InfoHub Logo

Qazaqstanda qoǵamdyq kóliktegi jolaqy baǵasy sońǵy jyldary aıtarlyqtaı ózgergen joq. Kóptegen qalalarda bul kórsetkish 70-120 teńge aralyǵynda saqtalyp otyr. Alaıda, bul tarıfter tasymaldaýshylardyń shynaıy shyǵyndaryn eshqashan ótemeıdi. Jolaýshylar úshin baǵany kótermeý maqsatynda memleket jyl saıyn sýbsıdıany ulǵaıtyp keledi. Bıyl da bul qarjynyń kólemi artty.

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

Eń tómengi tarıfter men shynaıy qun

Ulttyq statısıka búrosynyń dereginshe, eń arzan jolaqy – 70 teńge – Shymkent, Aqtaý jáne Túrkistan qalalarynda qoldanylady. Aqtóbe, Atyraý, Semeı, Taldyqorǵan sıaqty birqatar qalalarda jol júrý quny shamamen 80 teńge bolsa, Óskemende – 90 teńge. Pavlodar, Qaraǵandy, Qostanaıda avtobýspen júrý 100 teńgege shyǵady.

Al Astanada jolaqy 110 teńge, Almaty men Qonaevta eń joǵary – 120 teńge. Alaıda, tasymaldaýshylardyń ózderi bir jol júrýdiń naqty quny birneshe ese joǵary ekenin aıtady. Mysaly, Shymkentte 70 teńge tarıf kezinde bir jol júrýdiń ózindik quny 700 teńgege jetedi. Bul aıyrmany búdjet óteıdi. Petropavlda bul kórsetkish 345 teńge, Almatyda 120 teńge tarıfke 400 teńgege jýyqtaıdy.

Memlekettik sýbsıdıanyń róli

Jumys istep turǵan tarıfter tasymaldaýshylardyń shyǵyndaryn jappaǵan jaǵdaıda, memleket olardyń shyǵyndaryn ótep otyrady. Kólik mınıstrligi jalpy erejelerdi belgilese, sheshimder óńirlerde qabyldanady. Olar baǵyttar jelisin quryp, qaı baǵyttardy áleýmettik mańyzy bar dep esepteýdi, sýbsıdıa mólsherin anyqtaıdy.

Bul mıllıardtaǵan teńgege kelip tireledi, ári bul soma jyl saıyn ósip otyr. 2022 jyly bul kórsetkish boıynsha barlyq tólemderdiń 80%-y Astana, Almaty jáne Shymkent qalalaryna tıesili bolǵan. 2026 jylǵa deıin jaǵdaı aıtarlyqtaı ózgergen joq. Mıllıondyq qalalardaǵy sýbsıdıa kólemi kópirler men joldar sıaqty iri ınfraqurylymdyq jobalarǵa jumsalatyn shyǵyndarmen para-par.

Astana: Tarıf 5 esege jýyq tómendetilgen

2026 jyly Astanada qoǵamdyq kólikti sýbsıdıalaýǵa 62,3 mlrd teńge qarastyrylǵan, bul 2025 jylǵy 50,6 mlrd teńgeden joǵary. Bir jylda qarjylandyrý shamamen 12 mlrd teńgege artty. Mundaı derekter adilet.zan.kz portalynda jáne qalalyq máslıhat saıtynda jarıalandy.

Sýbsıdıa kóleminiń ulǵaıýyna jańa baǵyttardyń iske qosylýy, júrgizýshiler jalaqysynyń ósýi, janar-jaǵarmaı men qosalqy bólshekterdiń qymbattaýy sebep boldy.

Astana qalalyq kólik jáne jol-kólik ınfraqurylymyn damytý basqarmasynyń habarlaýynsha, qazirgi kezde qoǵamdyq kóliktegi jolaqy 110 teńge bolsa, bir jolaýshyǵa shaqqandaǵy ortasha eseptik tarıf shamamen 500 teńgeni quraıdy.

Búginde elordada 117 baǵyt jumys isteıdi, olardyń basym kópshiligi sýbsıdıalanady. Qala ósip, jolaýshylar aǵyny kóbeıgen saıyn, jaqyn jyldary shyǵyndardyń azaıýyna úmit artý qıyn.

Almaty: Tarıf 3,5 esege jýyq tómendetilgen

Sýbsıdıa kólemi boıynsha Almaty qalasy kósh bastap tur. Qalada 206 baǵyt bar. 120 teńge tarıf kezinde, eki jyl buryn tasymaldaýshylardyń baǵalaýy boıynsha, bir jol júrý quny 400 teńge bolǵan.

2026 jyly Almatyda qoǵamdyq kólikti sýbsıdıalaýǵa 122,7 mlrd teńge qarastyrylǵan. Bul ótken jylǵymen shamalas. Salystyrmaly túrde, 2023 jyly 68,7 mlrd, 2024 jyly 100 mlrd teńge bólingen.

Almaty qalalyq jol qozǵalysyn uıymdastyrý jáne jolaýshylar kóligi basqarmasynyń málimetinshe, sońǵy úsh jylda sýbsıdıa kóleminiń ósýine tasymaldaýshylardyń shyǵyndary men jalaqynyń ósýi áser etken. Sonymen qatar, osy kezeńde kóptegen baǵyttarda kólikter jańartylyp, jańa baǵyttar ashylǵan. Bul da sýbsıdıanyń jalpy kóleminiń ósýine yqpal etedi. Qazirgi kezde Almatydaǵy jolaqy 120 teńge, al naqty quny ár baǵyt boıynsha ártúrli.

