InfoHub Logo

Almatyda elektr samokatpen jaıaý júrginshini qaǵyp, oqıǵa ornynan boı tasalaǵan jaǵdaı qala turǵyndaryn alańdatty. Bul oqıǵa qaladaǵy qaýipsizdik máselesin qaıta qozǵap otyr. Jańa erejeler qabyldanǵanymen, samokat mingender trotýarda júrip, japa shekkender kinálilerdi anyqtaýda qıyndyqtarǵa tap bolady.

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

Soqqydan keıin iz-tússiz ketti

Almaty turǵyny 14 sáýirde Tóle bı kóshesinde bolǵan jaǵdaıdy áleýmettik jelide baıandady. Onyń aıtýynsha, ony joǵary jyldamdyqpen kele jatqan elektr samokaty soǵyp ótken. Zardap shegýshiniń sózine súıensek, soqqynyń kúshi sonshalyqty, ony birneshe metrge ushyrǵan.

«Men úsh metrge ushyp kettim. Bir krosovka bir jaqqa, telefonym ekinshi jaqqa ushyp ketti. iPhone-nyń dıspleıi syndy. Eń tańqalarlyǵy – adam tipti toqtamaı, izin sýytty», - dep jazdy ol oqıǵanyń mán-jaıyn.

Jas qyzdyń aıtýynsha, oǵan jolda júrgender kómekke kelgen – jedel járdem men polısıa shaqyrǵan. Kýágerlerdiń sózine qaraǵanda, bir samokatta eki adam bolǵan, olar joǵary jyldamdyqpen júrgen.

«Meniń sózimshe, oqıǵa boıynsha aryz berilgen, biraq is alǵa baspaı jatyr. Óıtkeni olar kámeletke tolǵan-tolmaǵanyn anyqtaı almaı, ýchaskelik polıseıler arasynda shaǵymdy aýystyryp júr», - deıdi zardap shegýshi.

Zardap shegýshi qaladaǵy elektr samokattarǵa qatysty máseleniń áli de sheshilmegenin atap ótti.

«Eń qorqynyshtysy – soqqynyń ózi emes, meni japadan jalańash qaldyrdy. Tipti janýardy qaqsa da, toqtap, kómektesýge tyrysady. Al munda – adam. Jáne eshqandaı adamgershilik joq», - dep jazdy ol.

Qyz qaladaǵy qarqyndy kóshelerde samokat minýshiler úshin qajetti ınfraqurylymnyń joqtyǵyna da nazar aýdardy.

«Eń kóp kólik júretin Tóle bı dańǵylynda samokattar úshin jaǵdaı jasalmaǵan. Olar balalar, qarttar men júkti áıelder júretin trotýarlarda júredi. Mundaı soqqy keıbireýler úshin ólimge ákelýi múmkin», - dep esepteıdi qyz.

Ol sondaı-aq, elektr samokattardyń is júzinde qaýipti kólik túri ekenin, biraq olardy retteý áli de jetkiliksiz ekenin atap ótti.

«Samokat – bul aıaǵymen ıterip júretin kólik. Velosıped – pedaldy aınaldyratyn kólik. Al mynaý elektrlikterdiń bári – moped jyldamdyǵyna jetetin kólik, biraq nege ekeni belgisiz, áli de trotýarlarda júredi», - dedi ol.

Zardap shegýshi qansha osyndaı jaǵdaı bolsa, kóshedegi qaýipsizdik jaǵdaıyn baqylaýǵa alǵanda ǵana bul máseleniń sheshiletinin surady.

Qoldanýshylardyń reaksıasy

Postqa jazylǵan pikirlerde basqa qoldanýshylar elektr samokattarymen kezdesýden keıin aýrýhanaǵa túskenderi týraly ózderiniń oqıǵalaryn baıandady.

Esterińizge sala keteıik, buǵan deıin Qazaqstanda elektr samokattaryna arnalǵan jańa erejeler bekitilgen bolatyn. 1 shildeden bastap olardyń trotýarlarda júrýine tyıym salynady. Tek arnaıy belgilengen, birlesken qozǵalys aımaqtary bar jaıaý júrginshilerge arnalǵan kóshelerde ǵana ruqsat etiledi. Munda jyldamdyq saǵatyna 6 km/saǵ deıin shekteledi, al jaıaý júrginshilerge basymdyq saqtalady.

