InfoHub Logo

Germanıalyq saıahatshy Dıter Edvın Albreht Aqtóbe oblysynda bolǵan jol apatynan keıin úıine orala almaı, Qazaqstanda qalyp qoıdy. Onyń kóligi qırap, aldaǵy ýaqytta sot úkimin kútýde. Qazirgi ýaqytta onyń ýaqytsha baspanasy – dóńgelekti úıi. Alaǵa aýdanynyń turǵyndary oǵan azyq-túlik pen jyly kıimdermen kómektesip jatyr.

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

Eýropa men Azıany sharlaǵan saıahatshy

Sońǵy 15 jylda Dıter Edvın Albreht Eýropa men Azıanyń joldarymen myńdaǵan shaqyrym júrip ótken. Nemis saıahatshysy uzaq saparlarǵa, úıden jyraqta túneýge jáne joldaǵy kezdeısoq jaǵdaılarǵa úırengen.

Onyń qorjynynda 24 el bar, alaıda Qazaqstanmen saıahaty oǵan eń qıyn ári este qalarlyqtaı boldy. Maýsym aıynyń basynda Aqtóbe oblysynda onyń sapary kenet úzildi. Endi jańa baǵyttar men áserlerdiń ornyna sotty kútý, polısıamen sóılesý jáne apattan keıin shaǵyn qazaqstandyq Alaǵa qalasynda ómir súrýge májbúr.

«Men kólik qozǵalyp tur dep oıladym»

Jol apaty 6 maýsymda boldy. Saıahatshynyń aıtýynsha, onyń turǵyn úı modýli bar kóligi jol boıyna turaqtalǵan «Nıva» kóligimen soqtyǵysqan. Kólik salonynda júrgizýshi, onyń áıeli jáne tórt aılyq sábıi bolǵan. Apat saldarynan júrgizýshi qatty jaraqat almaǵan.

Alaıda onyń áıeli men balasy aýrýhanaǵa jatqyzyldy. Dárigerlerdiń málimetinshe, áıeldi alǵashqyda qalalyq kópbeıindi aýrýhananyń jansaqtaý bólimine ornalastyrýǵa týra kelgen. Biraq búginde onyń jaǵdaıy jaqsardy, naýqas ádettegi palataǵa aýystyryldy. Bala da dárigerlerdiń baqylaýynda.

Eki kólik te eleýli zaqymdalǵan. Oqıǵaǵa qatysýshylardyń aıtýynsha, kólikterdi qalpyna keltirý múmkin emes. Saıahatshynyń ózi apattan keıin Alaǵaǵa jetkizildi. Tájirıbeli stresske qaramastan, er adam dereý tergeýmen yntymaqtasa bastap, qajetti túsiniktemeler berdi.

Qazir ol Qazaqstanda bolyp, oqıǵanyń odan ári damýyn kútýde. Saıahatshynyń aıtýynsha, ol áli kúnge deıin sol keshtiń mán-jaıyn oı eleginen ótkizip, qaı sátte qatelik jibergenin túsinýge tyrysýda.

Dıter Albrehttiń aıtýynsha, ol aldynda turǵan kólikti kórgen, biraq kólik basqa kóliktermen birge qozǵalyp tur dep oılaǵan.

«Men ony anyq kórdim. Sol kezde basqa mashına meni ozyp ketti. Men de bul mashına da qozǵalyp tur dep oıladym. Biraq kólik turǵanyn túsinbedim. Ol jol jıeginde de, toqtaý jolaǵynda da emes, júris bóliginiń ortasynda turǵan. Onda jaryq ta, birden nazar aýdararlyq eshteńe de bolmady. Men onyń qozǵalyp turǵanyn oıladym. Ol ornynda turǵanyn túsinmedim», - dep eske aldy Germanıa azamaty.

Er adamnyń aıtýynsha, oqıǵa birneshe sekýnd ishinde bolǵan. Aldynda qozǵalmaıtyn kedergi baryn túsingende, qashyqtyq qaýipsiz tejeýge jetkiliksiz boldy. Saıahatshynyń aıtýynsha, tipti kóliktiń zamanaýı elektrondy júıeleri de soqtyǵysty boldyrmaı almaǵan.

«Mende toqtaýǵa ýaqyt bolmady. Meniń kóligim tolyq avtomattandyrylǵan júıemen jabdyqtalǵan: ol ózdiginen júre alady jáne ózdiginen tejeı alady. Biraq tipti bul júıe de soqtyǵysty boldyrmaýǵa jetkiliksiz boldy», - dedi Dıter Edvın Albreht.

