توي باتاسى: ۇيلەنۋ جانە ۇزاتۋ تويىنا ارنالعان باتا-تىلەكتەر

توي — قازاق ءۇشىن ەكى شاڭىراقتىڭ، ەكى رۋدىڭ قوسىلعان ءساتى. سوندىقتان تويدا ايتىلاتىن باتا دا ەرەكشە سالماقتى: وندا جاس وتاۋدىڭ بەرەكەسى، ۇرپاعىنىڭ كوبەيۋى، اتا-انانىڭ ىرزالىعى تىلەنەدى.

بۇل بولىمدە ۇيلەنۋ تويىنا، قىز ۇزاتۋعا، كەلىن تۇسىرۋگە جانە جاس جۇبايلارعا ارنالعان باتا-تىلەكتەردى جيناقتادىق. ماتىندەر تويدا ميكروفون الدىندا ايتۋعا ىڭعايلى ەتىپ بولەك-بولەك بەرىلگەن — قاجەتتىسىن تاڭداپ، كوشىرىپ الۋعا بولادى.

باتا (تويدا بەرىلەتىن باتا)

اياڭدا، اياڭداساڭ، قاراكەردەي،
ءسوز تاپتىق قاپيادا قايلالى ەردەي.
توي باستاپ جولدىق ەندى العاننان سوڭ،
ءبىز سوندا كەتەمىز بە باتا بەرمەي!
اۋەلى ءبىر قۇدايىم باسىن بەرسىن،
ەكى ەلى ۇزاق عۇمىر جاسىن بەرسىن.
دۇعامىز ءمۇشاۋراتتا قابىل بولىپ،
شىن كۇمىس، التىن اياق تاسىن بەرسىن!
ونان سوڭ ءبىر قۇدايىم باقىت بەرسىن،
ءداراجا، وزىڭىزگە تاحيت بەرسىن.
دۇعامىز مۇشتاراكتا قابىل بولىپ،
ون جىگىت كۇزەتشىگە ساحيت تۇرسىن!
ونان سوڭ ءبىر قۇدايىم ميدى بەرسىن،
ۇستىڭە اق كۇمبەزدەي ءۇيدى بەرسىن.
ۇستىڭدە اق كۇمبەزدەي ءۇيىڭ بولىپ،
ىشىنە لاياقاتتاپ كۇيدى بەرسىن!
جيھازىن اق ورداڭدا تولىپ تۇرسىن،
ۇيىڭە قوناق-قوپسىڭ قونىپ تۇرسىن.
تەرىسىن بەس بيەنىڭ سابا قىلىپ،
قىمىزىڭ ءجۇز كىسىگە بولىپ تۇرسىن!
ساماۋرىن تورت-بەس جەردەن قايناپ تۇرسىن،
بۇلبۇل قۇس تۇعىرىمدا سايراپ تۇرسىن.
ۇستىندە تۇركپەن كىلەم جابۋمەنەن،
بەلدەۋدە ءتورت بەدەۋىڭ ويناپ تۇرسىن!
اق وتاۋ ويعا تىككەن قىرعا قونسىن،
اق ءجۇزىڭ الاقانداي نۇرعا تولسىن.
ءمۇستاجاپ مەنىڭ باتام قابىل بولسا،
ۇيىڭە قىدىر اتا كەلىپ قونسىن!
قارا سۋ مال جەريدى لايىنان،
تىلەي كور كۇندە تىلەك قۇدايىڭنان.
مال-باسىڭ داۋلەتىڭمەن بىردەي ءوسىپ،
ءبىر قۇداي ايىرماسىن جۇبايىڭنان!
شىراعىم، ءقادىرلى ەكەن قارا باسىڭ،
اۋىزعا بال تاتيدى بەرگەن اسىڭ.
ءمۇستاجاپ مەنىڭ باتام قابىل بولسا،
الدىڭنان اق كۇن تۋىپ، جارىلقاسىن!

قۇربىنىڭ ۇزاتۋ تويىنا تىلەك

تاريح بەتىن اقتارساق تا ءجۇز قاراپ،
تۋعان ۇيگە ءۇشىن قاشاننان دا
قىز
— قوناق.
ەركەلەتىپ، ورىنى ونىڭ توردە دەپ،
قىزىمىزدى كيە دەيمىز، ءبىز قازاق.
سەن دە
قۇربىم
تاپتىڭ مىنە تەڭىڭدى،
قادامىڭدى باس الدىعا سەنىمدى.
باقىتتى بول، تاستاي باتىپ، سۋداي ءسىڭ
باقىتتى قىل بارعان جۇرتىڭ، ەلىڭدى
باستارىڭا ءۇيىرىلسىن بارشا ب ا ق.
ءبىر ءبىرىڭدى ەڭ اياۋلى جان ساناپ.
ءبىر اۋلەتتىڭ تۇتەتپەكسىڭ ءتۇتىنىن
ءبىر اۋلەتتىڭ اماناتىن ارقالاپ.

جاس جۇبايلارعا تىلەك

قىزىنىڭ اكەسىن قۇتتىقتاۋى

قىزىنىڭ اكەسىن
قۇتتىقتاۋى
تانيدى ءار كەز جان-جۇرەكپەن كىسىنى ەل،
اكە، ءسىزدى بۇگىن ءبارى تۇسىنەر.
قۇرداس دەسە ءسىزدى تۇستاستارىڭىز،
اعا دەيدى ءسىزدى بارلىق كىشىلەر.
قالدىراتىن جاقسى اسەرمەن بۇگىن ءىز،
اكە، ءسىزدىڭ شاتتىق تولى كۇنىڭىز.
ءسىز تولعاندا مەرەيتويلى بۇل جاسقا،
قۇتتىقتايدى بۇگىن ءسىزدى قىزىڭىز.
ءارقاشان دا امان-ەسەن ءجۇرىڭىز،
قۋانىپ تۇر ءسىز ءۇشىن دە گ ۇلىڭىز.
ازىلىنە قۇربى مەنەن قۇرداستىڭ
تۋعان كۇندە قۋانىڭىز، ك ۇلىڭىز.
سىزدەن ءار كەز ءتالىم اتتى كورەر ءىز
ءبارىمىز دە ءسىزدى جاقسى كورەمىز.
اكەمىزگە، انامىزعا تەڭ كەلەر
تابۋ قيىن مىنا ومىردە تەڭەۋ ءىز.
شاڭىراققا باق-بەرەكە اينالسىن،
تۋعان كۇندەر جىلدا وسىلاي تويلانسىن.
جىلدا وسىلاي قۋانىشقا جەتىڭىز،
شاتتىقپەنەن كوڭىلىمىز جايلانسىن!
اكەنى قىزىنىڭ قۇتتىقتاۋى اكەسىن قىزى قۇتتىقتاۋ ايتۋى ولەڭ شۋماعى ارناۋ

