InfoHub Logo

Qostanaı qalasynyń bas jospary 2020 jyldyń sońynda bekitilgenimen, keıingi jyldary oǵan jıi túzetýler engizý qajettiligi týyndap otyr. Bul jaǵdaı qala qurylysy salasyndaǵy belsendilikke kedergi keltirip, qurylys jumystaryn toqtatýǵa deıin jetkizdi.

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

Bas jospardy ózgertýge ne sebep boldy?

Bas jospardy túzetý qajettiligi alǵash ret 2024 jyly baıqaldy. Jekelegen qurylys salýshylar jobalaý kezinde qala kartasyna burynnan bar nysandardy ornalastyra almaı qınaldy. Keıinnen, ákimdik Narımanov bazary aýmaǵynda jańa elektr qosalqy stansıasynyń qurylysyna oryn taba almaǵan soń, bas jospardy ózgertý týraly sheshim qabyldandy. Bul maqsatqa oblystyq búdjetten 600 mıllıon teńge bólindi.

Qurylysqa tosqaýyl

Qazirgi bas jospar negizinen eski turǵyn aýdandardy jańǵyrtýdy, ıaǵnı jeke úılerdi buzyp, onyń ornyna kóp qabatty úıler salýdy kózdegen. Bul sý, jylý, energıa jáne gazben qamtamasyz etý júıelerin qaıta qaraýdy, sondaı-aq kólik qozǵalysynyń tyǵyzdyǵy men turaq oryndarynyń tapshylyǵy máselelerin eskerýdi talap etedi.

Alaıda, halyq bul josparǵa qarsy shyǵyp, jeke sektordy buzyp, tyǵyzdaý qurylys júrgizýge qarsylyq bildirdi. Biraq sot prosesterine qaramastan, halyq bul iste jeńilip qaldy.

Jospardy kim jáne qalaı ózgertedi?

2025 jyldyń ekinshi jartysynda ákimdik bas jospardy túzetýge konkýrs jarıalap, 264 mıllıon teńge jumsaýdy josparlady. Alaıda, jobalaý kompanıasynyń tájirıbesine kúmán keltirip, kelisimshart buzyldy. Endi bul jumysqa 600 mıllıon teńge bólinip, «Astanagenplan» JSHS-na tapsyrylýy múmkin.

Qostanaı oblysy ákiminiń orynbasary Berik Tanjarıkovtiń aıtýynsha, buryn bas jospardy túzetýge tyrysqanymen, áýre-sarsańnan qutylý úshin josparly jobalaý arqyly sheshýge bolmaıtyny anyqtalǵan. Qazirgi bas josparda zańnama talaptaryna sáıkes, jobalaý josparlaryndaǵydaı naqty kólemder, aýdandar, qabattylyq jáne júktemeler kórsetilýi tıis.

Qurylys jumystarynyń toqtaýy

Qurylys salýshylar qaýymdastyǵynyń málimetinshe, qaladaǵy qurylys qujattarymen týyndaǵan máselelerge baılanysty qurylys jumystary toqtatylǵan. 2023 jyldan beri ǵımarattardy rekonstrýksıalaýǵa nemese kúrdeli jóndeýge ruqsat alý múmkin bolmaı tur.

Qostanaı oblystyq qurylysshylar qaýymdastyǵynyń atqarýshy dırektory Irına Vıkýlovanyń aıtýynsha, qazirgi jaǵdaıda qala ózen men temirjoldyń arasynda qysylyp qalǵan. Batys bóligin damytý úshin úlken qarjy men ýaqytty qajet etetin jol ótkelderin salý kerek. Sondyqtan qurylysshylar qalanyń qabattylyǵyn arttyrýdy usynyp otyr.

Ekspert pikiri

Sáýletshi-ýrbanıst Janna Spýnerdiń aıtýynsha, bas jospardy 5-7 jylda bir ret túzetý – qalypty jaǵdaı. Biraq bul túzetýler qalanyń negizgi fılosofıasyn, keńistiktik qurylymyn jáne damý prınsıpterin ózgertpeýi kerek. Eger qalanyń damý logıkasy, kólik júıesi, ósý baǵyttary ózgerse, onda bul jańa bas jospardy ázirleý bolyp sanalady.

Ol sondaı-aq, Qazaqstanda bas josparlardyń kóbinese qalany damytý strategıasy retinde emes, tek tehnıkalyq qujat retinde qarastyrylatynyn aıtyp, bul tájirıbeniń qaýipti ekenin atap ótti. Sebebi, bas jospar qalanyń uzaq merzimdi múddelerin qorǵaıtyn erejeler júıesi retinde jumys isteýi tıis.

Tatána SHESTAKOVA, foto Sergeı LÚTÝM