InfoHub Logo

Májilis depýtaty Bakytjan Bazarbek notarıýstardyń mıkroqarjy uıymdary, lombardtar men kolektorlar paıdasyna atqarýshy jazbalardy rásimdeý kezinde jappaı zań buzýshylyqtar jasap jatqanyn málimdedi. Bul týraly ol búgin notarıat qyzmeti máseleleri boıynsha zań jobasyn qaraý kezinde aıtty.

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

Notarıýstardyń jaýapkershiligi artady

Depýtattyń aıtýynsha, usynylyp otyrǵan túzetýler notarıýstardyń jaýapkershiligin kúsheıtip, notarıat salasynda jınaqtalǵan problemalyq máselelerdi retteýge baǵyttalǵan. Zań jobasy notarıat qyzmetin Kásipkerlik kodeksiniń retteýinen shyǵarý, jeke derekter boıynsha talaptardy buzǵany úshin jaýapkershilik, azamattardyń ESQ-ny úshinshi tulǵalarǵa berýge tyıym salý, sondaı-aq notarıýstyń mámile qatysýshylarymen affılırlenýine shekteý qoıý máselelerin qamtıdy.

«Zańsyzdyq jasap jatyr»

«Álsiz zańnamanyń kesirinen keıbir ádiletsiz notarıýstar qylmystyq oımen, ashyq aıtqanda, zańsyzdyq jasap jatyr. Bul bos sóz emes. Búgin qabyldanyp jatqan zań jobasy notarıat salasyndaǵy zorlyq-zombylyqty joıýǵa arnalǵan», — dedi Bazarbek.

Ol Bas prokýratýranyń 2023 jylǵy 28 qyrkúıektegi usynymyna silteme jasady. Depýtattyń sózinshe, bul qujatqa sáıkes, elimiz boıynsha ondaǵan notarıýs zańsyz árekettermen aınalysqan.

«Notarıýstar jalǵan qaryzdar, jalaqylar, memlekettik satyp alýlar boıynsha zańsyz atqarýshy jazbalar shyǵarǵan, shaǵyn nesıeler boıynsha azamattardan qaryz óndirip alý kezinde zańdylyqty jappaı buzǵan», — dedi ol.

Jalǵan qaryzdar

Depýtat zań boıynsha atqarýshy jazba tek daýsyz talaptar boıynsha qoldanylatynyn eske saldy. Iaǵnı, boryshkerdiń ózi qaryzdy moıyndap, mindettemelerdi oryndamaǵanyn rastaýy kerek. Alaıda, májilismen atap ótkendeı, keıbir jaǵdaılarda notarıýstar boryshkerlerden qaryzdy jazbasha moıyndaýdy jáne rastaıtyn qujattardy talap etpegen.

«Mıkroqarjy uıymdary, lombardtar men kolektorlardyń múddesi úshin notarıýstar dálelsiz jazbalar shyǵaryp, adamdarǵa jalǵan, dáleldenbegen qaryzdy nemese mindettemelerdi júktegen. Mundaı jaǵdaılarda notarıýstar atqarýshy jazbalardy jasaýǵa quqyly emes. Eger olar muny istese, adamǵa múldem joq qaryzdy júktegenin esepteńiz», — dep atap ótti Bazarbek.

Depýtat respýblıka boıynsha júrgizilgen tekserýler nátıjesinde 280 myń atqarýshy jazba anyqtalǵanyn habarlady. Olardyń qaryzdy moıyndaý jáne daýsyzdyq talaptaryna sáıkes kelmeıtini aıtyldy. Atap aıtqanda, Almaty boıynsha — 133 myń, Astana boıynsha — 15 myń, Qyzylorda boıynsha — 95 myń, Qaraǵandy boıynsha — 9 myń.

«Zańdastyrylǵan reket»

Depýtat sondaı-aq keıbir notarıýstardyń mıkrokredıttik jáne kolektorlyq uıymdarmen baılanysy bolýy múmkin ekenin aıtty.

«Shyn máninde, biz tek notarıýstardy ǵana emes, notarıýstarmen sóz baılasqan mıkrokredıttik jáne kolektorlyq uıymdardy da qatań jazalaýymyz kerek. Olar dálelsiz jalǵan, joq qaryzdardy óndirip alý sqemasyn oılap tapqan», — dedi ol.

Bakytjan Bazarbektiń aıtýynsha, árbir mundaı atqarýshy jazba úshin notarıýs mıkroqarjy uıymdary men kolektorlardan orta eseppen 5 myń teńgege deıin alǵan. Ol sondaı-aq paıdanyń bir bóligi úshinshi tulǵalar nemese qolma-qol aqsha arqyly mıkroqarjy jáne kolektorlyq uıymdardyń qyzmetkerlerine qaıtarylýy múmkin ekenin málimdedi.

«3 jyl ishinde bul notarıýstar mıkroqarjy jáne kolektorlyq uıymdardyń qyzmetkerlerine 400 mıllıon teńge aýdarǵan. Iaǵnı, notarıýstar arqyly joq qaryzdardy óndirip alý júıeli túrde júzege asyrylǵan. Bul endi notarıat emes, zańdastyrylǵan reket boldy», — dep esepteıdi depýtat.

Bazarbek jekelegen notarıýstardyń aty-jónin atap, aýdarym somalaryn jarıalady. Sondaı-aq, prokýratýranyń usynymyna qaramastan, nege áli de jetkilikti sharalar qabyldanbaǵany týraly suraq qoıdy.

«Qandaı mıkrokredıttik uıymdar, lombardtar, kolektorlyq uıymdar jaýapkershilikke tartyldy? Bul suraqqa eshkim jaýap bere almaıdy. Qylmystyq ister qaıda?» — dep surady depýtat.