InfoHub Logo

Qazaqstan men Túrkıa arasyndaǵy ekonomıkalyq qarym-qatynas kúrdeli kezeńdi bastan keshýde. Bir jaǵynan, elimizdegi túrik kompanıalarynyń sany azaıyp, ınvestısıalar tómendep jatsa, ekinshi jaǵynan, eki el arasyndaǵy taýar aınalymy aıtarlyqtaı ósken. Bul jaǵdaı eki el arasyndaǵy seriktestiktiń sıpaty ózgeretinin meńzeıdi.

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

Túrik kompanıalarynyń sany azaıdy

Sońǵy bir jylda Qazaqstandaǵy túrik kapıtalynyń qatysýymen qurylǵan kásiporyndardyń sany aıtarlyqtaı kemidi. 2026 jyldyń 1 qańtaryndaǵy málimet boıynsha, olardyń sany shamamen 3,7 myńǵa jýyqtap, bul ótken jylmen salystyrǵanda 7,5%-ǵa az. Ásirese, buryn túrik bıznesi belsendi bolǵan salalarda bul kórsetkish tómendegen:

Bul Qazaqstandaǵy túrik kásipkerleriniń belsendiligi, ásirese, qurylys salasynda birtindep azaıyp bara jatqanyn kórsetedi.

Túrkıadan keletin ınvestısıalar kúrt tómendedi

Investısıalyq yntymaqtastyq salasyndaǵy ózgerister tipti aıqyn baıqalady. Ulttyq banktiń derekterine súıensek, 2025 jyldyń qańtar-qyrkúıek aılarynda Qazaqstan ekonomıkasyna Túrkıadan kelgen ınvestısıa kólemi 191 mln dollardy qurap, bul ótken jyldyń osy kezeńimen salystyrǵanda 2,3 ese kem. Alaıda, bul jaǵdaıǵa qarama-qarsy tendensıa da bar: qazaqstandyq ınvestorlar Túrkıaǵa salynǵan ınvestısıalaryn 1 mlrd dollarǵa deıin arttyrǵan. Bul ótken jylmen salystyrǵanda 31,7 ese kóp jáne sońǵy jyldardaǵy rekordtyq kórsetkish.

Saýda aınalymy ósýin jalǵastyrýda

Kompanıalar sany men ınvestısıalar azaıǵanyna qaramastan, Qazaqstan men Túrkıa arasyndaǵy taýar aınalymy artty. 2025 jyldyń qorytyndysy boıynsha, ol 5,4 mlrd dollarǵa jetip, 2024 jylmen salystyrǵanda 8,7%-ǵa ósken. Bul ósimge negizinen qazaqstandyq eksporttyń úlesi áser etti.

Qazaqstan shıkizat pen aýyl sharýashylyǵy ónimderin jetkizýdi ulǵaıtty

Qazaqstannan Túrkıaǵa eksport ósti:

Ásirese, keıbir taýarlardyń jetkizilimi aıtarlyqtaı artty:

Sonymen qatar, aeronavıgasıalyq qurylǵylar (48 dana, 4,3 ese ósim), ushaqtar (2 dana, 3,5 ese tómendegen), maqta talshyǵy (11,5 myń tonna, 2,5 ese tómendegen) da eksporttaldy. Bul Túrkıanyń qazaqstandyq shıkizat pen aýyl sharýashylyǵy ónimderin belsendi túrde satyp alatynyn kórsetedi.

Túrkıadan ımport azaıdy, biraq barlyq taýar boıynsha emes

Túrkıadan Qazaqstanǵa ımport jalpy alǵanda tómendegen:

Eń kóp azaıǵan jetkizilimder:

Alaıda, keıbir taýarlar boıynsha ımporttyń ósýi baıqalady:

Bul saýda qurylymynyń ózgeretinin, suranystyń ónerkásiptik jáne medısınalyq ónimderge aýysyp jatqanyn bildiredi.

Elder arasyndaǵy kóshi-qon azaıdy

Kóshi-qon aǵynynda da ózgerister baıqalady. 2025 jyldyń toǵyz aıynda Túrkıadan Qazaqstanǵa turaqty turýǵa 173 adam kóship kelgen, bul ótken jylmen salystyrǵanda 2,1 ese az. Kóbinese Almaty, Almaty oblysy jáne Qaraǵandy oblysy tańdalǵan. Keri baǵyttaǵy aǵyn áldeqaıda az: Túrkıaǵa Qazaqstannan 27 adam kóship, bul ótken jylmen salystyrǵanda 22,7%-ǵa artqan. Negizgi shyǵý qalalary Almaty, Astana jáne Almaty oblysy boldy.

Ekonomıkalyq qarym-qatynastar nyǵaıýda

Statısıka kórsetkendeı, Qazaqstan men Túrkıa arasyndaǵy ekonomıkalyq yntymaqtastyq azaıǵan joq, tek qaıta qurylýda. Túrik kompanıalarynyń sany men ınvestısıalar kólemi azaıǵanymen, eki el arasyndaǵy saýda ósýde, al qazaqstandyq eksport túrik naryǵyndaǵy pozısıasyn nyǵaıtýda. Bul ekijaqty qarym-qatynastyń kásipkerlik belsendilikten saýda-shıkizattyq ózara is-qımyl men Qazaqstan tarapynan ınvestısıalarǵa qaraı aýysyp jatqanyn bildiredi.