InfoHub Logo

Ертіс өзенінің трансшекаралық кеме қатынасын жандандыру перспективалары бүгін Қазақстан, Ресей және Қытай өкілдерінің белсенді талқылауында болды. Өзен арқылы транзиттік дәліз құру жоспарлануда. Бұл Орталық Азия елдеріне Еуропамен және Америкамен жаһандық сауданы жолға қоюға мүмкіндік береді.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Ертістің әлеуеті мен қазіргі жағдайы

Әлемдегі ең ұзын трансшекаралық өзен – Ертістің ұзындығы 4248 шақырымды құрайды. Алайда, оның экономикалық әлеуеті қазіргі таңда толық ашылмаған. Қазақстан, Ресей және Қытай әзірге бөлек жұмыс істеуде. Өзенде кемелер мен өзен трамвайлары жүреді, ал кеме қатынасы тек аймақтық деңгейде ғана жұмыс істейді. 80-жылдардың ортасына дейін навигация кезінде Ертіс су дәлізі арқылы жылына 700 мың тоннаға дейін жүк өтетін болған. Тіпті Семей ет комбинатының жабдықтары Чикагодан Атлант және Солтүстік Мұзды мұхиттары арқылы, содан кейін Ертіспен жеткізілген. Бүгінде өзенге бұрынғы маңызын қайтаруға ұмтылыс бар. Қазақстан, Ресей және Қытай басшылары деңгейінде мультимодальды транзиттік дәліз құру жобасы әзірленуде.

Жаңа порт және кеме флотын жаңғырту

Тарбағатай ауданының Туғыл ауылында жаңа порт құрылысы жоспарлануда. Бұл порт Қытаймен шекарадан 80 шақырымдай жерде орналасады. Болашақта бұл ірі сауда орталығына айналуы мүмкін. Портқа теміржол желісі де тартылып, жүктерді өзен арқылы тасымалдауды жеңілдетеді. Су ресурстары саласындағы сарапшы Александр Лукин Ертіс бойындағы су жолдарын зерттеумен айналысқан. Ол бұл бағыттың экономикалық жағынан тиімді екеніне сенімді, бірақ кеме флотын жаңғырту қажеттігін айтады. Шығыс Қазақстан облысының Алтай ауданындағы Прибрежный кентінде бұрын кеме жасау зауыттары жұмыс істеген, бірақ қазір олар пайдаланылмайды. Қазіргі таңда елдегі өзен флоты 850 жүк және жолаушы кемесінен тұрады, олардың көбі Кеңес дәуірінен қалған.

Халықаралық ынтымақтастық және инвестициялар

Александр Лукиннің айтуынша, бір ғана екі мың тонналық кеме жүз КАМАЗ жүкке тең жүк тасый алады. Су көлігі – ең тиімді тасымал түрлерінің бірі. Кеме флотын жаңғырту үшін елеулі инвестициялар қажет. Қазақстан, Ресей және Қытай мемлекеттері халықаралық су көлігі инфрақұрылымын құру және салаға қаражат тарту мүмкіндіктерін қарастыруда. Бұл мәселе 20 тамызда Омбыда өтетін Ресей мен Қазақстанның кезекті Өңіраралық ынтымақтастық форумында негізгі тақырыптардың бірі болады.

Болашаққа деген үміт

ШҚО туризм және сыртқы байланыстар басқармасының басшысы Дина Карменова бұл бағыттың көлік логистикасын дамытуға жаңа мүмкіндіктер ашатынын атап өтті. Су көлігі капитаны Ксения Белова да өз ұсыныстарымен форумға қатыспақ. Оның отбасылық бизнесі алты кемеден тұрады. Ол кәсіпке жастардың келіп жатқанын және Өскемен мен Семейдегі оқу орындарында мамандар даярланып жатқанын айтты. 2028 жылға қарай Қазақстан Ертіс арқылы жылына 2,5 миллион тонна жүк тасымалдауды және жағалаудағы порт инфрақұрылымының өткізу қабілетін арттыруды жоспарлап отыр.