Photo: cottonbro studio (https://www.pexels.com/@cottonbro) / Pexels
- 13 нау. 2026 11:01
- 29
"Гагарин Ресейге емес, АҚШ-қа қонып қалуы мүмкін еді": Ел білмейтін үш құпия конверттің сыры ашылды
1961 жылдың 12 сәуірінде Юрий Гагарин ғарышқа ұшып, адамзат тарихында жаңа парақ ашты. Алайда, бұл тарихи сәтте бірнеше құпия жағдайлар орын алған. Егер Гагарин жерге аман-есен оралмағанда немесе басқа елге қонып қалғанда қандай шаралар қолданылуы керектігі туралы жоспарлар дайындалған.
Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.
Ұшу кезіндегі қиындықтар
Гагариннің «Восток» кемесімен ұшуы басталғанда бәрі жоспар бойынша жүрді. Алайда, 67-минутта тежеу жүйесі іске қосылғанда, күтпеген ақаулар байқалды. Жүйе әлсіз импульс беріп, кеменің жылдамдығын жеткілікті дәрежеде баяулата алмады. Бұл траекторияның өзгеруіне әкеліп, кеме атмосфераға кірер алдында бақылаудан шығып, айнала бастады. Гагариннің өзі «Мен жанып жатырмын, қош болыңдар, жолдастар» деп хабарлаған. Кейін бұл құбылыстың атмосфераға кіру кезіндегі қалыпты жағдай екені анықталды.
11 төтенше жағдай және АҚШ қаупі
Ғарышкер катапульт арқылы аман-есен жерге қонғанымен, оның оралуы кезінде басқару орталығы 11 түрлі төтенше жағдайды тіркеген. Ең басты мәселе – Гагариннің Кеңес Одағынан тыс, тіпті АҚШ аумағына қонып қалу қаупі болды. Бұл жағдайды ескеріп, КСРО билігі арнайы әрекет жоспарын дайындады. Гагаринге арнайы куәлік беріліп, егер ол АҚШ-қа қонса, шпион ретінде тұтқындалмауы үшін қолданылуы тиіс болды. Мәскеу БҰҰ резолюциясына сүйеніп, халықаралық қолдау сұрауды жоспарлаған.
Үш құпия конверт
Сол күні кеңестік БАҚ-қа арналған үш жабық конверт дайындалды. Біріншісі – Гагариннің сәтті оралуына байланысты ғарыш саласындағы жетістікті жариялау үшін. Екіншісі – ғарышкер қаза тапса, оның ерлігін атап өтіп, ұлттық аза жариялау туралы. Үшіншісі – Гагарин елінен алыс жерге қонған жағдайда, іздеуге көмек сұрауға арналған үндеу. Бақытымызға орай, тек бірінші конверт қана қолданылды. Юрий Гагарин аман-есен оралып, тарихқа алғашқы ғарышкер ретінде енді.