Bolǵan jaıtqa óziniń túsiniktemesine qaramastan, er adam jaýapkershilikti basqa bireýge aýdarýǵa tyryspaıtynyn atap ótti. Ol moıyndaıdy: júrgizýshi jaǵdaıǵa qaramastan, joldaǵy jaǵdaıdy baqylaýǵa mindetti.

«Eger men turǵan kólikke soǵylsam, onda negizgi kiná mende. Bul kólik ne sebepti sol jerde turǵany mańyzdy emes. Meniń mindetim – kez kelgen sátte toqtaı alý nemese kem degende jyldamdyqty aıtarlyqtaı azaıtý úshin jetkilikti konsentrasıany saqtaý. Bul óte oǵash jáne tragedıalyq jaǵdaı, jáne munyń bári osylaı bolǵanyna ókinemin. Men kóliktiń turǵanyn kórmedim», - dep moıyndady Dıter Edvın Albreht.

Apattan keıin saıahat is júzinde aıaqtaldy. Qazaqstan boıynsha saparyn jalǵastyrýdyń ornyna, sheteldik zańdy máselelerge jáne prosesýaldyq sheshimderdi kútýge nazar aýdarýǵa májbúr boldy.

Qonaqúıdiń ornyna dóńgelekti úı

Qazir nemis úshin ýaqytsha úı – onyń kóligine bekitilgen turǵyn modýli. Bul ýaqytta onyń janynda senimdi serigi – Tekıla esimdi ıti bar.

Jergilikti turǵyndar erekshe qonaqtarmen tanysyp, tipti olarǵa baýyr basyp qaldy. Dıterdiń ózi jyldar boıy jolda ómir súrýge úırengenin aıtady. Onyń dóńgelekti úıde turýǵa qajettiniń bári bar: sý, jylytý, as úı jáne demalýǵa arnalǵan oryn.

Er adam eshqashan mundaı jaǵdaıǵa tap bolamyn dep oılamaǵanyn moıyndaıdy. Ásirese aldaǵy týǵan kúni oǵan sımvoldyq bolyp kórinedi. 21 maýsymda saıahatshy 61 jasqa tolady. Kórinip turǵandaı, ony Germanıadaǵy úıinde emes, Alada qarsy alýy múmkin.

Ótemaqy nemese sot

Polısıa qazirgi ýaqytta jol apatynyń barlyq mán-jaıyn tergeýde. Olar sheteldikpen onlaın aýdarmashy arqyly sóılesýge májbúr.

«6 maýsymda Aqtóbe – Astrahan avtojolynda Mazda CX-5 avtokóliginiń júrgizýshisi, Germanıa Federatıvtik Respýblıkasynyń azamaty, kólikti basqara almaı, jol boıynda turǵan VAZ-21213 avtokóligimen soqtyǵysty. Bul fakti boıynsha sotqa deıingi tergeý júrgizilýde, oqıǵanyń barlyq mán-jaıy anyqtalýda», - dep habarlady Aqtóbe oblysynyń PD.

Sheteldik endi qazaqstandyq zańnamanyń erekshelikterin túsinip, keltirilgen zalaldy óteý máselesiniń qalaı sheshiletinin bilýge tyrysýda. Onyń aıtýynsha, oqıǵadan keıin dereý saqtandyrý kompanıasyna júgingen, óıtkeni sapar aldynda qazaqstandyq saqtandyrý polısin resimdegen. Alaıda, ondaǵylar sot prosesi aıaqtalǵannan keıin ǵana tólemder múmkin bolatynyn túsindirgen.

«Mende áreket etýshi qazaqstandyq saqtandyrý bar, men saqtandyrý kompanıasyna keltirilgen zalaldy óteý týraly suraqpen júgindim. Olar maǵan aldymen sottyń sheshimin kútý kerektigin, tek sodan keıin saqtandyrýshy tólem jasaıtynyn aıtty. Ekinshi nusqa – taraptardyń tatýlasýy. Mundaı jaǵdaıda sot prosesi qysqartylýy nemese tezirek aıaqtalýy múmkin. Biraq men bul júıeni jaqsy bilmeımin. Biz tatýlasý týraly áńgimelestik. Mende joq, jınaı almaıtyn soma aıtyldy», - dep sendirdi Dıter Edvın Albreht.

