InfoHub Logo

6 maýsymda Biryńǵaı jınaqtaýshy zeınetaqy qory (ENPF) 2026 jylǵa arnalǵan zeınetaqy jınaqtaryn paıdalanýdyń eń tómengi jetkiliktilik shekterin jarıalady. Bul ózgeristerden keıin qazaqstandyqtarda jańa somalar qalaı esepteletini jáne ádistemeniń qanshalyqty ashyq ekendigi týraly kóptegen suraqtar týyndady. Ekonomıs Asqar Qysyqov bul ózgerister nege daý týdyrǵanyn túsindirdi.

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

Ádistemedegi kemshilikter

Ekonomıstiń aıtýynsha, Áleýmettik kodekste jetkiliktilik shekteriniń qandaı erejelermen eseptelýi kerektigi burynnan belgilengen. Alaıda, jańa ádisteme zańnamaǵa tıisti ózgerister engizilmeı qabyldanǵan bolýy múmkin degen kúdik bar.

Buryn shekteýler aldyn ala, ádette jyl sońynda bekitilip, kelesi jyl boıy qoldanysta bolatyn. Bul azamattarǵa qarjysyn josparlaýǵa múmkindik berdi. Qazirgi ýaqytta ózgerister tym jyldam jáne keń talqylaýsyz engizilip jatqanyn Qysyqov atap ótti.

Sarapshynyń pikirinshe, jańa erejelerdi aldyn ala talqylap, mysaly, 2027 jyldyń 1 qańtarynan bastap kúshine enetinin habarlaýǵa bolar edi. Sonda adamdar daıyndalýǵa ýaqyt tabatyn edi.

Suraq kóp, jaýap az

Taǵy bir másele – aqparattyń jetkiliksizdigi. Qysyqovtyń aıtýynsha, talqylaý kezinde kóptegen mamandar esepteý ádistemesin taba almaǵan. Ol jarıalanǵannan keıin de jańa shekteýlerdiń qalaı anyqtalatyny týraly kóptegen suraqtar qaldy.

«Kóbine túsiniksizdik kóp. Biz ádistemeni qabyldadyq, biraq ony talqylaǵan kezde ENPF-te ózi sol ádisteme bolmady. Áriptesterim surady, ony qaıdan tabýǵa bolady dep, bári izdedi, biraq keıin bul ádisteme negizinde qalaı esepteý kerektigin túsinbeı qaldy. Jasandy ıntellektke salyp, osy shekteýlerdi eseptep shyǵýǵa tyrysady. (…) Ashyqtyq bolmaǵan kezde, túsiniksiz bolǵanda, adamdardyń senimsizdigi artady. Sondyqtan da, «áldeqaıda jaqsyraq aqshany alý kerek» degen oıǵa keledi. Bári asyǵys, sondyqtan qazir asyǵys aqsha alýdyń sany artyp otyr», – dedi ekonomıs.

Bul nege ákelýi múmkin?

Onyń oıynsha, memlekettik organdar aldyn ala esepteýlerdi kórsetip, ózgeristerdiń tetigin egjeı-tegjeıli túsindirip, azamattarǵa daıyndalýǵa ýaqyt berýi kerek edi. Ashyqtyqtyń joqtyǵy, Qysyqovtyń pikirinshe, tek alańdaýshylyqty kúsheıtip, zeınetaqy jınaqtaryn merziminen buryn alýdyń ósýine sebep bolǵan.