Qazaqtyń batasy ıslam dinimen astasyp, duǵaǵa jaqyn úlgide qalyptasqan. Mundaı batalarda Alladan ıman, densaýlyq, rızyq jáne aqyrettik ıgilik tilenip, sońy «Áýmın!» dep aıaqtalady.

Bul bólimde qurban aıtta, oraza aıtta beriletin batalar men duǵa túrindegi dinı batalardyń mátini berilgen.

Qurban aıtta beriletin bata

Adam jalasynan,
Bult alasynan,
Kóriner — kórinbes
Myń da bir pálesinen
Qudaıym Ózi saqtasyn!
Musylmanǵa din úıretken,
Alymdardyń salamattyǵyna!
Halyq qamyn jegen,
Qarqaradaı handardyń
Salamattyǵyna!
El qamyn jegen,
Edigedeı bılerdiń
Salamattyǵyna!
Óz eńbegin ózi jegen,
«Qudaıa shúkir, táýbe», degen
Qara buqara halyqtyń salamattyǵyna!
İlgeri bastyramyn degen,
Eńiregen erlerdiń salamattyǵyna!
Qoı ornyna at bergen,
Atymtaıdaı jomarttyń salamattyǵyna!
Moldalarǵa qol bergen,
Kórpe salyp tór bergen,
Ýyzy arylmaǵan baılardyń
Salamattyǵyna!
Halqy, halaıyǵy qostaǵan,
Ornyqty saba ustaǵan,
Báıbisheler salamattyǵyna!

Qurban aıt batasy

A, Qudaıym ońdasyn,
Ońdaǵannyń belgisi,
Qaıyrly etip basyńa.
Baq — bereke ornasyn.
Dushpanyń ústem bolmasyn,
Mańyń úbirli — shúbirli bolsyn.
Kelgen yrys ketpesin,
Jamandyq kelip jetpesin.
Sapar júrseń, jolyń bolsyn,
Qaltań tolǵan pulyń bolsyn.
Jarylqasyn Qorǵaýshyń,
Beıbit halqymyzǵa zaman bolsyn,
Tabıǵat taýsylmaıtyn rızyq berip,
Tartylǵan dastarhanǵa taǵam bolsyn.
Qaýipten el — jurtymyz aman bolyp,
Kóp qylyp úıińizge bala bersin,
Olarǵa taýdaı talap, sana bersin,
Er jetip, balalaryń batyr bolyp,
Ómirleri qyzyqty bola bersin.
Úıińe jaqsy adamdar kele bersin,
Taýfıqty, ınabatty kelin bersin,
Aq kóńil, ata — anaǵa jaqyn bolyp,
Qyzyǵyn eli — jurty kóre bersin.
«Áýmın» — dep úı ıesi qol jaıǵanda,
Jaqsylap qarıalar bata bersin.
Áýeli Qudaı jarylqasyn,
Paıǵambardyń bereketin bersin,
Ulyqmannyń jasyn bersin.
Súleımenniń taǵyn bersin.
Eskendir Zulqaınardyń baqytyn bersin.
Atymtaı Jomarttyń dańqyn bersin,
Dáýit paıǵambardyń dańqyn bersin,
Ul berse, orazdy bersin,
Qyz berse, qylyqty bersin.
Shashy uzyn bolsyn,
Júzi qyzyl bolsyn.

Hamza qajynyń batasy

Qudaıdyń quly, paıǵambardyń úmbetimin!
Adamnan tilegenniń eki kózi shyǵady,
Alladan tilegenniń eki búıiri shyǵady.
Alla Taǵalanyń bereri kóp, shyn tileıik.
Ia, Alla taǵalam!
Ómir berseń jaıly ǵyp bergin.
Dáýlet berseń saıly ǵyp bergin.
Eńbegimiz óristi bolsyn,
Qambamyz astyqqa tolsyn,
Kósegemiz kógere túsip,
Myńǵyrǵan mal óriske tolsyn.
Áıel berseń ádepti,
Janǵa tynysh jaıly ǵyp bergin.
Kelin berseń kelisti ǵyp ber,
Aǵash berseń jemisti ǵyp ber.
Tulpar berseń shabysty ǵyp ber...
Jomart bolsań osy aıtqandarymnyń barlyǵyn
Úıip — tógip bir — aq ber!
Allaýakbar!
Allanyń aty ashady,
Kóńilińdegi qarańdy.
Nyshany deıdi jumaqtyń
Jazǵy soqqan samaly,
Tozaǵy deıdi qystyń soqqan amandy.
Sharıǵattyń túzý jolyn ústasań,
Taıdyrmas deıdi tabandy.
Basyńa beınet bolady,
Joldas qylsań jamandy.
İltıpatty jan bolsań,
Syıla ata men anańdy.
Aqyretke barǵanda
Saqtaıtyn qaǵba panańdy.
Dastarqandaryńa bereke bersin,
Bastaryńa mereke bersin.
Astaryńa adaldyq bersin,
Bastaryńa amandyq bersin.
Áýmın!
Til qadirin biletin,
Sóz marjanyn teretin
Jastar — aı,
Sensiń órenim,
Kóp seniń Alla bereriń
Aqyldy bolsań bilimdi,
Aınalań da senedi.
El múddesin qorǵasań
Jurt sońyńnan eredi!
Dastarqandaryńa bereke bersin,
Bastaryńa mereke bersin.
Astaryńa adaldyq bersin,
Bastarińa amandyq bersin.
Áýmın!

