InfoHub Logo

The New York Times (NYT) basylymy Irandaǵy soǵys jaǵdaıynan kimder paıda tapqanyn saralap, bes eldi atap ótti. Bul elderge AQSH, Norvegıa, Brazılıa, Reseı jáne Qazaqstan kiredi. Olardyń negizgi tabysy munaı satýdan túsken paıda esebinen artqan.

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

Basylymnyń jazýynsha, Parsy shyǵanaǵyndaǵy shıelenis pen Ormýz buǵazynyń ishinara jabylýy álemdik munaı baǵasynyń kúrt ósýine sebep boldy. Bul jaǵdaı energıa resýrstaryn eksporttaıtyn elderge qosymsha tabys ákeldi.

AQSH pen Reseıdiń paıdasy

AQSH munaı, dızel otyny jáne basqa da energıa tasymaldaýshylardyń eksportyn arttyrdy. NYT baǵalaýy boıynsha, AQSH-tyń energıa resýrstaryn teńiz arqyly eksporttaý kólemi jylyna 145 mıllıon barelge ulǵaıyp, qosymsha tabysy shamamen 50 mıllıard dollardy qurady. Reseı de munaı baǵasynyń ósýinen paıda kórgen elderdiń qataryna qosyldy.

Parsy shyǵanaǵy elderiniń jaǵdaıy

Parsy shyǵanaǵy elderiniń arasynda jaǵdaı ár túrli boldy. Saýdıa Arabıasy men Birikken Arab Ámirlikteri Ormýz buǵazyna aınalma joldar arqyly eksportty ishinara saqtap qala aldy. Degenmen, Saýdıa Arabıasynyń eksport kólemi 150 mıllıon barelden assa da, tabysy 9,2 mıllıard dollarǵa ósti.

Al Irak, Kýveıt jáne Katar sıaqty elder Ormýz buǵazy arqyly eksportqa táýeldi bolǵandyqtan jáne balamaly eksporttyq joldary bolmaǵandyqtan, eń aýyr zardaptardy tartty. Iraktyń shyǵyny shamamen 15 mıllıard dollarǵa baǵalandy.

Bolashaqqa jospar

Basylymnyń atap ótýinshe, aımaqtaǵy kóptegen elder buǵazǵa aınalma joldarmen jańa qubyrlar salýdy talqylaı bastady. Alaıda, bul jobalardy júzege asyrý úshin mıllıardtaǵan ınvestısıa men birneshe jyl ýaqyt qajet bolady.