ەكەۋمىزدە ارمان دا ورتاق، بىرگە ءۇمىت

(ەرلى-زايىپتىلاردىڭ بىر-بىرىنە دەگەن تىلەگى — جار لەبىزى)
ەكەۋمىزدە ارمان دا ورتاق، بىرگە ءۇمىت،
جانىمىزعا جۋىتپايمىز ءبىر كۇدىك.
سەن الىستان ورالعاندا ۇيىڭە،
شاڭىراققا بىرگە ەنەدى كۇن ك ۇلىپ.
وسى كۇندى شىن باقىت كۇن ەكەن دە،
مۇلكىمىز دە ورتاق ءبىزدىڭ ەكەۋگە.
مەيىرىم دە ورتاق، سونى سەزگەن ءسابيىمىز
ەركەلىكتەن جىلامايدى بەكەرگە.
سونىڭ سالار ءانىن بىرگە ۇعامىز،
سول قىڭق ەتسە، قۇراق ۇشىپ تۇرامىز.
جۇرەك تە ورتاق، سەزىم دە ورتاق ەكەۋگە،
ماحاببات تا — ورتاق بىزگە ءبىر اڭىز.
جەكسەنبىدە دامىل تاپ تا ءبىرشاما،
دۋمان كۇنگە قانشا قالدى، كۇن سانا.
بىزدەرگە ورتاق ەمەس پە ەدى تۋعان كۇن،
كۇنتىزبەدە بولەك — بولەك تۇرسا دا.
سان ەستىرتىپ سازىن ءان مەن جىرلاردىڭ،
تويلانادى بىزدەرگە ورتاق تۋعان كۇن.
كەل، تاعى دا ەسىمىزگە الايىق
ماعىناسىن بىرگە وتكىزگەن جىلداردىڭ.
بۇل شاتتىق تا جاننان اسەر تاپتى دەپ،
ايتايىق سوسىن جاز كوڭىلمەن اق تىلەك.
وتكەن جىلدىڭ ەسكە الايىق ءبىر ءساتىن،
سونداي قىزىق باسىمىزدان ءوتتى دەپ.
ايتا الماساق، قۋانىشتا بەكەر عوي،
سالماقتى ايتايىق، بولماسا دا بوتەن توي.
ءبىراق، جانىم، تىلەك ايتۋ كەرەك پە،
ءبىزدىڭ تىلەك ونسىز دا ورتاق ەكەن عوي.
اۆتورى:
عابيدەن قوجاحمەت،
قىزىلوردا قالاسى
ەرلى زايىپتى جانداردىڭ ءبىر بىرىنە دەگەن تىلەگى جار لەبىزى ايەلىنىڭ

قىز ۇزاتۋ تويىنا تىلەكتەر

ەلىڭە ەلەۋلى بول،
حالقىڭا قالاۋلى بول.
اتا — ەنەڭە جاعىمدى بول،
قايىناعا، قايىندارعا قايىرىمدى بول.
اۋىلىڭا ايبارلى بول،
كۇيەۋىڭە جايدارلى بول.

قوناقتان كەتپەي تورلەرىڭ،
ءىسىڭنىڭ تاپپاي ەل كەمىن.
تامسانا ماقتاپ كوپ ادام
باسا الماي ءجۇرسىن شولدەرىن.
قالاۋلى بول حالىققا،
ەڭبەكتەن ەش جالىقپا.
قوسىلعان ءسۇيىپ، جارىڭمەن
اققۋداي ماڭگى قالىقتا.

«بالا باقىتىن قىزدان ىزدەيدى، قىز باقىتىن تۇزدەن ىزدەيدى» دەگەن ەكەن
دانا بابالارىمىز. ءبىزدىڭ قىزىمىز باقىتىن ءسىزدىڭ شاڭىراقتان ىزدەپ كەلدى.
ۇلپىلدەگەن ۇكىمىز بىزدەن ءوتتى – سىزدەرگە جەتتى. «جىبەكتى تۇتە الماعان
ءجۇن ەتەدى»، — دەيدى. ءجۇن ەتسەڭىز دە، گۇل ەتسەڭىز دە ەندىگى
جاۋاپكەرشىلىك جۇگى — وزدەرىڭىزدە، ءقادىرلى قۇدالار!

جامان كەلىنشەكتىڭ ەكى پىشاعى بولادى ەكەن: بىرەۋى قولىندا، بىرەۋى –
تىلىندە. قولىنداعىسىمەن نانىن تۋرايدى، تىلىندەگىسىمەن جانىڭدى تۋرايدى.
ال، جاقسى كەلىنشەكتىڭ ءۇش بەلگىسى بار: جۇزىندە كۇلكى بار، قولىندا قوناق
كەلگەندە نان جاياتىن وقتاۋى بار، كۇيەۋىنە اشۋى كەلگەندە تىلىندە توقتاۋى
بار. تىلىنە ەگە بولادى دەگەن ءسوز عوي. سوندىقتان تىلەك — ەكى پىشاعى بار
ەمەس، ءۇش بەلگىسى بار جاقسى كەلىنشەك بول، اينالايىن!

قىزىمىزدىڭ قونعان جەرى قۇتتى بولسىن! دەنساۋلىعى مىقتى بولسىن! جۇرەگى
ونىڭ تۇكتى بولسىن، ساۋعان مالى ءسۇتتى بولسىن! وزگە ەلدە ءقادىرى ارتا
بەرسىن! ەنەسى مەن اناسىن بىردەي كورسىن، كوپبالالى انا بولىپ، گۇلدەي
بەرسىن!

جاس وتاۋ ءبۇرىن جاردى جاڭا گۇلدەپ،
پەندەنىڭ جەتسەم دەگەن تالابى كوپ.
قادامىڭ قۇتتى بولسىن، قۇدا — جەكجات،
وتىرمىن مەن دە،
سەن دە بالالى بوپ.
ۇمىتپەن ۇل دا وسىردىك،
قىز دا وسىردىك،
دەيتىندەي قۇدالىقتىڭ مىندەتىن ۇق.
كەلىندى ءوز قىزىمنان كەم كورمەسپىن،
جايلاسىن جاس وتاۋدىڭ ىرگەسىن قۇت.
قۇدانى مىڭ جىلدىق دەپ ايتپاس بەكەر،
قۋانىش ورتاق سىزگە،
كوڭىل كوتەر!
قۇدالار ءبىر — بىرىمەن تاتۋ بولسا،
ەكى جاس مۇراتىنا سوندا جەتەر.
بولعانمەن ۇل مەنىكى،
قىز سەنىكى،
ەكەۋىن تەڭ كورەدى بىلگەن كىسى.
جاتىرمىز ءتوستى توسكە ءتۇيىستىرىپ،
سىيلاستىق –
قۇدالىقتىڭ ءبىر بەلگىسى.

بالا — ورتاق،
جاتسىن، قۇدا قۇرمەتتەپ،
قۇدالىق — سىن،
ول دا وزىنشە ءبىر مەكتەپ.
قارسى الامىن توبەگە تىك كوتەرىپ،
قۇدا — جەكجات جاتسا ەگەردە ىزدەپ كەپ.
ەكى بالا ءبارىمىزدى سىيلى ەتسىن،
كۇيەۋ دەمەن،
ءوز ۇلىم دەپ جۇرمەكپىن.
قىزىڭداي كور،
قۇداعا ايتار قولما قول،
ال، قۇداعي بىلمەي جاتسا ۇيرەتكىن.
قۇلاققاعىس،
ايتتىم — قۇدا نازىن جاي،
كۇي كەرنەسىن قۇرمانعازى سازىنداي.
ەكى بالا ورتاق بىزگە، سوندىقتان،
مىڭ جىلدىققا
ءجۇرسىن قۇشاق جازىلماي!
ماتەريال «neke. kz»، «kuttybolsyn. kz» سايتتارىنان الىندى.
ۇزاتۋ تويعا ارنالعان تىلەك (اپكە، قارىنداسقا)
قىز ۇزاتۋ تويىنا ارنالعان تىلەكتەر
ءتۇرلى توي-دۋمانعا ارنالعان ادەمى تىلەكتەر بىلسەڭىز بىزگە جىبەرىڭىز. مىنا
ەل. پوشتاعا جولداۋعا بولادى:
bilimdiler@yandex.kz
نەمەسە الەۋمەتتىك جەلىدە جاريالاۋعا بولادى
قىز ۇزاتۋ تويىنا تىلەكتەر قىز ۇزاتۋ قۇتتىقتاۋلار قىز ۇزاتۋعا تىلەكتەر

ۇيلەنۋ تويى (جاس جۇبايلارعا جاقىندارىنىڭ تىلەگى)

