ەلەنا نيكيتەنكو_
- 23 مام. 2026 16:00
- 18
التىن-ەمەلدەگى 700 جىلدىق تەرەك، سونگەن جانارتاۋ جانە اقتاۋدىڭ اق قۇمدارى: دەمالىس كۇنگى ساياحات
ۇلتتىق پارككە اپاراتىن جول دالا مەن توبەلەردى وراي ءوتىپ، تەرەڭىرەك تارتىپ اكەتەدى. سوڭعى جۇزدەگەن شاقىرىم شاڭدى جولمەن، قۇمدى داۋىل مەن سيرەك كەزدەسەتىن كولىكتەرمەن وتەدى. الايدا، ءدال وسى جول ساياحاتشىلاردى پارككە ءتان ءۇش ەرەكشە ورىنعا – 700 جىلدىق تەرەككە، سونگەن كاتۋتاۋ جانارتاۋىنا جانە اق قۇمدى اقتاۋ تاۋلارىنا اپارادى. بۇل جەرلەردىڭ ءارقايسىسى الدىڭعىسىنان ەرەكشە اسەر قالدىرادى.
بۇل تۋرالى Infohub.kz اقپارات اگەنتتىگى حابارلايدى.
الماتىدان قالاي جەتۋگە بولادى
الماتىدان باسشى اۋىلىنا دەيىنگى قاشىقتىق – 250 شاقىرىم. جولدىڭ جارتىسى جاڭا بەتون جول، جارتىسى اسفالت پەن توپىراق جولدان تۇرادى. تۇندە قالۋعا بولادى، ءبىراق قوناقۇيلەر جوق، تەك شاتىرمەن نەمەسە اۆتوكەمپەرمەن عانا جايعاسۋعا بولادى. باستى باعدار – باسشى اۋىلى.
العاشقىدا التىن-ەمەل ۇلتتىق پاركىنە باراتىن جول وڭاي كورىنگەنىمەن، سارىوزەك ايماعىنان كەيىن جولدىڭ سيپاتى وزگەرەدى. اسفالتتا شۇڭقىرلار مەن جارىقتار پايدا بولىپ، اسىرەسە جەڭىل كولىكپەن ءجۇرۋ قيىنداي تۇسەدى.
ءبىرىنشى ايالداما: 700 جىلدىق تەرەك
بۇل جەردەن ءوتىپ كەتۋ مۇمكىن ەمەس. 700 جىلدان استام ءومىر سۇرگەن تەرەك – التىن-ەمەلدىڭ ەڭ كونە تابيعي كورىكتى جەرلەرىنىڭ ءبىرى. جەرگىلىكتى تۇرعىندار بۇل اعاشتى قاسيەتتى دەپ سانايدى.
تەرەكتىڭ الىپ بۇتاقتارى جەرگە دەيىن ءيىلىپ، كەيبىرى ءتىپتى جاڭا دىڭدەرگە اينالعان. كەيبىر ەسكى بۇتاقتاردى اعاشتى ساقتاپ قالۋ ءۇشىن ارنايى تىرەكتەرمەن بەكىتكەن.
تەرەكتىڭ ۇزاق ءومىر سۇرۋىنە تامىرلارىن سۋمەن قامتاماسىز ەتەتىن رادون بۇلاقتارى كومەكتەسەدى دەپ ەسەپتەلەدى. بۇل اعاشقا جۇزدەگەن جىلدار بويى سانسىز وزگەرىستەردى باستان كەشۋگە مۇمكىندىك بەرگەن.
ەكىنشى ايالداما: سونگەن كاتۋتاۋ جانارتاۋى
اتى اڭىزعا اينالعان 700 جىلدىق تەرەك پەن اقتاۋدىڭ ءتۇرلى-تۇستى تاۋلارىنىڭ اراسىندا، التىن-ەمەلدىڭ ىشىندە، قازاقستاندا تەڭدەسى جوق تاعى ءبىر ورىن بار – سونگەن كاتۋتاۋ جانارتاۋلارى. ميلليونداعان جىلدار بۇرىن مۇندا ەكى جانارتاۋ بولعان، ولار وسى تاڭعاجايىپ لاندشافتىنى قالىپتاستىرعان.
مۇنداعى كورىنىستەر قازاقستاننىڭ وڭتۇستىك-شىعىسىندا ەمەس، باسقا پلانەتادا جۇرگەندەي اسەر قالدىرادى. قاتقان لاۆا، قارا تاستار، بەينەسىز پىشىندەر مەن تەرەڭ جارىقتار مارستى نەمەسە فانتاستيكالىق ءفيلمنىڭ دەكوراسياسىن ەلەستەتەدى. ميلليونداعان جىلدار بويى جەل مەن سۋ جانارتاۋ جىنىستارىن الىپ تابيعي مۇسىندەرگە اينالدىرعان.
ءۇشىنشى ايالداما: اقتاۋدىڭ اق قۇمدارى
اقتاۋ تاۋلارى – بۇل ساپاردىڭ باستى ماقساتى بولدى. بۇل تاۋلاردى سۋرەتتەردە ەمەس، ءوز كوزىمەن كورۋدى بۇرىننان ارمانداعان ەدىم. اقتاۋدى ءجيى اق تاۋلار دەپ اتايدى، ءبىراق شىن مانىندە مۇندا كوپتەگەن رەڭكتەر بار: كرەمنيي، سارى، قىزعىلت، سۇر جولاقتار بىر-بىرىنە قاباتتاسقان. اق ءتۇس باسىم بولعانىمەن، باسقا رەڭكتەر دە كوزدى اربايدى.
شامامەن 50 ميلليون جىل بۇرىن بۇل جەردە ەجەلگى تەڭىز بولعان. سوندىقتان اقتاۋدىڭ جىنىستارىندا ءالى كۇنگە دەيىن ەجەلگى جانۋارلاردىڭ، ادامدار پايدا بولعانعا دەيىن بۇل جەرلەردە ءومىر سۇرگەن ءمۇيىزتۇمسىقتار، قولتىراۋىندار، تاسباقالار مەن باسقا دا تىرشىلىك يەلەرىنىڭ قالدىقتارى تابىلادى.
كوپتەگەن ساياحاتشىلار مۇندا بىرنەشە كۇن بويى شاتىر تىگىپ، اق جارتاستار اراسىندا تاڭدى قارسى الىپ، اڭعارلاردى ارالاپ، تەك جەلدىڭ ءۇنىن ەستيتىن تىنىشتىقتى سەزىنەدى.
التىن-ەمەل – ادەمى، جابايى، ءسال قاتال جانە قازاقستانداعى باسقا ەشبىر جەرگە ۇقسامايتىن ورىن.