InfoHub Logo

Qazaqstan Ulttyq banki teńge baǵamynyń jeltoqsanda jáne 2025 jyl boıy qalaı ózgergenin túsindirdi. Regýlátordyń aıtýynsha, saýda kólemi artty, al naryqtaǵy teńgerim Ulttyq qor men ótimdilikti beıtaraptandyrý tetikteri arqyly ustaldy. Bul ımport pen nesıe tólemderine táýeldi bıznes pen azamattar úshin mańyzdy.

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

Jeltoqsan: kýrs pen saýda dınamıkasy

Jeltoqsan qorytyndysy boıynsha teńge 1,3%-ǵa nyǵaıyp, dollaryna 505,73 teńge boldy. Sol aıda KASE-degi ortasha kúndik saýda kólemi $280 mln-nan $359 mln-ǵa ósti, al jalpy aılyq kólem $7,9 mlrd-qa jetti.

2025 jyldyń nátıjesi

Jyl basynan beri teńge 3,7%-ǵa kúsheıdi: 525,10 teńgeden 505,73 teńgege deıin. Valúta saýdasynyń jyldyq kólemi $63 mlrd boldy, bul ótken jylmen salystyrǵanda 15%-ǵa kóp. Ulttyq bank jeltoqsanda valúta ıntervensıalaryn júrgizgen joq.

Ulttyq qor: búdjet pen ınfraqurylymǵa satylym

Jeltoqsanda respýblıkalyq búdjetti qarjylandyrý jáne Taldyqorǵan – Úsharal magıstraldyq gaz qubyryn salý úshin Ulttyq qordan $400 mln satyldy. Bul aılyq bırja saýdasynyń shamamen 5%-yna (táýligine orta eseppen $18 mln) teń. 2025 jyly barlyǵy $8,2 mlrd satyldy.

2026 jylǵy qańtarda búdjet transfertterin konvertasıalaý úshin $350–450 mln aralyǵynda valúta satý kútiledi.

Ótimdilikti beıtaraptandyrý: «zerkalırovanıe»

Jeltoqsanda «zerkalırovanıe» sheńberinde 475 mlrd teńge sterılızasıalandy. 2025 jylǵy osy operasıalar aıasyndaǵy rezervten satylym kólemi $7 mlrd boldy. 2026 jyldyń I toqsanynda artyq ótimdilikti sińirý úshin shamamen 1,1 trln teńge balamasynda shetel valútasyn satý josparlanyp otyr.

Túsindirme: Ulttyq qordan valúta satylǵanda naryqtaǵy teńge kólemi kóbeıedi. Baǵam men ınflásıaǵa qysymdy azaıtý úshin Ulttyq bank qarsy satylym jasap, artyq teńgeni qaıta shyǵarady.

Kvazısektor jáne ENPF

Kvazımemlekettik sektordyń mindetti valúta túsimin satý kólemi 2025 jylǵy jeltoqsanda shamamen $315 mln boldy. ENPF-tyń zeınetaqy aktıvteri úshin dollar satyp alýy jeltoqsanda da, qańtarda da josparlanbaǵan: qor aktıvteriniń valúta úlesi 40%-dan joǵary.

Qysqa merzimdegi faktorlar jáne mólsherleme

Ulttyq bank teńgeniń qysqa merzimdegi traektorıasy naryq qatysýshylarynyń kútýlerine, toqsandyq salyq tólemderine, jahandyq naryqtardaǵy ahýal men geosaıası táýekelderge táýeldi bolatynyn atap ótti.

Eske salaıyq, 2025 jylǵy 28 qarashada bazalyq mólsherleme 18% deńgeıinde saqtalǵan edi. Osy sheshimnen keıin bırjada dollar arzandaǵan bolatyn.