ءومىردىڭ سىرى ماحابباتپەنەن استاسىپ،
قوسىلدى جاستار، بويداق كۇن قالدى قوشتاسىپ.
وسىناۋ كۇنگە كۋا بوپ وتىر اعايىن،
مىنەكي، بۇگىن باقىتىن تاپتى قوس عاشىق!
ۇيلەنۋ تويى، ومىردە ءالى سىنىڭ بار،
وسىناۋ جولدا ءبىرىڭدى — ءبىرىڭ ۇعىڭدار.
قيىندىق ساتتەن سەندەردى الىپ شىعاتىن
جارىڭدى جار بوپ ءتۇسىنۋ دەگەن ۇعىم بار.
تاعدىرلارىڭدا بولماسىنشى ەندى ساعىم كۇن،
قۋاندىڭ بۇگىن، شاتتىقتىڭ گ ۇلىن تاعىندىڭ.
باقىتىم ۇزاق بولسىنشى دەسەڭ، جۇبايلار،
جۇرەگىن ۇق تا، كوڭىلىنە قارا جارىڭنىڭ.
كۋامىز بۇگىن، ماحاببات تاڭى اتىپتى،
اعايىن، دوس بوپ كۇتكەنبىز وسى ۋاقىتتى.
سەزىم كوگىندە جۇرەگى بىرگە قوس عاشىق
وسىناۋ جولدا بولسىنشى ەندى باقىتتى!
اۆتورى:
عابيدەن قوجاحمەت،
قىزىلوردا قالاسى
جاس جۇبايلارعا جاقىندارىنىڭ تىلەگى جاس جۇبايلارعا ارنالعان ولەڭ شۋماعى

قىز – كەلىنشەكتەرگە ارنالعان ارنالعان تىلەك

قىز – كەلىنشەكتەرگە ارنالعان
قانداي اسەم وسىناۋ ءبىر پاك قالپىڭ،
نۇرلى ءجۇزىڭ اقتىعىنداي تاپ قاردىڭ.
ءوزىڭىزدى كورگەن ساتتە مەن العاش،
— قىز جىبەك! – دەپ ايقايلاۋعا شاق قالدىم.
ايتار ويدى جارقىراتا نەشە وڭدەپ
سويلەدىڭىز،
شەشەندىكتى مەكەندەپ
سوندا وزىمشە باعالادىم ىشىمنەن،
«ءاقجۇنىستىڭ ءسىڭلىسى ەكەن» دەپ.
تاعى بىردە اسقاقتاتا ءان سالدىڭ،
تاڭعاجايىپ ىرعاعىڭا تامساندىم.
«تاپ كۇلاشتىڭ كوشىرمەسى...» دەپ سول ءسات،
دۇنيەگە كەلىپ كەتتى جار سالعىم.
— دەپ بويىندا سان ونەر توعىسقان ناعىز قازاقتىڭ قىزى دەۋگە لايىق وسىناۋ
جاندى تۋعان كۇنىمەن قۇتتىقتايمىن!

جاس جۇبايلارعا باتا

اينالايىن، ق ۇلىنىم!
عۇمىرىمداعى تىنىسىم!
ماڭدايىمداعى ىرىسىم،
تىلەگىمىزدى اقتاساڭ،
ءارقاشاندا ءىرىسىڭ.
اي مەن كۇندەي جاراسىپ،
ءبىر — بىرىڭە قاراسىپ،
شالقىپ شىقسىن ك ۇلىسىڭ،
وڭالار سوندا ءجۇرىسىڭ.
اينالايىن، كەلىنىم!
قۇتتى بولسىن، قوساعىڭ!
ەكەۋىڭە ب ا ق تىلەپ،
تىلەگىمە قوسامىن!
ىرىس، بايلىق كەتپەسىن،
مازداپ جانسىن وشاعىڭ.
جارىڭمەنەن جاراسىپ،
ماڭگى بىرگە جاساعىن.
اتا — انانىڭ تىلەگى:
سەندەرسىڭدەر جۇرەگى.
نامىستى بولسىن ۇلدارىڭ،
گۇلدەي ءوسسىن قىزدارىڭ.
ءتاتتى بولىڭدار ماڭگىلىك،
سوندا مەن دە ىرزامىن.
ۇرىس — كەرىس بولماسىن
اللا تىلەگىمدى قولداسىن!
ءتىل — كوزدەن قۇداي ساقتاسىن!
كەلىن — بالا، تىلەگىمدى اقتاسىن!
ءاۋمين!

تويعا ارنالعان باتا

مۇسا ءجانادىلوۆتىڭ باتاسى
توي كۇنگى اقتىلەك
تويعا كەلگەن اعايىن،
دومبىرانى الايىن.
اتا — ءداستۇر سالتىمەن،
تەرمەلەپ انگە سالايىن.
قۋانىشقا ورتاق بوپ،
قىزىعىنا قانايىن.
ولەڭ ايتىپ سارنايىن،
قىزمەت ەتىپ تالمايىن.
توي قىزىعىن شالقىتىپ،
تاڭعى — تاڭعا جالعايىن.
ەكى جاسقا ءۇي بولعان،
اق تىلەۋدى ارنايىن.
قوراڭ تولعان مال بولسىن،
ون — ون بەستەن جان بولسىن.
تاتۋلىعى جاراسقان،
ومىرلەرىڭ ءسان بولسىن.
كۇندە قىزىق، دۋمان — توي،
ۇيلەرىندە ءان بولسىن.
دوس پەن تۋىس كوپ بولسىن،
دۇشپاندارىڭ جوق بولسىن
زاماندارىڭ شات بولسىن،
داستارقانىڭ توق بولسىن.
ماحاببات — سەزىم — ومىرلىك،
سۋىمايتىن شوق بولسىن.
ۇلدارىڭ ءوسىپ، باي بولسىن،
ق ۇلىنىڭ ءوسىپ، تاي بولسىن.
قىزدارىڭ ءوسىپ قىلىقتى،
جۇلدىز بولسىن، اي بولسىن.
توق ەتەرىن ايتقاندا،
داۋلەتكە ساۋلەت ساي بولسىن.
جىردان مارجان قۇرايىن،
شالقىپ تاسىپ تۇرايىن.
قۋانىشتان، شاتتىقتان،
ايىرماسىن قۇدايىم،
اق تىلەۋدى ەندىگى،
قۇدا جاققا بۇرايىن.
قىز ءوسىرىپ، قىز بەرگەن،
اينالايىن سىزدەردەن.
مەيىرىمگە قاندىق ءبىز،
ك ۇلىمدەگەن جۇزدەردەن،
سوندىقتان دا مىڭ سالەم،
توي يەسى بىزدەردەن.
ءبۇتىن بولىپ جارتىمىز،
قۋاندى جاس پەن قارتىمىز.
«قۇدا بولار مىڭجىلدىق»
دەگەن ەكەن حالقىمىز،
باياندى بولسىن، قۇدالار،
سول ءبىر اتا سالتىڭىز.
اتالى سوزگە يلاسىپ،
جاماندىققا قيماسىپ.
جاس وتاۋعا قامقور بوپ،
اقىل ايتىپ، ويلاسىپ.
وتكەن جاقسى ومىردەن،
ءسىز، ءبىز دەسىپ سىيلاسىپ.
ەندىگى تىلەك بارىڭە،
جاسىڭا دا كارىڭە.
قىز ۇزاتساڭ، كەلىن ال،
ءتورىڭنىڭ كوركەم ءسانى دە.
ءۇمىت — ارمان اقتالسىن،
ءومىردىڭ سول عوي ءمانى دە.

جاس كەلىنگە وسيەت بازار جىراۋ

تويدا بەرىلەتىن باتا. كوكەن شاكەيەۆ

كوكەن شاكەەۆتىڭ بەرگەن باتاسى
... وسى تويدا وتىرعان،
جاسىڭ ۇلكەن اعا بار.
اعاعا بەرەر باعا بار،
اعاعا سەرىك جەڭگە بار –
جەڭگەسىز كۇن كەمگە پار.
ەل باسقارار دانا بار
ءادىل بولسا پانا بار.
نەشىك ءتۇرلى مامان بار،
اكەڭ دە بار، شەشەڭ دە بار.
جەزدەڭ دە بار، اپاڭ بار –
قاباعى تۇسسە قاتاڭ بار.
بالدىزىڭ بار، ءىنىڭ بار،
ءىنىسىز قانداي ءۇنىڭ بار.
قارىنداسىڭ، قۇربىڭ بار –
ءسان — سالتانات قۇردىڭدار.
بارلىعىنا ءيىلىپ
سالەم بەرىپ تۇردىڭدار.
ۋا، ەكى جاس، ەكى جاس،
سىزگە تىلەك ىقىلاس:
باقىت قونسىن باسىڭا
ولە — ولگەنشە ارىلماس،
مىنەز بەرسىن تارىنباس،
وكپە بەرسىن قابىنباس،
جۇرەك بەرسىن جارىلماس
تىنىس بەرسىن تارىلماس،
دەنساۋلىق بەرسىن تابىلماس.
بەيبىتشىلىك كۇن بەرسىن،
اتا — اناڭدى ساعىنباس!
ءاۋمين!

