InfoHub Logo

Қазақстан енді шикізатты шетелге ағыл-тегіл шығара бермей, оны ел ішінде өңдеп, қосымша құн жасауға басымдық бермек. Үкіметтің жаңа жоспары бойынша, мыс, алюминий сияқты бағалы металдарды тереңірек өңдеуге бағытталған ауқымды жобалар қолға алынады. Бұл ел экономикасын әртараптандырып, жаңа жұмыс орындарын ашуға жол ашады.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Металл өңдеуге басымдық

Жақында депутаттардың металлургиялық шикізатты тереңірек өңдеу мәселесіне қатысты сауалына берген жауабында үкіметтің бұл бағыттағы жоспарлары айқын көрінді. Енді елден шикізатты аз шығарып, оны Қазақстанда өңдеу көлемін арттыруға басты назар аударылады. Бұл мақсатта мемлекет бизнеске қаржылай қолдау, лизинг, өнеркәсіптік гранттар ұсынып, жобаларды бірлесіп қаржыландыруды жолға қояды.

2022 жылдан бері «Байтерек» холдингі арқылы өңдеу өнеркәсібіне бағытталған 118 жобаға 539 млрд теңге қолдау көрсетілді. Егер аралас қаржыландыруды есептесек, жалпы көлем шамамен 748,8 млрд теңгеге жетті. Ал 2026 жылға арналған бюджетте бұл мақсаттарға қосымша 329 млрд теңге қарастырылған.

Шикізатпен қамтамасыз ету және экспортты реттеу

Үкімет қазақстандық зауыттарды шикізатпен қамтамасыз ету мәселесін де шешуде. Ол үшін шикізат өндірушілер мен өңдеушілер арасында келісімдер жасалып, ішкі нарықтың қажеттілігі ескеріле отырып, шикізат экспортына лицензиялау енгізіледі.

Қазіргі таңда мыс, алюминий, мырыш және қорғасынға қатысты шамамен 30 кәсіпорынның өтінімі қаралды. Олардың қатарында «ҚазҚат Зауыты» ЖШС, «Alageum Cable Product» ЖШС, «Қазақстан алюминийі» ЖШС, «Alutech» ЖШС және басқалары бар.

Өңдеуші кәсіпорындардың металлға деген сұранысы артып келеді. Мысқа деген қажеттілік 2024 жылғы 13 мың тоннадан 2026 жылы 20,4 мың тоннаға дейін өсті. Алюминийге деген сұраныс одан да айқын өсім көрсетті – 54,1 мың тоннадан 77,7 мың тоннаға дейін. Ал мырыш бойынша – 725 тоннадан 2700-3000 тоннаға дейін.

Жаңа өнеркәсіптік кластерлер құрылады

Үкіметтің жауабындағы ең қызықты тұсы – жаңа өнеркәсіптік кластерлерді құру жоспары. Qarmet-ке ұқсас модель бойынша, билік «Mineral Product International» ЖШС арқылы металлургиялық кластер құруды көздеп отыр. Жобаның алғашқы қадамы ретінде «Екібастұз» индустриалды аймағында ферроқорытпа зауыты іске қосылады.

Бұл жоба қазақстандық шикізат пен өңірдегі арзан энергияны пайдалана отырып салынады. Болашақта бұл жобаны болат өнімдерін шығарумен, яғни тек қана өндіру және бастапқы өңдеумен шектемей, одан әрі дамыту жоспарланған.

Алюминий кластерін Қостанай және Павлодар облыстарында «Kazakhstan Westerfield Mining», «Kazakhstan Jingyum Aluminium Industries Limited» және «Kazakhstan Jinjiang Co.» компанияларының қатысуымен дамыту жоспарлануда. Үкімет бұл жобалардың глинозем мен бастапқы алюминий өндірісін арттырып, жұмыс орындарын ашып, экспортты кеңейтіп, ел ішінде өңдеуді көбірек қалдыруға көмектесетініне сенеді.