Sonymen qatar, velosıpedter men qýaty tómen elektr kólikteri trotýarlarda júrý quqyǵyn saqtaıdy.

Osy oqıǵalarǵa baılanysty eki suraq týyndaıdy: jańa erejeler kúshine engenge deıin jaıaý júrginshilerdiń qaýipsizdigin qalaı qamtamasyz etýge bolady jáne olardyń is júzinde oryndalýy qamtamasyz etile me?

Qala turǵyndarynyń ózderi aıtqandaı, qoldanystaǵy shekteýler praktıkada kópten beri eleýsiz qalyp keledi. Nátıjesinde, elektr samokattar trotýarlarda joǵary jyldamdyqpen júrip, jaıaý júrginshiler úshin qaýip tóndiredi.

Polısıa ne deıdi

Almaty qalalyq polısıa departamentiniń habarlaýynsha, qyzben bolǵan oqıǵa boıynsha tekserý júrgizilip jatyr.

«Qazirgi ýaqytta samokat júrgizýshisiniń tulǵasyn jáne oqıǵanyń barlyq mán-jaıyn anyqtaýǵa baǵyttalǵan jedel-tekserý is-sharalary kesheni júzege asyrylýda. Bul maqsatta qalalyq beınebaqylaý júıeleriniń múmkindikteri paıdalanylýda, sondaı-aq atalǵan kezeńde kólik quralyn jalǵa alǵan paıdalanýshy týraly derekterdi alý úshin kıksherıng kompanıalaryna resmı suraýlar joldandy», - dedi vedomstvodan.

Polısıa bul fakti boıynsha tekserýdiń erekshe baqylaýda ekenin atap ótti.

«Bundaı faktiler nazardan tys qalmaıtynyn atap ótkimiz keledi. Buzýshynyń tulǵasyn anyqtaý – ýaqyt pen qoldanylǵan tehnıkalyq resýrstardyń máselesi», - dedi baspasóz qyzmeti.

Vedomstvo sondaı-aq, Almatydaǵy mıkromobıldi kólikter segmentinde tártip ornatý boıynsha jumystar júıeli negizde júrgizilip jatqanyn atap ótti.

«Sońǵy aýqymdy «Stop-buzýshylyq» jedel-aldyn alý is-sharasy barysynda elektr samokattaryn paıdalanýshylar jibergen bes myńǵa jýyq buzýshylyq anyqtalyp, joıyldy. 4600-den astam samokat arnaıy aıyppul turaǵyna qoıyldy», - dep habarlady Almaty QPD.

Ótken jyldy eske alsaq

İshki ister mınıstrliginiń derekteri boıynsha, 2025 jyly Qazaqstanda elektr samokattarymen 213 jol-kólik oqıǵasy tirkelgen, onyń saldarynan 224 adam zardap shekken. Samokat júrgizýshileriniń kinásinen 42 apat bolǵan, 52 adam jaraqat alǵan. Barlyq oqıǵalardyń 95 paıyzy Almatyda bolǵan.

Ótken jyldyń basynan beri elektr samokattarynyń júrgizýshileri jol qozǵalysy erejelerin 20 myńnan astam ret buzǵan. Eń kóp buzýshylyq – 7 435 jaǵdaı (jalpy sanynyń 76 paıyzy) – Almatyda tirkelgen.

Sondaı-aq, ótken jazda Tengrinews.kz tilshileri Almaty qalalyq Balalar jedel medısınalyq járdem ortalyǵynyń qabyldaý bóliminiń meńgerýshisi Meıirjan Qurmanalıevpen suhbattasqan bolatyn. Ol jyly mezgilde kún saıyn 2-3 jas balanyń zardap shegip keletinin aıtty. Iaǵnı, aıyna shamamen 60-90 adam 18 jasqa deıingi jastaǵylar jaraqat alady. Jaz boıy bul kórsetkish shamamen 300 kámeletke tolmaǵan balany quraıdy. Bul – tek bir aýrýhananyń derekteri.

«Pasıentterdiń shamamen 30 paıyzy aýrýhanaǵa jatqyzylady. Kóbinese olarda birneshe jaraqat dıagnozy qoıylady: ıaǵnı birden birneshe zaqymdaný – bas-mı jaraqaty, aıaq-qoldyń synýy, teriniń sydyrylýy jáne asfáltqa úıkelýden bolatyn kúıikter. Bizdiń jylda ólim-jitim tirkelgen joq, biraq aýyr jaraqattar bar, pasıent reanımasıada úsh táýlikke deıin jatady», - dedi Qurmanalıev.