كەلىنگە باتا

قۇتتى بولسىن قادامىڭ،
كەلىن بولدىڭ، قاراعىم.
سالتىن ۇستاپ ارداقتا،
بۇرىنعى اتا — بابانىڭ.
وتشا لاۋلاپ سونبەگىن،
ەش جاماندىق كورمەگىن.
باقىتتى بول، كەلىنجان،
ءسابيدىڭ جۋىپ جورگەگىن،
وشاقتان وت كەتپەسىن،
ۇيىڭنەن كوپ كەتپەسىن،
قوساعىڭمەن قوسا اعار،
دۇشپاننىڭ كوزى وتپەسىن.
ادال بولىپ جارىڭا،
قاناعات قىل بارىڭا.
قايعى مەن مۇڭ تۇسپەسىن،
اق قاعازداي جانىڭا.
ءاۋمين!

جاس وتاۋعا باتا

سەزىمنىڭ پاكتىگىن بەرسىن،
كوڭىلدىڭ اقتىعىن بەرسىن.
بەرەكەلى وتباسىڭا
ءسابيدىڭ شاتتى ءۇنىن بەرسىن،
پەيىلدەرىڭ تارىلماسىن،
ەسىكتەرىڭ جابىلماسىن...
داۋ — جانجالدان ساقتاسىن،
اسىپ تاسقاننان ساقتاسىن...
ومىرلەرىڭ بال بولسىن،
وتاۋلارىن ەلگە ءسان بولسىن!
ءاۋمين!

بوساعالارىڭا جاماندىق جەتپەسىن،
تورلەرىڭنەن جاقسىلىق كەتپەسىن.
ۇلدارىڭ ون شاقتى بولسىن،
قىزدارىڭ مونشاقتى بولسىن.
باستارىڭا ب ا ق قونسىن،
جاراتقان يەم جاق بولسىن.
ىنتىماق سەرىك بولسىن،
شاڭىراق بەرىك بولسىن.
نەسىبەسى ءيىپ كەلسىن،
قۇت — بەرەكەسىن ءۇيىپ بەرسىن.
داستارقانىڭ كەڭ بولسىن،
بايلارمەنەن تەڭ بولسىن.
اۋىلىڭ مەرەكەلى بولسىن،
ءومىرىڭ بەرەكەلى بولسىن.
جولدارىڭ اق بولسىن،
مولشىلىقتاپ بولسىن.
ءسان — ساۋلەتىڭ اسسىن،
ب ا ق — داۋلەتىڭ تاسىسىن!
ءاۋمين!

قۇداي قوسقان قوساعىڭ،
قۇتتى بولسىن بوساعاڭ.
قولعا قونعان قۇسىڭدى،
تۇعىرلى قىلسىن جاساعان.
ۇيلەنگەن مىناۋ جاستارعا،
بولسىن باتام ارناعان.
«تاۋبە» دەيىك اللاعا،
قابىل بولماي مۇندايدا،
ەشبىر تىلەك قالماعان.
باياندى بولسىن ماحاببات،
ەكەۋىڭدى تاڭداعان.
جولاماسىن ءازازىل،
سان سەزىمدى جالماعان.
پەرىشتەلەر كۇزەتسىن،
اقتوسەكتى ورتادا،
ەكەۋىڭە ارناعان.
سەنىم وتى سونبەسىن،
قوس جۇرەكتى جالعاعان.
قابىل بولسىن تىلەكتەر،
ارۋاقتارىن قولداعان.
نەكەلەرىڭ قيىلسىن،
مەشىتتەگى مولدادان،
قيامەتتىك جار بولۋ،
بۇيرىقتى بولسىن اللادان!
ءاۋمين!

ۇزاتىلعالى تۇرعان قىزعا قۇتتىقتاۋ، تىلەكتەر

باتا — تىلەكتەر: التىن تويعا باتا، كۇمىس تويعا باتا

باتا — تىلەك: التىن تويعا باتا، كۇمىس تويعا باتا
التىن تويعا باتا بەرۋ
التىن تويدىڭ داستارقانى،
داستارقانى مول بولسىن.
بەرەكەلى قول بولسىن،
تويعا كەلگەن قوناقتىڭ.
بارىنە ءساتتى جول بولسىن.
تىلەكتەرىڭ وڭ بولسىن،
جۇقارمايتىن قوڭ بولسىن.
ەكەۋىڭنىڭ كيگەنىڭ،
التىن جاعالى تون بولسىن.
نەمەرەڭدى ءوسىرىپ،
شوبەرەڭدى جەتەكتەپ،
شاشقان اللا ىرزىعىڭ،
تەرە بەرگىن ەتەكتەپ،
قۇت بولىپ، مەكەن تۇراعىڭ،
جايقالا بەرسىن قۇراعىڭ،
لايلانباسىن بۇلاعىڭ.
جارقىراي بەرسىن شىراعىڭ،
جاستارىڭ جۇزگە جەتكەنشە
تارقاماسىن ءبىر — بىرىڭە قۇمارىڭ.
ءاۋمين.
قابىل عىپ اللا تىلەكتى،
قۋانتا بەرسىن جۇرەكتى.
«التىن تويىم بولعاي» دەپ،
تىلەۋمەن قانشا كۇن ءوتتى.
تىلەكتى اللا بەرگەنى،
تويىڭ ءوتىپ دۇبىرلەپ،
وسىنشا جاننىڭ كەلگەنى.
باقىتتى جاندار بولىڭدار،
مەرەيى بيىك ەلدەگى،
ارۋاقتار قولداسىن،
جاماندىق ەشبىر بولماسىن.
داۋلەتىڭ تاسىپ بۇدان دا،
تەپسەڭ كەتپەس باسىڭا،
باياندى باقىت ورناسىن.
ۇزاق بولىپ جاستارىڭ،
قىزىعىن كورىپ بالالاردىڭ،
اشىق بولسىن اسپانىڭ.
ءاۋمين.
كۇمىس تويعا باتا
قۇتتى بولسىن كۇمىس توي،
توي دەگەنىڭ ىرىس قوي.
التىن جامبى بەرسەم دە،
ەكەۋىڭە دۇرىس قوي.
كۇمىس تويدىڭ اياعى،
التىن تويعا جالعاسسىن.
جارىلقاسىن جاندارىڭ
جۇزىندەي اق الماستىڭ.
تاسي بەرسىن داۋلەتىڭ،
جاراسىپ ءسان — ساۋلەتىڭ.
قارا قاۋىم ەل بولىپ،
ءوسىپ — ءونسىن اۋلەتىڭ.
سىيلى بولىپ باستارىڭ،
اجىراماي جۇپتارىڭ،
جۇزگە جەتسىن جاستارىڭ.
ءاۋمين.

قىز ۇزاتىلىپ بارا جاتقاندا ايتار جىر — شۋماقتار

قىز ۇزاتۋ تويىندا ايتىلاتىن ولەڭدەر قازاقتىڭ تويى ەشقاشان بىتكەن ەمەس.
تويدىڭ بولعانى جاقسى. كوپشىلىك جينالعان توي — تومالاقتا توي يەلەرى،
ياعني قىز بەرگەن جاق سەزىمگە بەرىلىپ، تىلەك ايتا الماي جاتادى. قوبالجۋ
بار، قيماستىق تا جوق ەمەس. ايتكەنمەن، جۇرتتى اۋزىڭىزعا قاراتقان تۇستا
جۇرەگىڭىزدىڭ ايتقانىن جەتكىزىڭىز. بالكىم، جۇرەگىڭىز مىناداي شۋماقتارمەن
شابىتتانار. ەندەشە، بۇگىن سىزدەرگە قىزىڭىز ۇزاتىلىپ بارا جاتقاندا ايتار
— دەپ مىناداي (اۆتورلارى بەلگىسىز) جىر — شۋماقتارىن ۇسىنىپ وتىرمىز.