Memlekettik búdjetke qosymsha salmaq túsiretin taǵy bir faktor – metro. Jolaqydan túsetin tabys shyǵyndardyń tek 17%-yn ǵana jabady, qalǵanyn búdjet óteıdi.

Shymkent – sýbsıdıa kóshbasshysy

Shymkent elimizdegi eń tómengi tarıfterdiń birin – 70 teńgeni saqtap otyr. Alaıda, bir jol júrýdiń naqty quny 10 ese joǵary. Sońǵy úsh jylda sýbsıdıa kólemi 1,7 ese artqan. 2016 jyldan beri tarıf ózgermegen. Al ortasha naqty tarıf 700 teńge bolsa, aıyrmany sýbsıdıa jabady.

Búginde Shymkentte 83 qalalyq baǵyt bar, onyń 79-y áleýmettik mańyzy bar dep sanalady. Olardy qoldaýǵa 2026 jyly 44,8 mlrd, 2025 jyly 42 mlrd teńge baǵyttalǵan. Osyǵan oraı, bılik tarıfti 50 teńgege – 120 teńgege deıin kóterýdi talqylap jatyr.

Jaǵdaıdy qıyndatatyn faktor – jol júrý aqysyn tólemeıtinderdiń kóptigi. Ótken jyldyń kúzinde elektrondy bılet júıesi operatory Shymkenttegi táýliktik jolaýshylar aǵyny 600 myńnan asatynyn, biraq tek jartysy ǵana tólem jasaıtynyn habarlaǵan.

Aımaqtardaǵy jaǵdaı

Ótken jyly tek Óskemende qoǵamdyq kólikti sýbsıdıalaýǵa 10,5 mlrd teńge, al 2026 jyly 16,5 mlrd teńge jumsaldy. Qazirgi kezde jolaqy 90 teńge (beznal) jáne 130 teńge (nalıchnyı) bolyp tur. Bılik halyq úshin qoljetimdilik pen búdjet shyǵyndary arasyndaǵy tepe-teńdikti izdep otyr.

Semeıde 43 baǵyt bar, olardyń barlyǵy áleýmettik mańyzy bar. 2025 jyly olardy sýbsıdıalaýǵa 7,2 mlrd teńge baǵyttalǵan. Qazir qala jolaýshyǵa emes, kılometrge tóleý modeline kóshýde. Sonymen qatar, shyǵyndardy azaıtý úshin baǵyttar jelisi qaıta qaralýda. Qazirgi kezde jolaqy 80 teńge (beznal) jáne 140 teńge (nalıchnyı).

Pavlodarda jaǵdaı basqasha. 2025 jyly qoǵamdyq kólikti sýbsıdıalaýǵa shamamen 17 mlrd teńge baǵyttaldy: 13,9 mlrd teńge – avtobýstarǵa, 3,16 mlrd – tramvaılarǵa. Pavlodarlyq tasymaldaýshylarǵa sýbsıdıalar tek kórsetiletin qyzmet sapasy úshin tólenedi. Buǵan deıin bir jol júrýdiń eń tómengi ózindik quny 192 teńge, eń joǵarysy – 700 teńge bolǵan.

Ótken jazda sýbsıdıa shyǵyndaryn azaıtý úshin oblys ortalyǵynda avtobýs qozǵalysy sqemalary ońtaılandyryldy. Nátıjesinde úsh rentabeldi emes baǵyt joıylyp, tórt baǵyt ekeýge biriktirildi. Bul qalaǵa jylyna tórt mıllıard teńge únemdeýge múmkindik beredi.

Aqsýda da osyndaı sharalar qoldanylýda. 2026 jyldyń naýryzynda úsh baǵyt jabyldy. Bılik muny búdjet shyǵyndaryn, sonyń ishinde tasymaldaýshylarǵa sýbsıdıalardy azaıtý nıetimen túsindirdi.

Petropavlda jarty jyl buryn sýbsıdıa tólenbegendikten kólik daǵdarysy oryn aldy. Avtoparkter qala bıligin avtobýstardy toqtatýmen qorqytty. Jergilikti ákimdik búdjet tapshylyǵyna baılanysty qajetti somany bóle almaǵanyn túsindirdi.

Qorytyndy

Búdjet shyǵyndarynyń ósýine baılanysty bılik tasymaldaýshylardyń kiristerin baqylaýdy kúsheıtýge tyrysýda. Almatyda, mysaly, ekinshi tólem júıesi – Avtobys engizilýde. Bul júıelerdiń negizgi maqsaty – esep aıyrysýdyń ashyqtyǵyn qamtamasyz etý.

Jalpy alǵanda, el boıynsha jaǵdaı shamamen birdeı. Búdjetke túsetin salmaq artyp otyr, biraq bul jolaqy baǵasyn tejeýge múmkindik beredi. Sondyqtan búgingi basty másele – sýbsıdıalardy azaıtý emes, memleket tóleıtin mıllıardtaǵan teńgeniń qanshalyqty tıimdi jumsalyp jatqany.