InfoHub Logo

Таяныш бұзылуы мүмкін бе? Иран мен АҚШ арасындағы келіссөздер шиеленісіп, Таяу Шығыстағы жағдай ушығып тұр. Екі тараптың да ұстанымындағы айырмашылықтар келісімнің болашағына күмән тудыруда.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Келісімнің бұзылу қаупі

Иранның жоғарғы өкілі, парламент спикері Мұхаммед Багер Қалибаф, АҚШ келісімнің 10 тармағының 3-уін бұзды деп мәлімдеді. Оның айтуынша, бұл жағдайда екіжақты татуласу немесе келіссөздер жүргізу тиімсіз.

«АҚШ-қа деген терең тарихи сенімсіздік олардың барлық міндеттемелерді бұзуынан туындайды. Иранның 10 тармақтан тұратын ұсынысы келіссөздердің негізі болса да, оның 3 тармағы бұзылды», - деді Қалибаф.

Ол атап өткен тармақтар: Ливандағы атысты тоқтату, Иранның аумағына ұшқышсыз ұшақтың енуі және Иранның уран байыту құқығынан айыру.

АҚШ-тың «түсінбеушілігі»

АҚШ вице-президенті Джей Ди Вэнс болса, Вашингтон мен Тегеран арасында «түсінбеушілік» барын айтты. Оның сөзінше, ирандықтар татуласу Ливанды да қамтиды деп ойлаған, бірақ бұл олай емес.

«Біз ешқашан мұндай уәде бермегенбіз. Біз татуласу Иран мен Американың одақтастарына, яғни Израиль мен Парсы шығанағы елдеріне бағытталатынын айтқанбыз», - деді Вэнс.

Ол сондай-ақ, Иран Ормуз бұғазын ашпаса, АҚШ келісім бойынша өз міндеттемелерін орындамайтынын ескертті. АҚШ-тың басты талабы – ирандық ядролық отынды беру.

Келіссөздердің болашағы

Ақ үй өкілінің хабарлауынша, АҚШ пен Иран арасындағы келіссөздер 11 сәуірде Исламабадта өтеді. Алайда, екі тараптың да келіссөздерге қатысты ұстанымдарындағы айырмашылықтарға байланысты, екі апталық татуласудың сол уақытқа дейін сақталуы белгісіз.

АҚШ президенті Дональд Трамп Иранның уран байытуды тоқтатуға келіскенін мәлімдесе, Ақ үй Иранның барлық қорды беруге дайын екенін хабарлады. Алайда, ирандық тарап уран байытуды жалғастыруға рұқсат етілгенін айтуда.

Бес аптаға созылған соғыста мыңдаған адам құрбан болғанымен, екі тараптың да негізгі талаптары әлі шешілмеген. Таяу Шығыстың болашағын айқындайтын келісімге қатысты тартыс жалғасуда.