شاڭىراقتىڭ شىراعىسىڭ، شاتتىعى،
تەكتى جەردىڭ تۇياعىسىڭ، اق گ ۇلى.
مىڭ جىل قۇدا بولۋعا دا اتتى كۇن،
ەكى جاسقا قۇداي بەرسىن ب ا ق بۇگىن.
اكە — شەشەڭ ارناپ وتىر جىر — اعىن،
كاۋسار، تازا مولدىرەگەن بۇلاعىم،
بارعان جەرگە سۋداي ءسىڭىپ، ۇناعىن،
باقىتتى بول، باقىتتى بول، شىراعىم!

مەنەن تۋعان جىرلاردىڭ ەڭ سۇلۋى،
مەن وسىرگەن جەمىستىڭ ەڭ شىرىنى؛
شابىتىمنىڭ جارالعان شۇرايىنان،
تال بويىنان تابىلماس كەمشىلىگى؛
ەت جۇرەگىم وسىناۋ دۇنيەگە
ەركەلەتىپ جىبەرگەن ەلشىلىگى –
قىزىم مەنىڭ بارادى ۇزاتىلىپ.
ۇزاتىلىپ بارادى نازىم قىزىم،
تىرشىلىكتىڭ ەرىتىپ قالىڭ مۇزىن.
بۇرشىك جارعان كوكتەمدە، گ ۇلىن اشىپ،
باسقا باقتا وتكىزبەك جازىن، كۇزىن.
ۇزاتىلىپ بارادى نازىم قىزىم.
جاراتىلعان جات جۇرتقا جازمىشتان،
ۇياسىنان جاۋتاڭداپ قازىم ۇشقان.
قيماستىق پەن قۋانىش تايتالاسىپ،
كۇتتى كوڭىل تىلسىم ءبىر ساز ۇعىسقان.
ارداعىڭدى الىسقا قيماعاسىن،
ەت كەسكەندەي ەتىڭنەن، كينالاسىڭ.
جۇرەگىڭنىڭ تامىرىن جۇلعانداي — اۋ،
ىشكە سىيىپ، سىرتىڭا سىيماعاسىن.
جىر وقىڭدار، جىگىتتەر، ءان ايتىڭدار،
دوستارىمنىڭ قاتارىن قارايتىڭدار.
بۇل ومىردە ونسىز دا جەتىپ جاتىر،
اقىنداردى اقىماق سانايتىندار.

تىلەۋىڭ تىلەپ تۇردى اپپاق،
قيمايدى ىشتەي اتا – انا.
قىز ەدىڭ وسكەن بۇلعاقتاپ.
اتتايسىڭ بوگدە بوساعا.
الپەشتەپ باسقان باۋىرعا،
كەم كورمەي ۇلدان شالقىتىپ.
اتا – انا قالىپ اۋىلدا،
اسىقتىڭ تۇر دەپ جار كۇتىپ.
اناڭنىڭ جولىن جالعادىڭ،
جات جۇرتقا كەتىپ باراسىڭ.
ءسۇيۋدىڭ تاتىپ بال ءدامىن،
جارىڭمەن تاپقىن جاراسىم.
باقىت بول بارعان جەرىڭە،
جۇزىڭە كىربىڭ جۋىماي.
بەرەكە قونسىن تورىڭە،
دەمەسىن «جامان قىلىعى — اي».
قىلىعىڭ تۇزدە – ەرجەتتىڭ،
يە بول اقىل – تىزگىنگە.
گ ۇلى بول بارعان اۋلەتتىڭ،
تاستاي بات، سۋداي سىڭگەن دە.
تىرشىلىك دەگەن مايدان بۇل،
ءومىردىڭ ءالى سىنى الدا.
جارىڭمەن بىرگە جايناعىن
ۇقساعىن اسقاق شىنارعا!

جاس وتاۋ ءبۇرىن جاردى جاڭا گۇلدەپ،
پەندەنىڭ جەتسەم دەگەن تالابى كوپ.
قادامىڭ قۇتتى بولسىن، قۇدا — جەكجات،
وتىرمىن مەن دە، سەن دە بالالى بوپ.
ۇمىتپەن ۇل دا وسىردىك، قىز دا وسىردىك،
دەيتىندەي قۇدالىقتىڭ مىندەتىن ۇق.
كەلىندى ءوز قىزىمنان كەم كورمەسپىن،
جايلاسىن جاس وتاۋدىڭ ىرگەسىن قۇت.
قۇدانى مىڭ جىلدىق دەپ ايتپاس بەكەر،
قۋانىش ورتاق سىزگە، كوڭىل كوتەر!
قۇدالار ءبىر — بىرىمەن تاتۋ بولسا،
ەكى جاس مۇراتىنا سوندا جەتەر.
بولعانمەن ۇل مەنىكى، قىز سەنىكى،
ەكەۋىن تەڭ كورەدى بىلگەن كىسى.
جاتىرمىز ءتوستى توسكە ءتۇيىستىرىپ،
سىيلاستىق – قۇدالىقتىڭ ءبىر بەلگىسى.

قيمايدى ۇزاتقان جاق قىز بالاسىن،
جۇرەگى قالاي عانا سىزداماسىن.
قۇدالار، الاقانعا سالىپ بەردىك،
ج ۇلىپ الىپ جۇرەكتىڭ ءبىر پاراسىن.
كوڭىل دە، كوز دە تويار دا، كۇيەۋ بالا،
بولماسسىڭ ءۇش جۇرتىڭا سۇيەۋ عانا.
جارىڭنىڭ باقىتى بول، جۇلدىزى بول،
وسىنداي قىز بۇل دۇنيەدە بىرەۋ عانا.

ۇزاتۋ تويىنا ارنالعان تىلەكتەر

بۇگىن سىزدەردىڭ نازارلارىڭىزعا «ۇزاتۋ تويىنا ايتىلاتىن تىلەكتەر»
توپتاماسىن ۇسىنامىز. تىلەگەن تىلەكتەرىڭىز قابىل بولىپ، قىزدارىڭىز بارعان
جەرىنىڭ باعىن اشىپ باقىتتى بولسىن! «جول مۇراتى — جەتۋ، قىز مۇراتى –
كەتۋ» دەيدى. ونى ۇعىنساق تا، باۋىر ەتىنەن ج ۇلىپ العانداي ەتىپ قىزىن وزگە
جۇرتقا اتتاندىرۋ كىمگە بولسا دا وڭاي ەمەس ەكەن. دەگەنمەن، تەڭىن تاۋىپ،
اتا — اناسىنىڭ، تۋعان — تۋىستارىنىڭ ريزاشىلىعىمەن كەتىپ بارا جاتقانى
كوڭىلگە قۋانىش ۇيالاتادى.
قولىمىزدان ۇشىپ بارا جاتقان قىزىمىزدىڭ قونعان جەرى قۇتتى بولسىن! بارعان
ەلىنە تاستاي باتىپ، سۋداي ءسىڭسىن! قۇداي قوسقان جارىنا ب ا ق بولىپ قونسىن،
قوساعىمەن قوسا اعارسىن! قۇدا — جەكجاتتارىمىزعا ايتارىم، ءبىر —
بىرىمىزگە دەگەن جىلى ىقىلاسىمىز سۋىماي، سىيلاستىعىمىز جوعالماي ەكى
جاستىڭ قىزىعىنا كەنەلەيىك. توي سىزدەرگە دە قۇتتى بولسىن! ەكى جاس
باقىتتى، ومىرلەرى ۇزاق بولسىن!

