýnt ólshemine sáıkes keledi. Ol 200 gramǵa teń. Keıbir málimetter boıynsha, qadaqtyń mynadaı túrleri bolǵan: Deshti Juma qalasynda — 317 g, Qarategin qalasynda — 634 g, Qattaqorǵan qalasynda — 409, 512 g.
Batpan — salmaq ólshemi. Bir batpanda 200-300 gram aýyrlyq bar. XIX ǵasyrlarda Tashkent, Shymkent qalalarynda bir batpan 10,5 put, ıaǵnı 171,99 kg, Áýlıeatada 12 putqa teń kelgen, ıaǵnı — 196,56 kg-dy quraıdy.
Mysqal — 25 gramǵa teń salmaq ólshemi (bir qadaqta 96 mysqal bar).
Shókim — bes saýsaqtyń shókimine ilikken zattyń ólshemi.
Put — salmaǵy 16 kılogramǵa teń aýyrlyq ólshemi. 1 put — 40 qadaq.
Qoltyq — kisi qolyn búgip búıirine jetkizgende qoltyǵynyń astyna syıatyndaı kólem.
Shymshym— usaq zatty bas barmaq pen suq saýsaqtyń arasyna qysyp ustaǵandaǵy syıymdylyq ólshemi.
Qos ýys — qos qoldyń alaqanyn biriktire qobylaı ustaǵandaǵy syıymdylyq ólshemi.
Ýys — qoldyń alaqanyn qobylaı ustaǵandaǵy syıymdylyq ólshemi.