Sheteldik ártúrli elderge saıahattaǵany úshin ony baı dep sanaıtyndar kóp ekenin, biraq onyń qarjylyq múmkindikteri shekteýli ekenin atap ótti. Dıter Albrehttiń aıtýynsha, ol tek bazalyq shyǵyndarǵa jetetin tabyspen ómir súredi, ondaǵan eldi aralaǵan adamnyń beınesine qaramastan. Osyǵan baılanysty talqylanǵan ótemaqy somasy oǵan kóterimsiz bolyp shyqty – onyń aıtýynsha, bul 10 mıllıon teńgeden astam soma bolǵan.

«Maǵan kólik tıesili emes – ol jalǵa alynǵan. Germanıada men jaqsy ómir súremin, men kedeı adam emespin, biraq baı da emespin. Men otbasymnan muraǵa qalǵan úıim bar. Barlyq salyqtar men mindetti shyǵyndardy tólegennen keıin, mende ómir súrýge aıyna shamamen 400-500 eýro qalady. Sondyqtan 10 mıllıon teńgeden asatyn soma men úshin kóterimsiz boldy. Bul ótemaqy Qazaqstan úshin ádil jáne qalypty bolyp sanala ma, joq pa, bilmeımin. Men mundaı aqshany tóleı almaımyn. Sondyqtan men munda eki aı qalamyn – sot bastalǵansha», - dep ashyq aıtty Dıter Edvın Albreht.

«Nıva» júrgizýshisi telefon arqyly alǵashqyda 10 mıllıon teńge ótemaqy retinde suraǵanyn rastady. Biraq keıin, onyń aıtýynsha, somany eki ese azaıtqan. Degenmen, ázirge taraptar ortaq sheshimge kele almady.

Oryn alǵan jaǵdaıǵa qaramastan, nemis saıahatshysy qazaqstandyq quqyq qorǵaý organdarynyń jumysyna oń pikirde ekenin aıtady.

«Men jaza tartatynymdy túsinemin. Biraq Germanıada da dál solaı bolar edi. Men belgilengen jazany tóleımin, al bul adam qazaqstandyq saqtandyrý kompanıasynan tıisti ótemaqy alady. Sodan keıin bári aıaqtalady. Bul adamnyń áıeli únemi: «Men tóleýim kerek nesıem bar, kúıeýimniń de nesıesi bar» dep aıtty. Biraq bul nesıelerdiń jol-kólik oqıǵasyna qandaı qatysy bar?» - dep suraq qoıdy sheteldik.

Dóńgelekti úı ýaqytsha baspana retinde

Apattan keıin saıahatshy óziniń turǵyn modýlinde ómir súrýdi jalǵastyrýda, ol onyń ýaqytsha úıine aınaldy. Alaǵa turǵyndary sheteldikti qoldap, azyq-túlik ákelip turatyndaryn aıtady. Nemistiń oqıǵasy shaǵyn qalada tez taralyp ketti. Oǵan jergilikti belsendiler men bir uıymnyń qyzmetkerleri qosylyp, ýaqytsha baspana jáne negizgi jaǵdaılarmen – dýsh, tamaq jáne sotty tynysh kútý múmkindigimen qamtamasyz etti.

«Bul jaǵdaıdan eshkim saqtandyrylmaǵan. Biz ony jabyq aýmaqqa alǵymyz keldi, oǵan eshkim moraldyq jaǵynan áser etpes úshin. Mine, biz ony uıymymyzdyń aýlasyna kóshirdik. Munda bizde dýsh, dárethana bar. Ystyq tamaqpen kómektesemiz. Keshe oǵan qýyrylǵan et berdik. Ol asqanyp jedi», - dedi Alaǵa gaz sharýashylyǵynyń dırektory.

«Bul otbasyǵa meniń qaraǵanda kóbirek kómek kerek»

Óz jaǵdaıyna qaramastan, Dıter Edvın Albreht eń bastysy jol apatynan zardap shekken adamdardyń jaǵdaıy ekenin aıtady. Ol ózinen góri olar úshin kóbirek ýaıymdaıtynyn atap ótti.

Alaǵadaǵy nemis saıahatshysynyń tarıhy áli aıaqtalǵan joq. Alda taraptardyń jaýapkershilik dárejesin jáne zalaldy óteý tártibin anyqtaıtyn sot otyrysy kútip tur. Al ázirge 24 eldi aralaǵan adam Qazaqstannyń dalasyndaǵy dóńgelekti úıde ómirin jalǵastyryp, úıine barar jolyn anyqtaıtyn sheshimdi kútýde.