InfoHub Logo

Qazaqstanǵa turýǵa ruqsat alýdyń jańa erejeleri engizildi. Bul ózgerister Almaty men Astana qalalaryna mıgranttar men qandastardyń kelýin shekteıdi. Jańa talaptar negizgi erejelerdi qalaı ózgertedi?

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

Mıgrasıa aǵynynyń ózgerýi

Sońǵy úsh jylda Qazaqstan adamdar ketetin elden keletin elge aınaldy. Ulttyq statısıka búrosynyń dereginshe, 2015-2022 jyldary halyqaralyq kóshi-qon saldosy turaqty teris boldy. 2019 jyly bul kórsetkish 33 myń adamǵa jetti. Alaıda, 2023 jyly jaǵdaı ózgerip, saldo alǵash ret oń nátıje kórsetti (+9293 adam). 2024 jyly bul kórsetkish 16 550-ge, al 2025 jyly 16 153-ke deıin ósti. Kelýshilerdiń basym kópshiligi, ıaǵnı 81,8%-y TMD elderinen kelgen.

Sonymen qatar, elde belgilengen merzimde shyǵyp ketpeıtin sheteldikterdiń sany da artyp keledi. 2025 jyly 15 956 571 sheteldik kelse, 15 893 091 adam shyǵyp ketken. Qalǵan 63 480 adam elde qalyp qoıǵan. Bul 2024 jylmen salystyrǵanda shamamen 60%-ǵa artyq. Mıgrasıalyq zańnamany buzǵany úshin ákimshilik jaýapkershilikke tartylǵandar sany da artty: 2025 jyly 113 961 sheteldik jaýapqa tartylsa, 18 872 adam deportasıalandy.

Turýǵa ruqsat alý erejelerindegi ózgerister

Sáýir aıynyń basynda reseılikter arasynda turýǵa ruqsat alý úshin qazaq tilinen emtıhan tapsyrý talaptarynyń ózgerýi týraly qaýeset tarady. Buryn A1 deńgeıi jetkilikti bolsa, endi V2 deńgeıi talap etiledi degen aqparattar paıda boldy. Resmı organdar bul týraly málimdeme jasamaǵandyqtan, kópshilik arasynda dúrligý bastaldy.

10 sáýir 2026 jyly Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligi, İshki ister mınıstrligi jáne Sıfrlyq damý, ınovasıalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstrliginiń birlesken buıryǵy jarıalandy. Bul qujat sheteldikterge turaqty turýǵa ruqsat berý jáne qandas mártebesin berý boıynsha pılottyq jobanyń erejelerine ózgerister engizdi.

Ne ózgerdi?

Jańa ózgerister úsh baǵytty qamtıdy: ımıgranttardy testileý jáne suhbat júrgizý, qandas mártebesin berý jáne turaqty turýǵa ruqsat berý. Bul ózgerister barlyq talapkerler úshin negizgi sharttardy qaıta qarastyrdy.

Qazaq tilinen testileý talaptarynyń ózgerýi

Eń kóp talqylanǵan jańalyq – KAZTEST júıesi boıynsha testileý. Qańtardaǵy redaksıada tyńdalym jáne oqý bólimderinen 30-100% durys jaýap alý jetkilikti bolsa, endi ár bólim boıynsha 70-100% nátıje kórsetý qajet. Bul talapty oryndaı almaǵandarǵa sertıfıkat emes, anyqtama beriledi, onymen mıgrasıalyq prosesti jalǵastyrý múmkin emes. Emtıhandy qaıta tapsyrý múmkindigi saqtalǵan: bir ne eki bólimnen sátsiz bolsa, 30 kún ishinde eki ret qaıta tapsyrýǵa bolady.

Imıgrasıalyq áleýetti baǵalaý júıesi

Imıgrasıalyq áleýetti baǵalaý júıesiniń (baldyq model) mınımaldyq ótý baly 400-den 600-ge deıin kóterildi. Jalpy bal demografıalyq kórsetkish, bilim deńgeıi, til bilý, Qazaqstandaǵy jáne basqa elderdegi oqý men jumys tájirıbesi, densaýlyq jaǵdaıy jáne kásibı quzyrettilikterdi eskere otyryp esepteledi.

Bilim týraly qujattardy rastaý

Bilim deńgeıi krıterııine qujattardy tekserý talaby qosyldy. Endi dıplomnyń túpnusqalyǵyn nemese apostıldenýin rastaý arqyly bal beriledi. Notarıaldy kýálandyrylǵan kóshirme jetkiliksiz.

