InfoHub Logo

Qazaqstandyq jýrnalıs jáne munaı-gaz salasynyń sarapshysy Oleg Chervınskıı ulttyq kompanıalardyń bas keńselerin Astanadan salalyq óńirlerge kóshirý múmkindigin talqylaýdy usyndy. Bul ıdeıa aımaqtardyń damýyna tyń serpin bere alady.

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

Chervınskııdiń bul pikiri Reseıdiń «Rosneft» kompanıasynyń bas dırektory Igor Sechınniń Sankt-Peterbýrg halyqaralyq ekonomıkalyq forýmynda aıtqan sózderinen keıin týyndady. Sechın, eger Reseı prezıdenti Vladımır Pýtın tapsyrsa, kompanıanyń bas keńsesin Máskeýden óńirge kóshirýge daıyn ekenin málimdegen.

Sarapshy Reseıde buǵan deıin de iri memlekettik kompanıalardyń bas keńselerin salalyq qyzmet aımaqtaryna kóshirý máselesi kóterilgenin eske saldy. Mysaly, «RýsGıdro» kompanıasy Krasnoıarskige kóship, jumysyn aıaqtaǵan. Sondaı-aq, «RJD» qurylymdaryn Vladımır oblysyndaǵy Dobrogradqa kóshirý talqylanyp jatyr. Al «Rosneft» úshin Iýgra jáne Iamalo-Nenes avtonomıalyq okrýgteri salalyq aımaqtar bola alady.

Qazaqstandaǵy jaǵdaı

Osyǵan oraı, Chervınskıı Qazaqstanda da osyndaı tásildi qoldanýǵa bola ma degen saýal qoıdy. «QazMunaıGaz» keńsesi Atyraýǵa, al «Qazatomónerkásip» keńsesi Qyzylordaǵa kóshse qalaı bolar edi?» dep jazdy sarapshy.

Onyń pikirinshe, mundaı qadam óńirlerdiń damýyna qosymsha serpin beredi. İri ulttyq kompanıalardyń bas keńselerin salalyq oblystarda ornalastyrý iskerlik belsendilikti arttyryp, sapaly kadrlar men ınfraqurylymǵa suranysty ulǵaıtyp, negizgi óndiristik qyzmet shoǵyrlanǵan óńirlerge basqarý ortalyqtaryn jaqyndatady.

Sarapshy bul ıdeıany Qazaqstan prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev buǵan deıin qoldanǵan «sol jaǵalaýlyqtar» sózine qatysty synmen de baılanystyrdy. Bul sózben prezıdent naqty jumystan jáne óńirlik kún tártibinen alshaqtap qalǵan sheneýnikter men kvazımemlekettik sektor qyzmetkerlerin meńzegen bolatyn.

Chervınskııdiń oıynsha, ulttyq kompanıalardy salalyq óńirlerge kóshirý oblystardyń damýyna yqpal etip qana qoımaı, sondaı-aq osy qurylymdar ishindegi kadr saıasatyna degen kózqarasty ózgerte alady.

Qazaqstanda kóptegen iri ulttyq kompanıalardyń bas keńseleri Astanada ornalasqan. Alaıda, óndiristik baza men negizgi aktıvterdiń basym bóligi óńirlerde shoǵyrlanǵan. Mysaly, munaı-gaz salasy negizinen elimizdiń batysymen, sonyń ishinde Atyraý jáne Mańǵystaý oblystarymen baılanysty bolsa, ýran ónerkásibi negizinen ońtústik óńirlerde ornalasqan.

Ulttyq kompanıalardyń keńselerin kóshirý týraly usynys ázirge tek sarapshy pikiri bolyp qalyp otyr jáne kompanıalar tarapynan resmı túsinikteme berilmegen. Degenmen, bul usynys óńirlerdiń strategıalyq salalardy basqarýdaǵy róli jáne iri memlekettik aktıvterdiń is júzinde jumys isteıtin aýmaqtarmen qanshalyqty baılanysty bolýy kerektigi týraly máseleni qaıta kóteredi.

Aıta keteıik, bul ıdeıa alǵash ret 2011 jyly «Sınergetıkalyq atlas» jobasynda aıtylǵan. Sol kezde «Taý-Ken Samuryq» keńsesin Óskemenge, «QMG» UK-ny Aqtóbege, «QMG» RD-ny Atyraýǵa, «Samuryq-Energo» men KEGOC-ty Pavlodarǵa kóshirý usynylǵan.

Esterińizge sala keteıik, 2026 jyldyń aqpanynda Qashaǵan ken ornyn ıgerýshi NCOC operatory Atyraýda 167 mlrd teńgege jańa keńse salýdy josparlap otyrǵany belgili boldy. Sol kezde oblystyq máslıhat depýtaty Syrymbek Sársembaev ony Atyraý oblysynyń Maqat aýdanynda, ken oryndaryna jaqyn jerde salýdy usynǵan.