باياعىدا تولە بي بابامىز جاۋدان قالعان ءبىر جاسار بالانى تاۋىپ الىپ، ونى
ءبىر كەلىنىنە اكەلىپتى: «ءبىر جىلدان كەيىن تەكسەرەمىن، ءوز بالاڭا قالاي
قاراساڭ، بۇل بالاعا دا سولاي قارا» دەگەن ەكەن. ءبىر جىلدان كەيىن قاراسا،
كەلىننىڭ ءوز بالاسى توپ — تومپاق، ال اتامىزدىڭ قالدىرعان بالاسى اپ —
ارىق. سوندا كەلىنى: «اتا، ەكى بالانى بىردەي ەمىزدىم. ءسۇتىمدى تەڭ ءبولىپ
بەردىم. ءبىراق نەگە ولاي بولعانىن تۇسىنبەي وتىرمىن» دەيدى. سوندا تولە بي
اتامىز: «بالاعا ەڭ الدىمەن ءسۇت ەمەس، انانىڭ مەيىرىمى كەرەك. سەن
مەيىرىمىڭدى ءوز بالاڭا توككەنسىڭ، ال بۇل بالاعا سونداي مەيىرىممەن
قاراماعانسىڭ» دەگەن ەكەن. سول ايتپاقشى، سىزدەر دە ەكى بالاعا بىردەي
مەيىرىممەن قارايدى دەگەن سەنىمدەمىز. قىزىمىزدىڭ بارعان جەرىندە باعى
اشىلىپ، باقىتتى بولسىن دەيمىز.

كەز — كەلگەن اكە — شەشە ەڭ الدىمەن ۇلىن ەمەس، قىزىن ويلايدى. جاقسى
جەرگە بارىپ، بارعان جەرىندە باعى اشىلسا دەگەندەي. شىن مانىندە، قىز
بالانى ۇزاتۋ وڭاي شارۋا ەمەس. قىز دەگەن ءارقاشان دا وتباسىنىڭ بەرەكەسىن،
جاقىندارىنىڭ اماندىعىن ويلاپ جۇرەتىن سونداي ءبىر جاناشىر ادام. ال، قىزدىڭ
اكەگە دەگەن قانداي جاقىن ەكەندىگى ول بارىمىزگە بەلگىلى. سوندىقتان
وتباسىندا قىزدىڭ ورنى ەرەكشە.
سونداي بالانى باۋىر ەتىنەن ج ۇلىپ الىپ، باسقا جۇرتقا اتتاندىرۋ ول، ارينە،
قيىن جاعداي. دەگەنمەن، ءومىردىڭ زاڭى سولاي، تەڭىز بەن تەڭىز، ادام مەن
ادام قوسىلادى. بارعان جەرىندە سۋداي ءسىڭىپ، تاستاي باتىپ جاتسا، ناعىز
ابىروي سول ەمەس پە؟ سوندىقتان بۇگىنگى
ۇزاتۋ
تويىڭىز قۇتتى بولسىن. قىتايدىڭ ۇلى فيلوسوفى ايتقان ەكەن «مىڭ شاقىرىمدىق
جول العاشقى قادامنان باستالادى» دەپ. بۇگىنگى كۇن قىزىڭىزدىڭ سونداي ءبىر
باقىتتى، مازمۇندى، ۇزاق ءومىرىنىڭ باستاۋى بولسىن.

جامان كەلىنشەكتىڭ ەكى پىشاعى بولادى ەكەن: بىرەۋى قولىندا، بىرەۋى –
تىلىندە. قولىنداعىسىمەن نانىن تۋرايدى، تىلىندەگىسىمەن جانىڭدى تۋرايدى.
ال، جاقسى كەلىنشەكتىڭ ءۇش بەلگىسى بار: جۇزىندە كۇلكى بار، قولىندا قوناق
كەلگەندە نان جاياتىن وقتاۋى بار، كۇيەۋىنە اشۋى كەلگەندە تىلىندە توقتاۋى
بار. تىلىنە ەگە بولادى دەگەن ءسوز عوي. سوندىقتان تىلەك — ەكى پىشاعى بار
ەمەس، ءۇش بەلگىسى بار جاقسى كەلىنشەك بول، اينالايىن! *** ادام بەرۋ
بىرەۋگە وڭاي ەمەس قاشاندا، ءومىر زاڭى وسى عوي – سالت — داستۇردەن
قاشامىز با؟! ءوزىمىز دە قىز بولدىق، ەرىپ كەتتىك سەزىمگە – اينالايىن
قۇرداسىم، كەتتى قىز دەپ ەزىلمە! بارعان جەردە اشىلسىن باعى قىزدىڭ دەپ
تىلە، ءبىزدىڭ قىزدى اكەتكەن كۇيەۋ بالا دا ەپتى مە؟ ۇزاعىنان ءسۇيىندىرسىن
ىلايىم، جاقسى بولسا كۇيەۋ بالا – نەگە بۇگىن جىلايىن؟!

قىزىمىزدىڭ قونعان جەرى قۇتتى بولسىن! دەنساۋلىعى مىقتى بولسىن! جۇرەگى
ونىڭ تۇكتى بولسىن، ساۋعان مالى ءسۇتتى بولسىن! وزگە ەلدە ءقادىرى ارتا
بەرسىن! ەنەسى مەن اناسىن بىردەي كورسىن، كوپبالالى انا بولىپ، گۇلدەي
بەرسىن!

ءقادىرلى قوناقتار. بۇگىنگى قۋانىش يەلەرى! اعالار، انالار! ءىنى —
قارىنداستار! وسى اق داستارحان باسىندا ادال نيەتپەن جينالىپ وتىرعان قۇدا
— جەكجاتتار! تويعا كەلىپ وتىرعان جاڭا قۇدالارعا «تورگە شىققاندارىڭىز
قۇتتى بولسىن!» دەمەكپىز. قۇدالىقتارىڭ مىڭ جىلعا ۇلاسسىن! بالا – ارتتا
قالعان ءىز، باقىت – ۇزاتىلعان قىز، بايلىق – قولعا ۇستاعان مۇز، دۇنيەنىڭ
قىزىعى ءسىز بەن ءبىز! — دەگەندەي، «ءسىز — بىزدىگىمىز» ەش ۋاقىتتا
جوعالماسىن. ەكى جاستىڭ باقىتىن بەرسىن، كورە الماعان دۇشپانكوز ارامىزدان
كەتە بەرسىن!

«بالا باقىتىن قىزدان ىزدەيدى، قىز باقىتىن تۇزدەن ىزدەيدى» دەگەن ەكەن
دانا بابالارىمىز. ءبىزدىڭ قىزىمىز باقىتىن ءسىزدىڭ شاڭىراقتان ىزدەپ تاپتى.
ۇلپىلدەگەن ۇكىمىز بىزدەن ءوتتى – سىزدەرگە جەتتى. «جىبەكتى تۇتە الماعان
ءجۇن ەتەدى»، — دەيدى. ءجۇن ەتسەڭىز دە، گۇل ەتسەڭىز دە ەندىگى
جاۋاپكەرشىلىك جۇگى — وزدەرىڭىزدە، ءقادىرلى قۇدالار!

