Photo: Rob N (https://www.pexels.com/@wildrob) / Pexels
- 27 нау. 2026 21:01
- 22
Лениннің мәйітін зерттеген мамандардың жұмбақ өлімі
Владимир Лениннің денесін бальзамдау және сақтау жұмыстарына қатысқан үш жоғары деңгейлі маманның кейіннен күмәнді жағдайда қайтыс болғаны туралы деректер көпшілікті таңғалдыруда.
Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.
Кремльдегі жұмбақ
1924 жылы Владимир Ленин қайтыс болғаннан кейін, Кеңес Одағының басшылығы оның денесін мәңгі сақтау туралы шешім қабылдады. Бұл шешім тарихи және ғылыми тұрғыдан маңызды болғанымен, кейіннен көптеген сұрақтар тудырды. Әсіресе, Лениннің денесімен тікелей жұмыс істеген мамандардың бірінен соң бірі қайтыс болуы жұртшылықты алаңдатты.
Леонид Красин: сенімді серік пен сиқыршы
Инженер әрі дипломат Леонид Красин Лениннің жақын сенімдестерінің бірі болған. Ол адамзат болашақта қайта тірілуі мүмкін деп сеніп, Лениннің денесін бальзамдау идеясын қолдаған. Красин профессорлар Розанов пен Вейсбродтың жұмысын бақылап отырды. Алайда, Ленин қайтыс болғаннан кейін екі жылдан соң, Лондонға іссапармен барған Красин кенеттен қайтыс болды. Ресми нұсқа бойынша, ол созылмалы анемиядан инфаркт алған. Таңқаларлығы, оның денесі Лондонда кремацияланып, отанына әкелінбеді.
Владимир Воробьев: даулы анатом
Харьковтық анатом, профессор Владимир Воробьев Лениннің денесін сақтау жобасының негізгі мамандарының бірі саналды. Оның ғылыми әдістері биохимик Борис Збарскийді де бұл жұмысқа тартуға себеп болды. Дегенмен, Воробьевтің өткен өмірінде даулы кезеңдер де болған. 1918 жылы неміс әкімшілігі кезінде қызмет етіп, бейбіт халықтың жаппай жерленуіне қатысты қорытынды бергені үшін кеңес билігі оны сенімсіз санаған. Лениннің денесін бальзамдау жұмысына қатысу оның беделін қалпына келтіруге көмектесті. Воробьев бұл міндетті сәтті орындағанымен, 1937 жылы Кремль ауруханасында бүйрегіне жасалған операциядан кейін қайтыс болды. Ресми себеп – наркозға шыдамауы. Бірақ тарихшылар бұл өлімге күмәнмен қарайды, себебі сол жылдары Кеңес Одағында саяси қуғын-сүргін қарқынды жүргізілген болатын.
Аарон Залкинд: миды зерттеген психолог
Психолог Аарон Залкиндтің есімі көпшілікке кеңінен таныс болмағанымен, ол да Лениннің қайтыс болғаннан кейінгі зерттеу жұмыстарына қатысқан. Кей деректер бойынша, ол Лениннің миын зерттеп, сифилис белгілерін анықтаған. Бұл тұжырым кейбір әріптестерінің наразылығын тудырған. Доктор Зерновтың хаттарында Залкиндтің осы мәліметі үшін жазалануы мүмкін деген ишара бар. Бір деректе, Мәскеуде өткен ғылыми конгресс кезінде аудармашы Дина Мазе Залкинді сұрағанда, оның қалада жоқ екені айтылған. Көп ұзамай психологтың өлі денесі табылған. Ресми түрде өлім себебі инфаркт деп көрсетілсе де, жағдайдың құпиялығы көптеген сұрақтар тудырады.
Кремль құпиясы әлі шешілмеген
Красин, Воробьев және Залкиндтің тағдырлары – Лениннің денесімен байланысты жұмбақ оқиғалардың тек бір бөлігі ғана. Бұл адамдардың өмір жолында ғылым, саясат және түсініксіз трагедиялар қатар өрілген. Тарихшылар бұл оқиғалардың кездейсоқтық па, әлде сол кезеңдегі саяси жағдай мен құпия жобалардың салдары ма деген сұраққа әлі нақты жауап таба алмай келеді. Кремль мұрағаттары мен мавзолей тарихы әлі де көптеген зерттеушілер үшін шешілмеген құпия болып қалуда.