InfoHub Logo

Qazaqstannyń ulttyq kompanıasy QazaqGaz koreılik Hyundai Engineering kompanıasymen Qarashyǵanaq ken ornynda jańa gaz óńdeý zaýytyn (GÓZ) salý týraly iri kelisimshartqa otyrdy. Bul jańalyq el ekonomıkasy úshin mańyzdy bolǵanymen, artynda 20 jylǵa jýyq ýaqytqa sozylǵan ýpýshennye vozmojnostı jatyr.

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

Jańa zaýyt jylyna 5 mıllıard tekshe metr shıki gazdy óńdeýge qaýqarly bolady. Jobanyń jalpy quny shamamen 6 mıllıard dollarǵa baǵalanyp otyr. Qurylys jumystaryn 2030 jylǵa deıin aıaqtaý josparlanǵan.

20 jylǵa keshikken joba

Alaıda, bul zaýyttyń qurylysy 2000-shy jyldardyń ortasynda, Qarashyǵanaqty damytýdyń úshinshi kezeńi aıasynda bastalýy tıis edi. Sol kezdegi jospar boıynsha, jańa GÓZ ishki naryqty jylyna 19,8 mıllıard tekshe metr taýarlyq gazben jáne 2 mıllıon tonna suıyltylǵan gazben qamtamasyz etýi kerek bolatyn. Biraq, úkimet Qarashyǵanaq konsorsıýmynyń (KPO) aksıonerlerine óńdeý qýattaryn qurýdan bas tartýǵa ruqsat berdi. Onyń ornyna, óndirilgen gazdy keri aıdap, suıyltylǵan shıkizatty kóp óndirýge baǵyttady.

Mıllıardtaǵan shyǵynnyń saldary

Bul kelisimge baılanysty sarapshylar 2010 jyly «QazMunaıGaz» AQ basqarma tóraǵasynyń birinshi orynbasary Maqsat Idenovtiń elden kenetten ketýin eske alady. Ol Qazaqstan atynan ónim bólý týraly kelisimder boıynsha (ÓBK) basty kelissóz júrgizýshi bolǵan edi. Keıinnen, sol kelisimderdiń sharttary negizsiz joǵarylatylǵany jáne ınvestorlardyń óteý merzimderi uzartylǵany anyqtaldy. Sarapshylardyń baǵalaýynsha, osy sharttarǵa baılanysty ÓBK aıaqtalǵansha Qazaqstan 390 mıllıard dollarǵa jýyq qarjyny joǵaltýy múmkin. Memlekettiń tabystaǵy úlesi 77%-dan 53%-ǵa deıin tómendegen. Qyzyǵy, Idenov elden ketken soń kóp uzamaı ıtalıalyq Eni kompanıasynyń (konsorsıým qatysýshylarynyń biri) qurylymynda joǵary laýazymdy qyzmetke taǵaıyndalǵan.

Qazirgi ýaqytta Qazaqstan úkimeti jaldaǵan zańgerler Idenovke qarsy halyqaralyq arbıtrajda sybaılas jemqorlyq aıyptarymen sot júrgizip jatyr. Sonymen qatar, qoǵamda burynǵy sheneýnikterdiń kimderdiń Qarashyǵanaq konsorsıýmyna qazaqstandyq GÓZ qurylysyna ınvestısıa salmaýǵa ruqsat bergeni týraly zańdy suraq týyndaýda.