قۇرمەتتى قۇدا — قۇداعي! ءسوزىمنىڭ ءبىرىنشى بولىگىن سىزدەرگە ارناعىم
كەلەدى! ءبىزدىڭ ەككەن ءدانىمىز ءپىستى. ءۇيىمدى جارىق ەتكەن نۇرىم، جۇرەگىمدى
تەربەگەن جىرىم، انا جۇمىرتقاسىن جارىپ، اق قۇسقا اينالىپ، كورشى
بايتەرەككە ۇيا سالماققا ۇشىپ بارادى. الەمدە اكە ءۇشىن ءوزىنىڭ قىزىنان اسقان
سۇلۋ قىز جوق. ەندىگى كەمدىگىن ءوزىڭ تولتىر، قۇرمەتتى قۇدا — قۇداعيىم!
قاناتتىعا قاقتىرماي، تۇمسىقتىعا شوقىتتىرماي، كۇنگە كۇيدىرمەي، سۋىققا
توڭدىرماي بوي جەتكىزدىم، ءوسىردىم. ەندىگى جەردە ەڭلىكگ ۇلىمنىڭ سۇيەگى –
مەنىكى، ەتى – سىزدىكى. مەنەن — ءوتتى، سىزگە – جەتتى. قىز بالا —
وزگە ەلدىڭ اماناتى.
وزگە ەل – ءسىز ءۇشىن اسىراپ — جەتكەرگەن كوزىمنىڭ نۇرى، باۋىر ەتى
بالامنىڭ ەندىگى جەردەگى تاعدىرىن سىزگە اماناتتايمىن، قۇرمەتتى قۇدا —
قۇداعي! بۇدان بىلايعى جەردە وبالدى مەن ساۋابى دا، قىزىعى مەن راحاتى دا
ءسىزدىڭ بوساعاڭىزدا، قۇرمەتتى قۇدا — قۇداعي! مەنىڭ ماپەلەپ وسىرگەن
اپپاق گۇل — قىزىم! «قىز بالا – قوناق» دەگەن وسى. ماعان وزىڭە ءسوز
ارناۋ وتە اۋىر، قىزىم! سەنى مۇڭايتقىم كەلمەيدى، قۋانتقىم كەلەدى.
ويتكەنى ءوز قالاۋىڭمەن تەڭىڭدى تاۋىپ، باقىتتى ساپارعا شىعىپ باراسىڭ. مەن
وسىنى ويلاپ قۋانامىن! بۇگىن جوتا باسىنا قاتار تىگىلگەن قوس شىبىقتارىم –
كۇيەۋ بالام ەكەۋىڭە بار ايتار تىلەگىم: قاراعان ەل قىزىعاتىن، قويۋ
كولەڭكەسى ەل يگىلىگىنە اساتىن جەمىستى بايتەرەككە اينالىڭدار. ەرتەڭ اپپاق
جەلەگى جەلبىرەپ كەلىن بولعالى تۇرعان قىزىم، ساعان ايتارىم: سەن دە
قۇداعيلىققا جەتىپ، تىلەك ايت! باستارىڭدى — بۇلت، باۋىرلارىڭدى مۇز

ءۇيىمىزدىڭ ءسانى، اكەڭ ەكەۋىمىزدىڭ ايالاپ وسىرگەن قىزعالداعىمىز، سۇيىكتى دە
سۇيكىمدى قىزىم مەنىڭ! كەشە عانا «ىڭگالاپ» ومىرگە كەلگەنىڭ دە، ت ۇلىمشاعىڭ
جەلبىرەپ جۇگىرىپ جۇرگەنىڭ دە، شاشىڭا اق بانتيك تاعىپ العاش مەكتەپ
تابالدىرىعىن اتتاعانىڭ دا، جوعارعى وقۋ ورنىنا تۇسكەندە «ماما، پاپا! مەن
ستۋدەنت اتاندىم!» دەپ قۋانىشتان جۇرەگىڭ جارىلا ءسۇيىنشى سۇراعانىڭ دا –
ءبارى — ءبارى دە كەشە عانا سياقتى ەدى. ۋاقىت نەتكەن جۇيرىك! ەندى مىنە
بۇگىن ومىرلىك سەرىك — سىڭارىڭدى تاۋىپ، ۇيادان ۇشقالى تۇرسىن. سەنى جات
بوساعاعا قانشا قيماساق تا تابيعاتتىڭ تالابى، ءومىردىڭ زاڭى وسىلاي ەكەن
— قىز بالا جات جۇرتتىققا جارالعان. اينالايىن قىزىم! سەن ارقىلى
ءورىسىمىز كەڭەيىپ، جاڭا جەكجاتتار تاۋىپ، قۇدا — قۇداعي بولىپ جاتىرمىز.
سەن ەندى ەكى ەلدىڭ اراسىنداعى ەلشىسىڭ.
الدىڭدا جاڭا ءومىر، جاڭا ورتا، جاڭا تۋىستار مەن دوستار كۇتىپ تۇر. سول
ورتامەن ءتىل تابىسىپ، ۇيرەنىسىپ، بوساعاسىن اتتاعان اۋلەتىڭە تۋعان
قىزىنداي بولىپ ءسىڭىسىپ كەتەتىنىڭە سەنەمىن. ويتكەنى وسى كۇنگە دەيىن پاپاڭ
ەكەۋىمىزدىڭ بەرگەن تاربيەمىزدى زايا كەتىرمەي، جامان ءسوز كەلتىرمەي،
سەنىمىمىزدى اقتاپ، اينالاڭا، قورشاعان ورتاڭا ءارقاشان سۇيىكتى، سۇيكىمدى
بولىپ ءجۇردىڭ ەمەس پە؟! مەنىڭ تىلەگىم — وسى قالپىڭنان اينىماعايسىڭ،
كۇنىم! قۇدايىم باسىڭنان باعىڭدى تايدىرماسىن! باستاعالى وتىرعان جاڭا
ءومىرىڭ باقىتتى، قىزىقتى كۇندەردەن قۇرالسىن. تابالدىرىعىن اتتاعالى تۇرعان
بوساعاعا جاڭا باسقان قادامىڭ قۇت اكەلسىن! اكەڭ مەن شەشەڭدى قالاي
قۇرمەتتەسەڭ، اتاڭ مەن ەنەڭدى سولاي قۇرمەتتەگىن، كۇنىم! سىڭارىڭمەن جۇبىڭ
جازىلماي، باقىتتى دا تاتۋ — ءتاتتى عۇمىر كەشىپ، ءوسىپ — ونىڭدەر.
باقىتتى بولىڭدار!

قىز ۇزاتۋ تويىنا ارنالعان تىلەكتەر

قىز – تىرشىلىكتىڭ تىرەگى.
قازاق قىزىن قاشاندا ءقادىر تۇتقان. قاسيەتكە بالاعان. ءتورىن ۇسىنعان.
سەبەبى، قىز — ءورىس. قىز – كيە. قىز – ۇلتىنىڭ ۇياتى. قىز – حالقىنىڭ
شىرايى. قىز — ءومىردىڭ باستاۋى. قىز – تىرشىلىكتىڭ تىرەگى.
بۇل قاسيەتتەر قىز عۇمىردىڭ پەشەنەسىنە اۋەل باستان — اق بۇلجىماستاي
ەتىپ جازىلعانداي. ال سول اق ۇرپەك بالاپانىن ايالى الاقانىنان ۇشىراردا قاي
اتا — انانىڭ بولماسىن كوڭىلى توقىپ، جان تەبىرەنىسىنە تۇسەرى حاق. سوسىن
وزەگىن جارىپ شىققان بالاپانىنا: «قۇتتى ورنىڭا قونىپ، باعىڭ اشىلسىن!» دەپ
جاراتقاننان تىلەك تىلەۋمەن بولادى.

مىنە، بۇگىن قىزىمىز اتا — انا ۇياسىنان ۇشىپ، جۇرەگىنىڭ قالاۋىمەن
ومىرلىك سەرىگى......(اتى) قول ۇستاسىپ، قىزىعى مەن قيىندىعى قاتار ۇلكەن
ءومىر جولىنا اتتاندى. ءسويتىپ اتا — اناسىنىڭ ءورىسىن كەڭەيتتى. وتباسىن
قۇرۋ – ۇلكەن ابىرويلى ءىس. ابىرويلى ىسكە بيىك رۋح كەرەك. بارعان جەرىڭدە
باعىڭ اشىلسىن، شاڭىراعىڭ بيىك، بوساعاڭ بەرىك بولعاي! ەكەۋىڭ قازاقتىڭ
ۇلگى تۇتار وتباسىنا اينالىڭدار!

