InfoHub Logo

Áleýmettik jelilerde jumyssyzdyq boıynsha járdemaqy týraly jazbalar legi paıda boldy. Keıbir qoldanýshylar aıyna 400 myń teńgeden astam qarajat alǵandaryn aıtyp, basqalardy da ótinish berýge shaqyrýda.

Bir qoldanýshy bylaı dep jazdy: "Balalar, men tań qalyp otyrmyn. Búkil Threads jumyssyzdyq boıynsha járdemaqyǵa ótinish berip jatqany týraly aıtýda. Bilesizder me? Bul jumys isteıdi. Men de ótinish berdim, maǵan aıyna 422 myń teńgeden 6 aıǵa maquldandy. Bul zańdy! Bar bolǵany, bank qosymshasyn ashyp, áleýmettik aýdarymdaryńyzdy tekserseńizder boldy, eger bar bolsa, ótinish beremiz".

Pikirlerde keıbireýler habarlamalarǵa senip, keńes surasa, basqalary bul aqparatty jańylystyratyn dep sanaıdy.

Qazaqstanda jumyssyzdyq boıynsha járdemaqyny qalaı alýǵa bolady?

Jumystan aıyrylý jaǵdaıy boıynsha áleýmettik tólem tek mindetti áleýmettik saqtandyrý júıesiniń qatysýshysyna taǵaıyndalady. Bul týraly "Memlekettik áleýmettik saqtandyrý qory" AQ-nan Tengrinews.kz-ke bergen jaýabynda habarlady.

"Taǵaıyndaýdyń basty sharty – maqala 99 boıynsha mansap ortalyǵynda jumyssyz retinde tirkelý. Áleýmettik aýdarymdar júrgizilgen qatysýshylar ǵana áleýmettik tólemge úmitker bola alady", - dep túsindirdi jaýapta.

Qatysýshynyń qorǵa keminde 6 aı áleýmettik aýdarymdary bolýy tıis. Sonymen qatar, jumyssyz retinde tirkelgenge deıingi sońǵy eki jylda aýdarymdar tirkelýi kerek, tipti bul kezeńde úzilister bolsa da.

Men jumystan shyǵarylsam she?

Jumystan shyǵý sebebi járdemaqy alý quqyǵyna áser etpeıdi.

"Jumystan aıyrylý jaǵdaıy boıynsha áleýmettik tólem mindetti áleýmettik saqtandyrý júıesiniń qatysýshysyna onyń jumystan shyǵý sebebine qaramastan taǵaıyndalady", - delingen jaýapta.

Járdemaqy mólsheri qalaı esepteledi?

Áleýmettik kodekstiń 118-babyna sáıkes, járdemaqy mólsheri jeke esepteledi jáne eki faktorǵa baılanysty:

"Ortasha aılyq tabys jumyssyz retinde tirkelgenge deıingi sońǵy 24 kúntizbelik aı ishinde MÁSQ-ǵa aýdarylǵan tabys somasyn 24-ke bólý arqyly anyqtalady", - dep habarlady qordyń jaýabynda.

Sodan keıin bul somany almastyrý koefısıentimen – barlyq qatysýshylar úshin 45 paıyzǵa – jáne qatysý ótiliniń koefısıentimen kóbeıtedi.

Tólem merzimi de júıege qatysý ótiline baılanysty:

Aıta keteıik, 6 aı – járdemaqy tóleýdiń eń uzaq merzimi.

Járdemaqyny qaıta alýǵa bolady, biraq buryn alǵan aılar ótilden shegeriledi. Mysaly, buryn 6 aı járdemaqy alǵan bolsańyz, bul aılar 72 aı ótil retinde esepteledi. Qaıta tóleý tek jańa jetkilikti ótil jınalǵannan keıin ǵana múmkin bolady.

Anyqtama: Jumystan aıyrylý boıynsha áleýmettik tólemder memlekettik búdjet qarajaty esebinen emes, qor aktıvterinen júzege asyrylady.

Jumyssyzdyq boıynsha eń joǵary járdemaqy

Áleýmettik aýdarymdar esepteletin aılyq tabys jarnamalyq jalaqynyń 7 eselengen eń tómengi mólsherinen aspaıdy.

Anyqtama: 2026 jylǵy 1 qańtardaǵy jaǵdaı boıynsha, 1 JTM 85 myń teńge, ıaǵnı tólemdi esepteý úshin maksımaldy tabys – 595 myń teńge.

Osylaısha, eń joǵary áleýmettik tólem 348 075 teńgeni (595 000 × 0,45 × 1,3) quraıdy, al eń tómengisi – 26 775 teńge (85 000 × 0,45 × 0,7).

Qorytyndy: Áleýmettik jelide jazylǵan 422 myń teńge somasy shyndyqqa sáıkes kelmeıdi, eń kóp degende 348 075 teńge alýǵa bolady.

Jumyssyzdyq boıynsha járdemaqy alǵanda bilýge tıis mańyzdy jaıttar

Eń jıi kezdesetin qatelik – jumyssyz retinde ýaqytynda tirkelmeý.

"Memlekettik áleýmettik saqtandyrý qory" AQ tóraǵasynyń orynbasary Marat Janybekov túsindirgendeı, tólem mólsherin esepteý jumystan shyqqan naqty kúnine emes, mansap ortalyǵynda tirkelgen kúnge baılanysty.

"Bizde áleýmettik táýekel bastalǵanǵa deıingi sońǵy 24 aıdaǵy tabys esepteledi. Áleýmettik táýekel – bul memleket adamdy resmı túrde jumyssyz dep tanyǵan kezde. Al bizde adam jumystan shyǵyp, ózi jumys izdep, tanystarymen júrip, eki, úsh, tórt aı ótip, sodan keıin esepke turady. Sonda adam, árıne, tólemderinen aıyrylady", - dedi Janybekov.

Naqty jumystan bosatylý men jumyssyz retinde esepke turý arasynda birneshe aı ótse, adam tólemderinen aıyrylady.

"Eger adamda osy 24 aıdyń ornyna, mysaly, 20 aı bolsa, sebebi naqty jumys joǵalǵan sátten jumyssyz retinde esepke turýǵa deıin, aıtalyq, 4 aı ótse, onda tólem mólsheriniń azaıatyny belgili. Bul bólshektiń alymy azaıady, al bólimi 24 aı bolyp qalady", - dep túsindirdi qor ókili.

2025 jyldyń qorytyndysy boıynsha, Memlekettik áleýmettik saqtandyrý qorynan jumystan aıyrylý boıynsha áleýmettik tólem alýshylardyń sany 354,2 myń adamdy qurady, al 311,9 myń azamatqa 2025 jyly tólem taǵaıyndalǵan. Jalpy tólem somasy 130,4 mıllıard teńgeni qurady.

Sondaı-aq oqyńyz: [Qazaqstanda jumyssyzdyq boıynsha járdemaqy: qalaı alýǵa jáne resimdeýge bolady](https://tengrinews.kz/healthy/posobie-bezrabotitse-kazahstane-poluchit-kak-oformit-584554/)