InfoHub Logo

Енді зиянды еңбек жағдайлары үшін берілетін кәсіптік төлемдерді алу үшін азаматтар өздері жүгірудің қажеті жоқ. Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі бұл процесті автоматтандырып, проактивті форматқа ауыстырды. Бұл өзгеріс 2024 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енген кәсіптік төлемдерге қатысты.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Зиянды еңбек ақысы дегеніміз не?

Кәсіптік төлем – бұл жұмыс істегені үшін жұмыс берушінің қаражаты есебінен берілетін ай сайынғы ақшалай қолдау. Ол зиянды еңбек жағдайларында ұзақ уақыт жұмыс істеген азаматтарға арналған. Бұл төлемге 55 жастан бастап, яғни әлеуметтік кодексте көрсетілген зейнеткерлік жасқа толғанға дейін құқық пайда болады.

Төлем алу шарттары

Төлем алу үшін жұмыс беруші қызметкер үшін кем дегенде 84 ай (жеті жыл) міндетті кәсіптік зейнетақы жарналарын аударып отыруы тиіс. Сонымен қатар, қызметкер зиянды факторлардың әсерінен арылуы немесе мүлдем зиянсыз жұмысқа ауысуы қажет. Төлем мөлшері республикалық бюджетте белгіленген бір ең төменгі күнкөріс деңгейіне тең болып, оның өзгеруіне қарай қайта есептеледі.

Проактивті қызмет қалай жұмыс істейді?

Жаңартылған ережелерге сәйкес, еңбек кодексінің 127-3-бабында қарастырылған төлем қызметкердің келісімімен проактивті мемлекеттік қызмет арқылы ресімделеді. Бұрын азаматтардың өздері төлем тағайындауға жүгінуі қажет болса, енді жүйе автоматты түрде процесті бастайды. Егер қызметкер зиянды жағдайлардан басқа жұмысқа ауысса, бұл дата жұмыс берушінің актісінде көрсетілген күн болып саналады. Ал проактивті қызмет арқылы төлем жүзеге асырылатын күн – қызметкердің жеке деректерін жинауға және өңдеуге келісім берген күн болып есептеледі.

Егер азамат барлық талаптарға сай болса, «Е-макет» автоматтандырылған жүйесі оған SMS хабарлама жіберіп, ақшаны алу үшін банк шотын таңдауды ұсынады. Келісімін растау үшін екінші деңгейлі банктердің жүйесімен біріктірілген тізімнен шотты таңдап, белгіленген сандар комбинациясымен жауап жіберу қажет. 24 сағат ішінде жауап келмесе, банк арқылы PUSH-хабарлама жіберіліп, төлем құқығы туралы ескертіледі.

Шот расталғаннан кейін жұмыс берушіге жіберілетін электронды құжат қалыптастырылады. Ол келісіліп, электронды цифрлық қолтаңбамен расталған соң, «ОЖЖ» (Орталық Жүйелік Жеткізуші) арқылы қаражат аударылады. «Е-макет» жүйесі құжаттар мен зейнетақы жарналары туралы мәліметтерді өзі тексереді. Егер алушы хабарламаларға жауап бермесе, бірыңғай байланыс орталығы арқылы қоңырау шалу ұйымдастырылуы мүмкін.

Төлемді тоқтату негіздері

Төлемдерді тоқтату негіздері өзгеріссіз қалады. Алушы қайтыс болған, Қазақстан азаматтығынан айырылған немесе оның міндетті кәсіптік зейнетақы жарналары қайта төлене бастаған жағдайларда төлем тоқтатылады. Тұрақты тұруға шетелге шыққанда, төлем шыққан айға дейін жүргізіледі. Ең төменгі күнкөріс деңгейі өзгергенде, төлем мөлшері автоматты түрде түзетіледі.

Осылайша, зиянды өндіріс қызметкерлері үшін рәсім толығымен цифрландырылып, мемлекет тарапынан автоматты түрде іске қосылады. Алайда, алушының өз келісімінсіз, яғни шотты таңдап, хабарлама арқылы растамайынша, төлем тағайындалмайды.