InfoHub Logo

Sońǵy jyldary áleýmettik jelilerde ferrıtın týraly áńgimeler jıi aıtyla bastady. Aǵzadaǵy temir qorynyń kórsetkishi bolyp tabylatyn bul taldaý qazirgi tańda eń tanymaldardyń birine aınaldy. Alaıda, ony kimder, qalaı tapsyrýy kerek jáne nátıjelerdi qalaı túsiný kerek? Osy suraqtarǵa medısına ǵylymdarynyń kandıdaty, joǵary sanatty gematolog Anton Klodzınskıı jaýap berdi.

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

Ferrıtın degenimiz ne?

Ferrıtın – bul aǵzada temirdi saqtaıtyn aqýyz. Temir – aǵzadaǵy gemoglobın túzilýi men ottegi tasymaldaýǵa qajetti mańyzdy mıkroelement. Qarapaıym tilmen aıtqanda, ferrıtın – aǵza temirdi saqtaıtyn qoıma ispettes. Ol baýyrda, kókbaýyrda, súıek kemiginde jáne bulshyqetterde ornalasady. Al qanda aınalyp júrgeni – sarysýdaǵy temir.

Gemoglobın bolsa, bul «iske qosylǵan aqsha» sıaqty, ıaǵnı ottegin tasymaldaýǵa arnalǵan erıtrosıtterge engen temir.

Temir qory azaıa bastaǵanda ferrıtın birinshi bolyp tómendeıdi

Aǵzadaǵy temir qory men ferrıtın eń birinshi bolyp azaıady. Eger ferrıtınniń deńgeıi tómen bolsa, bul temirdiń 100% jetispeıtinin kórsetedi. Biraq, eger ol qalypty bolsa da, bul áli de temir tapshylyǵy joq degendi bildirmeıdi. Sebebi, ferrıtın tek temir qoımasy ǵana emes, sonymen qatar aǵzadaǵy qabyný prosesteriniń kórsetkishi de bolyp tabylady. Sondyqtan keıde ol qate túsinik týdyrýy múmkin.

Temir tapshylyǵy bolǵan jaǵdaıda aldymen sarysýdaǵy temir men ony tasymaldaıtyn transferrın azaıady. Tek sońǵy kezeńde ǵana gemoglobın deńgeıi tómendep, temir tapshylyǵyna baılanysty anemıa damıdy.

Anemıaǵa kúdiktengende qandaı taldaýlar tapsyrý kerek?

Anemıaǵa kúdiktengende kelesi taldaýlardy tapsyrý qajet:

Bul zertteýlerdiń mınımaldy jıyntyǵy temir tapshylyǵyna baılanysty anemıany rastaýǵa múmkindik beredi. Qajet bolǵan jaǵdaıda transferrın men S-reaktıvti belokqa qosymsha taldaýlar jasalýy múmkin.

Ferrıtınniń qalypty mólsheri

Laboratorıalyq blankilerde jıi kezdesetin ferrıtın mólsheri – 15–150 mkg/l. Alaıda, anemıa bolmasa da, temirdiń latentti tapshylyǵyn, al anemıa bolsa, manıfesi tapshylyǵyn kórsetetin krıterıı – ferrıtınniń 30 mkg/l-den tómen bolýy. Eger bul kórsetkish 30-dan tómen bolsa, temir tapshylyǵy bar dep esepteledi. Al emdeýdiń maqsaty – ferrıtın deńgeıin 50 mkg/l-den joǵary kóterý.

Bul ortasha kórsetkish bolyp tabylady. Qabynýdyń bolýyna, naýqastyń jasyna jáne basqa faktorlarǵa baılanysty ol ózgerýi múmkin. Degenmen, bul kórsetkish erler men áıelder úshin jalpyǵa birdeı qabyldanǵan jáne halyqaralyq usynystarǵa sáıkes keledi.

Tómen ferrıtınniń sebepteri men belgileri

Temir tapshylyǵynyń sebepteri ártúrli bolýy múmkin:

Tómen ferrıtınniń belgileri:

Bul belgiler basqa da aýrýlar kezinde baıqalýy múmkin, sondyqtan dárigerge qaralý mańyzdy.

Temir tapshylyǵyn qandaı dáriger emdeıdi?

Kóbinese temir tapshylyǵyn emdeýdi terapevt júrgizedi. Alaıda, sozylmaly aýrýlar kezinde (búırek, júrek, ishek aýrýlary) gematologtyń keńesi qajet bolýy múmkin.

Taldaýǵa qalaı daıyndalý kerek?

Dáriger Anton Klodzınskıı taldaý tapsyrý kezinde kelesi erejelerdi saqtaýdy usynady:

Temir preparattary: tabletkadan kapelnısaǵa deıin

İshke qabyldanatyn temir preparattary men vena ishine quıylatyn kapelnısalardyń negizgi aıyrmashylyǵy – kapelnısa arqyly temirdiń jalpy tapshylyǵy eseptelinip, qajetti mólsherde engiziledi. Tabletkalarmen emdeý aıaqtalǵannan keıin de ferrıtın deńgeıin 50 mkg/l-ge deıin kóterý úshin qosymsha ýaqyt qajet.

Vena ishine quıýǵa arnalǵan kórsetkishter:

«Jyldam emdeý» ádisi aýyr anemıa jaǵdaılarynda ǵana tıimdi bolýy múmkin. Áıtpese, tabletkalarmen emdeý áldeqaıda qaýipsiz bolyp sanalady.

Emdeý bastalǵannan keıin ferrıtın qashan kóteriledi?

Emdeý bastalǵannan keıin alǵashqy 3-7 kún ishinde retıkýlosıtter (jańa erıtrosıtter) sany artady. Bul emniń tıimdiliginiń alǵashqy belgisi. Ekinshi-tórtinshi aptada gemoglobın deńgeıi kóterile bastaıdy. Ol ádette 1,5-2 aıǵa sozylady. Ferrıtın deńgeıin kóterý úshin 1-3 aı, keıde jarty jylǵa deıin ýaqyt ketýi múmkin.

Mańyzdy: Temir preparattaryn baqylaýsyz jáne uzaq ýaqyt qabyldaýǵa bolmaıdy. Bul aǵzada temirdiń shamadan tys jınalýyna ákelýi múmkin.

Nelikten temir preparattaryn qabyldaǵanda ferrıtın kóterilmeıdi?

Munyń birneshe sebebi bar:

Deni saý adam qanshalyqty jıi tekserilýi kerek?

Anton Klodzınskıı jylyna kem degende bir ret jalpy qan taldaýyn tapsyrýdy usynady. Eger eshqandaı belgiler bolmasa, ferrıtın deńgeıin tekserý mindetti emes.