InfoHub Logo

Sońǵy aptalarda Qytaı astanasy Beıjiń álemdik saıasattyń ortalyǵyna aınaldy. Qytaı tóraǵasy Sı Szınpın bir-birinen keıin AQSH prezıdenti Donald Trampty jáne Reseı prezıdenti Vladımır Pýtındi qabyldady. Bul kezdesýler Qytaıdyń jahandyq arenadaǵy yqpalynyń artqanyn aıqyn kórsetti.

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

Tramptyń Beıjińge sapary

AQSH prezıdenti Donald Tramptyń Qytaıǵa jasaǵan sapary negizinen ekonomıkalyq jáne geosaıası máselelerdi talqylaýǵa baǵyttaldy. Kezdesýde saýda, Taıvan máselesi, tehnologıalyq báseke jáne Taıaý Shyǵystaǵy ahýal sıaqty mańyzdy taqyryptar qozǵaldy. Syrt kózge kezdesý jyly ótkendeı kóringenimen, sarapshylar naqty kelisimderge qol jetkizilmegenin atap ótti. Fransıanyń Le Monde basylymynyń málimetinshe, Qytaı tarapy joǵary deńgeıde uıymdastyrǵanymen, eki el arasyndaǵy negizgi qaıshylyqtar, ásirese Taıvan, tarıfter men tehnologıalar boıynsha ortaq sheshim tabylmaǵan.

Sarapshylar Tramptyń bul sapary arqyly Qytaımen qarym-qatynasty shıelenistirmeýge tyrysqanyn aıtady. Sebebi, AQSH pen Qytaı arasyndaǵy básekege qaramastan, eki el ekonomıkalyq jaǵynan bir-birine táýeldi. Al Qytaı úshin AQSH prezıdentin qabyldaý – óziniń álemdik yqpalyn pash etýge múmkindik berdi. Bul Beıjińniń álemge "AQSH bizben sanasady" degen sıgnal berýi edi.

Pýtınniń Qytaıǵa sapary

Tramp ketkennen keıin kóp uzamaı Beıjińge Reseı prezıdenti Vladımır Pýtın keldi. Bul – Pýtınniń Qytaıǵa jasaǵan 25-shi sapary. Qytaı tarapy Pýtındi erekshe qurmetpen qarsy alyp, bul kezdesýdi "strategıalyq seriktestiktiń jańa kezeńi" dep atady. Pýtın de eki el arasyndaǵy qarym-qatynasty "tarıhtaǵy eń joǵary deńgeı" dep baǵalady.

Alaıda halyqaralyq sarapshylar Reseı men Qytaı arasyndaǵy tepe-teńdiktiń ózgergenin alǵa tartady. Ýkraınadaǵy soǵys pen Batystyń sanksıalarynan keıin Reseı Qytaıǵa burynǵydan áldeqaıda táýeldi bolyp qaldy. Qazirgi tańda Qytaı Reseı úshin negizgi ekonomıkalyq seriktes, iri naryq, tehnologıa men taýar jetkizýshi, sondaı-aq halyqaralyq qysym jaǵdaıyndaǵy mańyzdy saıası tirek bolyp otyr.

Al Jazeera sarapshylarynyń pikirinshe, bul kezdesýde Qytaı ózin áldeqaıda senimdi ári myqty pozısıada ustady. Keıbir sarapshylar "qazir Qytaıǵa qaraǵanda, Reseıge Qytaı kóbirek qajet" degen pikir bildirýde. The Washington Post basylymy da Reseıdiń Qytaı ekonomıkasyna táýeldiliginiń artqanyn jazady. Buryn Máskeý Beıjińmen teń seriktes retinde kórinýge tyryssa, qazir bul jaǵdaı ózgergen.

Qytaıdyń jahandyq messedji

Sarapshylar Tramp pen Pýtınniń araǵa sanaýly kún salyp Beıjińge kelýin kezdeısoqtyq emes dep sanaıdy. Bir jaǵynan, Beıjiń AQSH-pen dıalog júrgize alatynyn kórsetse, ekinshi jaǵynan, Reseımen strategıalyq baılanysyn úzbeı otyrǵanyn pash etti. Iaǵnı, Qytaı ózin Batys pen Reseı arasyndaǵy jaı baqylaýshy emes, álemdik saıasattaǵy jeke ári yqpaldy kúsh retinde tanytýǵa umtylýda. The Guardian basylymy da Beıjińniń jahandyq dıplomatıanyń ortalyǵyna aınalyp bara jatqanyn jazady.

Sońǵy jyldary álemde jańa geosaıası tártip qalyptasyp jatqany aıtylýda. AQSH pen Qytaı arasyndaǵy báseke kúsheıip, Reseı Ýkraınadaǵy soǵystan keıin yqpalyn álsiretti. Osyndaı jaǵdaıda Qytaı eki iri derjavamen de baılanysyn saqtap, óz yqpalyn arttyrýǵa tyrysýda. Sarapshylardyń pikirinshe, búgingi álemdik saıasatta Qytaıdy aınalyp ótý múmkin emes.