InfoHub Logo

Reseı joǵary oqý oryndaryna túsý erejelerindegi ózgerister qazaqstandyq talapkerler úshin kúrdelilikter týdyrýda. Bul ózgerister bilim alýǵa qoljetimdilikti shektep, jastardy jańa synaqtarǵa ıtermeleýi múmkin.

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

«Gosýslýgı» arqyly birtutas qabyldaý

Endigi kezekte, Reseıdegi joǵary bilim alýdyń barlyq prosesi «Gosýslýgı» portaly arqyly júzege asyrylady. Buryn qujattardy poshtamen, elektrondy túrde nemese ýnıversıtetterdiń óz júıeleri arqyly jiberýge bolatyn edi. Alaıda, jańa erejeler boıynsha bul múmkindikter joıylyp, talapkerler tek «Gosýslýgı» portalyna ǵana táýeldi bolady. Bul jaǵdaı, ásirese, Reseıdegi ınternet ınfraqurylymynyń turaqsyzdyǵy men aımaqtyq teńsizdikterdi eskergende, talapkerler úshin úlken qıyndyq týdyrýy yqtımal.

Búdjettik oryndardyń azaıýy jáne kvotalardyń ósýi

Reseıdegi búdjettik oryndardyń sany formaldy túrde ózgermegenimen, olarǵa túsý burynǵydan da qıyndaı tústi. Joǵary oqý oryndaryndaǵy ótý baldary joǵarylap, tipti úzdik nátıjeler de qajetti mamandyqqa túsýge kepildik bermeıdi. Bul jaǵdaıǵa birneshe faktor áser etedi. Birinshiden, memlekettik saıasattyń ózgerýine baılanysty ınjenerlik jáne jaratylystaný baǵyttaryna basymdyq berilip, gýmanıtarlyq jáne áleýmettik-ekonomıkalyq mamandyqtarǵa bólinetin oryndar azaıdy. Ekinshiden, «erekshe áskerı operasıa» qatysýshylary men olardyń balalaryna arnalǵan kvotalardyń kóbeıýi jalpy konkýrsqa túsetin oryndardy azaıtady. 2025 jyly bul kvotalar boıynsha 18 901 bala qabyldandy, bul ótken jylmen salystyrǵanda 1,6 ese kóp.

Aqyly oryndardyń qysqarýy

Reseıdegi demografıalyq daǵdarys pen joǵary bilimge degen qyzyǵýshylyqtyń tómendeýine baılanysty, memleket aqyly oryndar sanyn da qysqartýda. Ásirese, ekonomıka, zańtaný jáne gýmanıtarlyq baǵyttar boıynsha aqyly oryndardyń sany azaıtyldy. Bul sharalar keıbir ýnıversıtetterdiń qymbattaýyna nemese naryqtan ketýine ákelýi múmkin. Sonymen qatar, 2025 jyldan bastap ýnıversıtetter qabyldaý naýqany kezinde aqyly oryndar sanyn kóbeıte almaıdy. Bul jaǵdaı keıbir baǵyttarda aqyly oryndarǵa da joǵary konkýrs týdyrýy múmkin.

Qosymsha kedergiler

Qabyldaý erejelerindegi ózgerister tek joǵaryda atalǵandarmen shektelmeıdi. Ýnıversıtetter Reseı tarıhy boıynsha tereń bilimdi talap etýge quqyly bolady, bul sheteldik talapkerler úshin qosymsha kedergi týdyrýy múmkin. Jalpy alǵanda, bilim berý júıesi ortalyqtandyrylǵan, retteletin jáne ıkemsiz bola túsýde. Bul ózgerister qazaqstandyq talapkerler úshin Reseıde bilim alý jolyn odan ári kúrdelendiredi.