Razybek qajynyń batasy

Dúnıede kem bolmaıdy bataly qul,
Shashaıyn batamenen jemisti gúl.
Qosylǵan teńin taýyp balalardyń
Áýeli jasyn úzaq baqytty qyl.
Qaptaǵan qara ormandaı shoǵyrly qyl
Ár iske asyqpaıtyn sabyrly qyl.
Aldynda aqsaqaldyń abyroıly
Ózinen keıingige qadirli qyl.
Sóılese aıtar sózin júıeli qyl,
Qaldyrmaı qatarynan kıeli qyl.
Tilegin eki jastyń qabyl etip,
At minip, júgin artar túıeli qyl.

Dinı batalar

Qudaıdyń qulymyn degeısiń,
Mýhammed úmbetimin degeısiń.
Shadıar dosym degeısiń,
Imam aǵzamnyń qaýymynda qyl,
Shaıtannyń sárinen saqta,
Patshanyń kárinen saqta,
Namazdyń qazasynan saqta.
Paıǵambardyń týynda qyl,
Aýzy káýsardyń sýynda qyl,
Iman baılyǵyn ber,
Denniń saýlyǵyn ber!
Áýmın!
E, Qudaıym ońdasyn,
Oń jolyńa bastasyn.
Bir jarylqap tastasyn.
Jamandyqqa jazbasyn,
Jaqsylyqqa bastasyn!
Mal ıesi Mýhammed!
Jan ıesi haziret,
Ne tilegin ázir et,
Etken nıetin qabyl et!
Áýmın!
Táńirim ózi ońdasyn,
Áýlıeler qoldasyn.
Dúnıedegi izgilik
Aldyńnan shyǵyp qarsy alsyn.
Tar qabiriń keń bolsyn,
Kúndizgideı kún kúlsin,
Shamshyraǵyn jaqqandaı,
Tas qabirdiń ishinde
Tas búrkenip jatsań da,
Rahatqa bata gór,
Kún shyǵyp, tań atqandaı.
Jannatta janyń jaı tapsyn,
Jaratqan jappar qudiret,
Kóp batasyn qabyl et,
Kúnádan pák jandardyń
Aq tilegin maqul et!
Áýmın!
Áýeli Alla ońdasyn.
Paıǵambar bolsyn joldasyń.
Ótkenderdi oılasań.
Arýaqtar qoldasyn.
Syrtyńnan ǵaıbat aıtqan jan
Tap ózińdeı bolmasyn.
Rızyǵyń, dáýletiń qolyńnan ketpesin.
Imanyń jerge jetpesin.
Qaıyrly ǵyp dáýlet bersin,
Ómirli ǵyp perzent bersin.
Anam dep esine alǵan jandy
Eki jalǵanda qorǵaýshy bop,
Paıǵambar qasyna alsyn!
Áýmın!
Mine bata, aq nıet,
Bola bersin bereket.
Qıyn deıdi qıamet,
Jaqyn deıdi aqyret.
Qulshylyq qyl Allaǵa,
Qyl kópirden taımaı ót!
Kirsin dáýlet,
Shyqsyn beınet,
Alla atymen nıet et.
Joq — jitikke raqym et.
Táńir seni qoldasyn,
Ýaıym — qaıǵy bolmasyn.
Qabyl bolsyn, orazań,
Áýletińdi ońdasyn!
Áýmın!

Jıi qoıylatyn suraqtar

Qurban aıtta qandaı bata beriledi?

Qurban aıtta shalynǵan maldyń qabyl bolýy, otbasynyń amandyǵy, ótkenderdiń rýhyna duǵa tilenedi. Bata sońy «Áýmın!» dep aıaqtalady.

Bata men duǵanyń aıyrmashylyǵy nede?

Duǵa — arabsha, dinı mátin boıynsha oqylatyn tilek. Bata — qazaqtyń óz tilinde, óleń ne maqammen aıtylatyn halyqtyq tilek. Ekeýi kóbine qatar aıtylady.

Batadan keıin nege «Áýmın» deıdi?

«Áýmın» — «tilegimdi qabyl et» degen maǵynadaǵy sóz. Ony bata tyńdaýshylardyń bári birge aıtyp, eki qolmen betti sıpaıdy.

Uqsas bólimder