InfoHub Logo

قازاقستاندىقتاردى ازىق-تۇلىككە قاتىستى جاپپاي الداۋ تۋرالى ەسكەرتۋ جاسالدى. ەلىمىزدە تاعامدىق الاياقتىق، ياعني ونىمدەردىڭ قۇرامىن نەمەسە سيپاتىن ادەيى وزگەرتۋ دەرەكتەرى جيىلەپ كەتتى. وندىرۋشىلەر قىمبات ينگرەديەنتتەردى ارزان بالامالارمەن الماستىرىپ، قاپتاماداعى دەرەكتەردى بۇرمالاپ، بەلگىلى برەندتەردى ەلىكتەۋدە. تۇتىنۋشىلارعا قالاي الداۋ جاسالىپ جاتقانىن تاعام جانە ۆەتەرينارلىق قاۋىپسىزدىك سالاسىنىڭ مامانى، PhD، قاۋىمداستىرىلعان پروفەسسور لاۋرا اۋتەلەيەۆا ءتۇسىندىرىپ بەردى.

بۇل تۋرالى Infohub.kz اقپارات اگەنتتىگى حابارلايدى.

ەلىمىزدەگى ازىق-تۇلىك قاۋىپسىزدىگىن باقىلاۋدى دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق باقىلاۋ كوميتەتى جۇزەگە اسىرادى. باقىلاۋ ساتىپ الۋلار مەن زەرتحانالىق زەرتتەۋلەر ارقىلى ەاەو تەحنيكالىق رەگلامەنتتەرىنە سايكەستىگى تەكسەرىلەدى.

وتكەن جىلدىڭ 10 ايىندا 16 181 سىناما زەرتتەلگەن. ونىڭ 1942 سىناماسى، ياعني 12،4 پايىزى بەلگىلەنگەن تالاپتارعا ساي كەلمەگەن. ال بارلىق بۇزۋشىلىقتاردىڭ 90 پايىزدان استامى، 1631 جاعداي، قاپتاماداعى جازۋلارعا قاتىستى بولدى.

ماركيروۆكاداعى الاياقتىق

«بۇل العاشقىدا جامان ەت نەمەسە ءقاۋىپتى باكتەريا سياقتى قورقىنىشتى ەستىلمەۋى مۇمكىن. تەك ەتيكەتكا عوي دەپ ويلاۋىڭىز ىقتيمال. الايدا، ناق وسى جەردە تاعامدىق الاياقتىقتىڭ باستى تەتىكتەرىنىڭ ءبىرى جاسىرىنىپ جاتىر. قاپتامادا ىشىندەگىگە سايكەس كەلمەيتىن مالىمەت كورسەتىلگەندە، ساتىپ الۋشى سانالى تاڭداۋ قۇقىعىنان ايىرىلادى. سونىمەن قاتار، ءونىمنىڭ شىققان تەگىن انىقتاۋ مۇمكىن بولماي قالادى: كىم ءوندىردى، نەدەن جاسادى، تاۋاردى قانشالىقتى ادال راسىمدەدى»، — دەيدى ساراپشى.

فالسيفيكاسيا – سەنىمدى جوياتىن فاكتور

تاعى 130 سىناما، ياعني بۇزۋشىلىقتاردىڭ 6،87 پايىزى، قاۋىپسىزدىك پەن نارىققا دەگەن سەنىم تۇرعىسىنان ەڭ سەزىمتال سانات بولىپ سانالاتىن فالسيفيكاسيا فاكتىلەرىنە تيەسىلى بولدى.

ءجيى كەزدەسەتىن سحەمالاردىڭ قاتارىندا ءسۇت مايىن وسىمدىك مايىمەن الماستىرۋ، سىرتقى ءتۇرىن جاقسارتۋ ءۇشىن بوياعىشتاردى قولدانۋ جانە ماي قىشقىلدارىنىڭ قۇرامىنىڭ كورسەتىلگەن دەرەكتەرگە سايكەس كەلمەۋى بار. ناتيجەسىندە، ساتىپ الۋشى تەك فورمالدى تۇردە ءۇمىتىن اقتايتىن ءونىمدى الادى.

سپرەدتەر مەن مارگاريندەردەگى ترانس مايلاردىڭ مولشەرى دە الاڭداۋشىلىق تۋدىرادى. كەيبىر جاعدايلاردا بۇل كورسەتكىشتەر رۇقسات ەتىلگەن نورمالاردان اسىپ تۇسكەن.

دنق-تالداۋ ناتيجەلەرى كۇدىك تۋدىرادى

«دنق-تالداۋ ناتيجەلەرى ەرەكشە الاڭداۋشىلىق تۋدىرادى. قوي ەتىنەن قۇس ەتىنىڭ دنق-سى، سيىر ەتى بولۋى ءتيىس ونىمدەردەن ونىڭ ىزدەرىنىڭ تابىلمايتىنى، ال شۇجىق ونىمدەرىنەن سويانىڭ شىعۋى – مۇنىڭ ءبارى تۇتىنۋشىعا جاي عانا «ەرەكشەلىگى بار تاۋار» ەمەس، ءىس جۇزىندە ءوز اتاۋىنا سايكەس كەلمەيتىن ءونىم ساتىلىپ جاتقانىن كورسەتەدى. بالعا قاتىستى دا سۇراقتار بار: دياستازالىق ساندى بۇرمالاۋ – بۇل سيروپتاردى قوسۋدىڭ نەمەسە قاتتى قىزدىرۋدىڭ ءجيى كەزدەسەتىن بەلگىسى. باسقاشا ايتقاندا، بۇل ساتىپ الۋشى كۇتكەن تابيعي ءونىم ەمەس»، — دەپ اتاپ ءوتتى ساراپشى.