Turaqty turýǵa ruqsat alý aımaqtary

Buryn turaqty turýǵa ruqsat alýda aımaqtyq shekteýler bolmasa, endi tek belgili bir aımaqtarda ǵana qujat tapsyrýǵa bolady. Olar: Aqmola (Qosshy qalasy, Arshaly jáne Selınograd aýdandarynan basqa), Shyǵys Qazaqstan, Qostanaı, Pavlodar, Soltústik Qazaqstan oblystary, sondaı-aq Abaı jáne Ulytaý oblystary. Talapker qujat tapsyrmas buryn osy aımaqtardyń birinde zańdy negizde kem degende bir jyl turýy tıis.

Qarjylyq jaǵdaıdy rastaý

Bank shotynda 1320 AEK bolý talaby saqtalǵan. Biraq endi turaqty turýǵa ruqsat alǵannan keıin bes jyl boıy jyl saıyn qarjylyq jaǵdaıdy rastaý qajet bolady.

Bas tartý nemese ruqsatty buzý negizderi

Ruqsat berýden bas tartý nemese buryn berilgen ruqsatty alyp tastaý negizderi 17-den 31-ge deıin kóbeıtildi. Jańa negizder qatarynda bir jyl boıy úzdiksiz jumys istemeý, otbasy múshelerine shaqqanda tabystyń azdyǵy, belgilengen aımaqtarda bes jyldan az turý, jol erejesin júıeli buzý, qoǵamdyq tártipti buzý sıaqty jaıttar bar.

Jańa talaptar kimderge qoldanylmaıdy?

Joǵary suranysqa ıe mamandyq ıeleri, ınvestorlar, ekonomıkaǵa eleýli úles qosatyn tulǵalar, sondaı-aq erekshe quzyretteri barlar úshin keıbir talaptar qoldanylmaıdy. Olarǵa baldyq baǵalaý, 1320 AEK rastaý jáne azamattyq berýshi eldiń kelisimi talap etilmeıdi.

Sondaı-aq, qujattary joq azamattyǵy joq tulǵalar, KSRO pasportymen júrgender, qazaqstandyq jubaıy barlar (neke keminde bir jyl buryn tirkelgen bolsa) jáne Baıqońyrda turatyn sheteldikter úshin jeńildikter qarastyrylǵan.

60 jastan asqan, burynǵy otandastar nemese Qazaqstandaǵy týystaryna kelgender úshin aımaqtyq shekteýler, baldyq baǵalaý jáne úzdiksiz jumys tájirıbesi talaptary alynyp tastaldy.

Regýlátor ne deıdi?

Redaksıa resmı saýal joldaǵanda, retteýshi organ naqty jaýaptardan góri jalpylama pikirlerdi usyndy. Statısıkalyq derekterdiń jarıalanbaıtyny aıtyldy. Kóptegen praktıkalyq suraqtar boıynsha jaýapty İshki ister mınıstrliginiń Kóshi-qon qyzmeti komıtetine siltedi.

Bul ózgeristerge qatysty qoǵamdyq túsindirý jumystarynyń azdyǵy da tańqalarlyq. Myńdaǵan sheteldik azamattarǵa áser etetin bul reforma týraly ashyq brıfıńter men ádistemelik nusqaýlyqtar jetkiliksiz.

Mıgranttar men qandastar ne deıdi?

Kóptegen mıgranttar men qandastar úshin eń úlken qıyndyq – aımaqtyq shekteýler. Kóbinese olar Almaty men Astana sıaqty iri qalalarǵa barýdy qalaıdy. Aleksandr esimdi reseılik azamat Almatyǵa kóshýdi josparlaǵan, biraq jańa erejelerge baılanysty bul múmkin bolmady. Ol tipti Serbıaǵa kóshýdi oılastyryp júr.

Al Asıa esimdi etnıkalyq qazaq Reseıden Astanaǵa kóship kelgenine qaramastan, qazirgi erejeler boıynsha turýǵa ruqsat alý qıyndap ketkenin aıtady. Onyń aıtýynsha, qazaqtardyń Reseıden kelýine qatysty qoǵamda qalyptasqan keıbir qate túsinikter bar.

Nege Qazaqstan sheteldikterge esigin taryltady?

Saıasatker Ǵaz Iz Abıshevtiń aıtýynsha, bul jahandyq úrdistiń bir bóligi. Qazir kóptegen elder arzan jumys kúshiniń aǵymyn shektep, joǵary bilikti mamandardy tartýǵa baǵyttalǵan saıasat ustanýda. Qazaqstan da osy modeldi tańdap otyr. El arnaıy mamandardy, ınjenerlerdi, IT mamandaryn jáne ǵalymdardy tartýdy kózdeıdi. Bul sharalar 2026 jyldyń sońyna deıin pılottyq joba retinde qoldanylady, sodan keıin onyń bolashaǵy sheshiletin bolady.