شاڭىراقتىڭ شىراعىسىڭ شاتتىعى،
تەكتى جەردىڭ تۇياعىسىڭ اق گ ۇلى.
مىڭ جىل قۇدا بولۋعا دا اتتى كۇن،
ەكى جاسقا قۇداي بەرسىن ب ا ق بۇگىن.
اكە — شەشەڭ ارناپ وتىر جىر اعىن،
كاۋسار تازا مولدىرەگەن بۇلاعىم،
بارعان جەرگە سۋداي ءسىڭىپ، ۇناعىن،
باقىتتى بول، باقىتتى بول، شىراعىم.

كوكىرەگى سىرعا تولى كۇي — داستان،
الاتاۋداي ارمانى بار جۇزدەگەن،
ءوزى وسكەن ورتاسىنا سىيماستان
تۇزدەن باقىت ىزدەيدى ەكەن قىز دەگەن.
تاعدىرى ونىڭ سۋىق قاراپ، سىزدانا،
شەشىمى اۋىر سىن ارتقانمەن ساناعا.
كوكتەمدەگى قارلىعاش قوي قىز بالا،
اينالاتىن شۋاق شاشقان اناعا!

ادامنىڭ ءبىر قىزىعى بالا دەگەن،
بالاسىز كوڭىل شىركىن تولار ما ەكەن.
ءدۇبىرلى توي جاساماي بالاسىنا،
قازاقتىڭ جاعاسى جايلاۋىنا قونار ما ەكەن.
قۇتتى بولسىن شالقار تويىڭ،
تارقاماسىن ۇيىڭنەن قىزىق — ويىن.
باقىتىنا كەنەلىپ ەكى جاستىڭ،
تولا بەرسىن ىرىسقا قونىش — قوينىڭ.
اق تىلەگىڭ اقتارىلعان بۇگىن ءدايىم،
قابىل بولسىن نيەتتەر ىلعيدايىن.
تۇگەندەلگەن ۇلىڭنىڭ ءۇش جۇرتىنىڭ،
ىنتىماعى جاراسسىن بارعان سايىن.
كەنەلگەن كوكىرەگىمە تىلەگىمدى،
بىلەسىڭ اق كوڭىلىممەن تىلەرىمدى.
ۇرپاعىڭ ۇرپاعىڭا ۇلاسسىن دەپ،
ۇسىندىم اق تىلەۋلى جۇرەگىمدى!!!
مىنەكەي، ەندى بوي تۇزەپ، ەركەلەي وسكەن ءوز ەلىڭنەن قالىقتاپ ۇشىپ، جۇرەك
قالاۋىڭمەن ارىستاي ازاماتتىڭ ەلىنە قونعالى وتىرسىڭ. بارعان جەرىڭدە باعىڭ
اشىلسىن. تاستاي باتىپ، سۋداي ءسىڭ. ەرىڭنىڭ تۋى، ەلىڭنىڭ نۋى بول. بۇدان
بىلاي ساعان ءبىر اۋلەتتىڭ جاۋاپكەرشىلىگى جۇكتەلەدى. پاراساتتىلىقپەن سول
سەنىمدى اقتاعايسىڭ.

ەردىڭ باعى — جارىنان. جاقسى ايەل ەرىنىڭ ەسىكتەگى باسىن تورگە سۇيرەيدى،
جامان ايەل ەرىنىڭ توردەگى باسىن كورگە سۇيرەيدى. ەرىڭدى ءۇي ازاماتى ەمەس،
ەل ازاماتى قىلۋ سەنىڭ زايىپتىلىق پارىزىڭ. سوندىقتان، بۇدان بىلاي ۇيدەگى
ەركەلىكتى تاستاپ، قىز كوڭىلدەن قايتقايسىڭ، زايىپتىلىق ومىرگە بايىپپەن
اياق باسقايسىڭ.

ەرىڭنىڭ قياعا ۇشۋعا قامدانعان قاناتىنا قارقىن بەرىپ، كوكجيەكتى قامتىعان
وي — ورىسىنە سەرپىن بەرىپ، كوكتەگى ءىسىن ەپتەيتىن، قاتەسى بولسا
ەكشەيتىن، تارىلعان جولىن كەڭ قىلىپ، كەتىگى بولسا سەپتەيتىن سۇڭعىلا جارى
بولعايسىڭ. پەيىلىڭدى كەڭ ۇستا، يمانىڭ مەن اقىلدىڭ ەكەۋىن دە تەڭ ۇستا.
ءۇيىڭنىڭ بەرەكەسى، ەلىڭنىڭ مەرەكەسى بول.

جانىڭدا جان — جارىڭ، اينالاڭدا ەتجاقىن تۋعان — تۋىس، دوس — جاران،
باۋىرلارىڭ، ارتىڭدا قىلىقتى قىز بەن ايباتتى ۇل، الدىڭدا جارقىراعان كۇن
تۇرسىن. وسىلايشا، ءتورت قۇبىلاڭ تۇگەل بوپ، ەلىڭە سىيلى كەلىن، ساليقالى
ەنە بوپ، ەل اناسىنا اينالعايسىڭ. قوساعىڭمەن قوسا اعار. ءۇبىرلى —
ءشۇبىرلى بوپ، وركەنىڭ جايىلسىن!
ءتۇرلى توي-دۋمانعا ارنالعان ادەمى تىلەكتەر بىلسەڭىز بىزگە جىبەرىڭىز. مىنا
ەل. پوشتاعا جولداۋعا بولادى:

ءجيى قويىلاتىن سۇراقتار

ۇيلەنۋ تويىندا باتانى كىم باستايدى؟

تويدى ادەتتە كۇيەۋ جاقتىڭ ەڭ ۇلكەن اعاسى نەمەسە ارنايى شاقىرىلعان اقساقال باتا بەرۋمەن باستايدى. ودان كەيىن قىز جاقتىڭ وكىلى ءسوز الادى.

ۇزاتۋ تويىندا قانداي تىلەك ايتىلادى؟

ۇزاتۋ تويىندا قىزعا ىرىس، شاڭىراق بەرەكەسى، اتا-ەنەسىنىڭ ىقىلاسى تىلەنەدى. ءداستۇرلى فورمۋلا: «اق بوساعاڭدا باقىتتى بول، ۇل-قىزدى بول».

توي باتاسى قانشا ۋاقىتقا سوزىلادى؟

ءداستۇرلى توي باتاسى 1–3 مينۋت. ۇزاق باتا تىڭداۋشىنى جالىقتىرادى، سوندىقتان قىسقا ءارى مازمۇندى ايتىلعانى ءجون.

ۇقساس بولىمدەر

• قازاقتىڭ باتا-تىلەكتەرى: اق باتا مەن تىلەك سوزدەردىڭ تولىق جيناعى
• تۋعان كۇنگە تىلەكتەر: 18، 25، 40، 50، 70 جاسقا ارنالعان باتا-تىلەك
• داستارحان باتاسى: اس باتاسى، ونىڭ ءماتىنى جانە ايتىلۋ رەتى
• ءدىني باتالار: ايت، قۇربان ايت جانە دۇعا تۇرىندەگى باتالار
• بالاعا باتا: شىلدەحانا، سۇندەت تويى، ۇل مەن قىزعا ارنالعان تىلەكتەر
• اتاقتى ادامداردىڭ باتالارى: جىراۋ، بي، باتىر جانە اقىندار باتاسى
• ناۋرىزعا ارنالعان باتا-تىلەكتەر جانە مەرەكەلىك قۇتتىقتاۋلار
• 8 ناۋرىزعا ارنالعان قۇتتىقتاۋلار مەن تىلەكتەر
• جاڭا جىلعا ارنالعان قۇتتىقتاۋلار مەن تىلەكتەر
• مەكتەپ بىتىرۋشىلەر مەن ءبىلىم كۇنىنە ارنالعان تىلەكتەر
• مەرەكەلىك قۇتتىقتاۋلار: استانا كۇنى، ارىپتەستەرگە جانە 1 ماۋسىمعا تىلەك
• جولاۋشىعا، كوشكە جانە مال-جانعا بەرىلەتىن باتا