Samokattardyń kesirinen kóbinese 12-18 jas aralyǵyndaǵy jasóspirimder zardap shekken. Olar bul kólik paıda bolǵanǵa deıin múldem tirkelmegen jaraqattar alǵan.

«Samokattardan tize býyndarynyń jaraqattary, baılamdardyń úzilýi jıi kezdesedi. Adam belsendi ómirden 1,5 jylǵa shyǵyp qalady, al eger ol sportshy bolsa, onyń mansaby aıaqtalady. Biz, óz kezeginde, emdeý júıesi men tásilderin ózgertýge májbúrmiz, sebebi biz bul kólikterdi belsendi paıdalanǵanǵa deıin balalarda kezdespegen jaraqattarǵa tap bolamyz», - dep túsindirdi Qurmanalıev.

Samokat mingender soqtyǵysqan jaıaý júrginshiler de aýyr jaraqattar alǵan. Ásirese mundaı soqtyǵystar kishkentaı balalar úshin qaýipti:

«Samokat mingenderdiń qurbany bolǵandar da birneshe jaraqatpen túsedi. Ótken jyly bizde eki balanyń bas súıegi men beti synǵan – olarǵa samokat soǵylǵan. Jaraqattyń aýyrlyǵy kóbinese kimniń soǵylǵanyna baılanysty. Eger zardap shegýshi 12-13 jastan asqan bolsa – bul betki jaraqattar. Biraq jas neǵurlym kishi bolsa, jaraqattar soǵurlym aýyr bolady», - dedi ol.

Dáriger samokattyń salmaǵy 20-30 kılogramm ekenin, oǵan qosa adamnyń salmaǵyn eseptegende, shamamen 70-100 kılogramm salmaqtyń 30 kılogrammdyq balany soǵýy, onyń tórt metrge ushýyna sebep bolatynyn atap ótti. Mundaı soqtyǵys balanyń 30-40 km/saǵ jyldamdyqpen kele jatqan avtokólikpen soqtyǵysqanymen teń.

Eresekter úshin de elektr samokatpen soqtyǵysý ońaı bolmaıdy. Almaty qalalyq №7 klınıkalyq aýrýhananyń polıtravma bóliminiń meńgerýshisi Ramzan Askerovtiń aıtýynsha, bul kólik túrimen bolǵan apattardan keıin olarǵa táýligine 5-10 adam kómekke kelgen. Olardyń árbir úshinshisi operasıany qajet etken. Kóbinese 20-45 jas aralyǵyndaǵylar zardap shekken. Barlyq kelgenderdiń shamamen 20 paıyzyn samokat soqqandar quraǵan.

«Kóbinese pasıentter bas-mı jaraqattarymen, buǵana, bilek súıekteriniń synýymen túsedi. Bular óte aýyr jaraqattar», - dedi sol kezde maman.

№4 qalalyq klınıkalyq aýrýhananyń travmatology Jaılaý Abdýllaev azdap basqasha sandardy keltirdi: onyń bólimine aıyna 18-45 jas aralyǵyndaǵy shamamen 40 pasıent júgingen. Olardyń ishinde:

80 paıyzy – samokat mingender

20 paıyzy – shabandozdyń shabýylynan ebin taba almaǵandar.

Almatydaǵy elektr samokattar jaǵdaıy qazir

Esterińizge sala keteıik, 5 sáýirde redaksıa tilshisi jańa maýsym bastalǵaly elektr samokattaryn paıdalaný jaǵdaıy ózgerdi me ekenin tekserý úshin megapolıs kóshelerin aralap shyqty.

Onyń baıqaýynsha, redaksıa ótken jyly birneshe ret habarlaǵan problemalar men buzýshylyqtar is júzinde eshqaıda ketpegen. Elektr samokattary áli de kez kelgen jerge qoıylady, olarǵa eki adam minip júredi, júrgizýshiler joldan ótý kezinde túspeıdi, jyldamdyq rejımin buzady, al basqarýǵa jıi kámeletke tolmaǵandar jiberiledi.

Sondaı-aq oqyńyz: [Sbıl samokachık: chto delat ı kak polýchıt kompensasıý](https://tengrinews.kz/healthy/sbil-samokatchik-chto-delat-i-kak-poluchit-kompensatsiyu-533173/)