ءتىپتى شاي سياقتى ساناتتاردا دا بۇزۋشىلىقتار انىقتالعان: كەيبىر جاعدايلاردا ودان تابيعي ونىمدەرگە تىيىم سالىنعان جانە قاپتامادا كورسەتىلمەگەن سينتەتيكالىق بوياعىشتار تابىلعان.

باقىلاۋ جۇيەسى جانە ايماقتىق ەرەكشەلىكتەر

ەلدەگى باقىلاۋ جۇيەسى ەكى دەڭگەيدە قۇرىلعان. دايىن ونىمدەرگە سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق باقىلاۋ كوميتەتى، شيكىزاتقا اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ ۆەتەرينارلىق باقىلاۋ جانە قاداعالاۋ كوميتەتى جاۋاپتى. زەرتحانالىق مونيتورينگ جىل سايىن شامامەن 23،6 مىڭ سىنامانى زەرتتەيتىن ۆەتەريناريا جونىندەگى ۇلتتىق رەفەرەنتتىك ورتالىق ارقىلى جۇرگىزىلەدى.

اۋىل شارۋاشىلىعى دامىعان الماتى، تۇركىستان، شىعىس قازاقستان، جەتىسۋ جانە جامبىل وبلىستارىندا تەكسەرۋلەردىڭ باسىم بولىگى جۇرگىزىلەدى.

نەگىزگى تاۋەكەلدەر

مامان ءۇش نەگىزگى تاۋەكەلدى اتاپ ءوتتى. ءبىرىنشىسى – مال شارۋاشىلىعىنداعى انتيبيوتيكتەر: سيىر ەتىنەن كوپتەگەن ەلدەردە ۋلىلىعىنا بايلانىستى تىيىم سالىنعان ليەۆوميسەتين (حلورامفەنيكول) تابىلعان. ەكىنشىسى – ەتتىڭ ميكروبيولوگيالىق قاۋىپسىزدىگى: 2025 جىلى 11 بۇزۋشىلىق تىركەلگەن، نەگىزىنەن قۇس ەتى ونىمدەرىندە. ءۇشىنشىسى – كادميي، مىشياك جانە سىناپ سياقتى اۋىر مەتالدار.

زەرتحانالارداعى پروبلەمالار

زەرتحانالاردىڭ وزدەرىندە دە ماسەلەلەر بار. 2024 جىلى 121 مەكەمە تەكسەرىلىپ، ونىڭ 98-ىندە بۇزۋشىلىقتار انىقتالعان. مىڭنان استام اسپاپتىڭ 878ء-ى راستالعان تەكسەرۋسىز قولدانىلعان، بۇل ولشەمدەردىڭ دالدىگىنە كۇمان كەلتىرەدى.

ماماننىڭ ايتۋىنشا، تاعامدىق الاياقتىق شيكىزاتتان باستاپ ساتىلىمعا دەيىنگى بارلىق كەزەڭدەردە ورىن الادى. ونىمەن كۇرەسۋ ءۇشىن ونىمدەردى اكەلۋ، ساقتاۋ جانە اينالىم كەزەڭدەرىندە باقىلاۋدى كۇشەيتۋ، سيفرلىق قاداعالاۋدى دامىتۋ جانە تاۋەكەلگە نەگىزدەلگەن قاداعالاۋدى ەنگىزۋ قاجەت.

«مەترولوگيالىق قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا سايكەسسىزدىكتەردىڭ جوعارى دەڭگەيىنىڭ سەبەپتەرىنىڭ ءبىرى ولاردىڭ جەكە مەنشىك فورمادا بولۋىمەن بايلانىستى»، — دەپ ءوز پىكىرىن ءبىلدىردى ساراپشى.

سونىمەن قاتار، جاۋاپكەرشىلىكتىڭ ءبىر بولىگى تۇتىنۋشىلارعا دا جۇكتەلەدى. ولارعا قۇرامى مەن تاڭبالانۋىن مۇقيات زەرتتەۋ، ءونىمنىڭ شىققان تەگىن تەكسەرۋ، كۇماندى تۇردە ارزان باعادان اۋلاق بولۋ جانە بۇزۋشىلىقتار تۋرالى باقىلاۋ ورگاندارىنا حابارلاۋ ۇسىنىلادى.

ماماندار بۇگىنگى كۇنگى نەگىزگى ماسەلە باقىلاۋ جۇيەسىنىڭ بار-جوعىندا ەمەس، ونىڭ ونىمدەردى الماستىرۋ مەن جالعانداۋدان اقشا تاباتىنداردىڭ ءوسىپ وتىرعان تاپقىرلىعىنا قانشالىقتى ىلەسىپ وتىرعانىندا ەكەنىن اتاپ وتەدى.