Sońǵy jańartý

(Ózgertilgen ýaqyty 26 mınýt buryn)
Soltústik Qazaqstandaǵy otbasynyń qatygezdikpen óltirilýi: Qyzy ómirine qaýip tónip turǵanyn aıtty

Petropavl qalasynyń turǵyny Tatána Prıhodchenko, otbasynyń barlyǵy jerleý bıznesindegi básekelestikke baılanysty qatygezdikpen óltirilgenin aıtyp, ómirine qaýip tónip turǵanyn málimdedi. Sebebi, bul is boıynsha sottalǵandardyń biri bostandyqqa shyqqan.

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

Ólimge ákelgen bıznes

Vadım jáne Iýlıa Prıhodchenko jubaılarynyń, sondaı-aq olardyń 17 jastaǵy uldarynyń Petropavlda 2023 jyldyń jeltoqsan aıynyń sońynda qatygezdikpen óltirilýi Qazaqstandy dúrliktirgen edi. Bul otbasy kóp jyldar boıy jerleý qyzmetimen aınalysqan.

Qylmys jasady degen kúdikpen eki er adam ustaldy. Olardyń biri – 37 jastaǵy, buryn qaraqshylyq úshin sotty bolǵan, jerleý bıznesimen aınalysatyn jeke kásipker. Ekinshisi – onyń 25 jastaǵy jumysshysy. Keıinnen, 42 jastaǵy áıel – jerleý kompanıasy dırektorynyń orynbasary da ustaldy.

Aıyptaý nusqasy boıynsha, bul qylmystyń sebebi – jerleý qyzmeti salasyndaǵy kóp jyldyq básekelestik bolǵan.

Sot prosesi jáne aıyptaýlar

Aıyptaý aktisinde 2023 jyly marqum jubaılardyń jeke kásipkerligi jerleý qyzmetterin kórsetý boıynsha konkýrstyq tenderlerdiń basym bóligin utqany, bul áıel basshylyq etken JSHS-niń tabysyn kúrt tómendetkeni aıtylǵan.

«Sottalýshyda Prıhodchenkoǵa degen jeke óshpendilik paıda bolyp, keıinnen negizgi básekelesterin – Prıhodchenko jubaılaryn óltirý týraly qylmystyq nıet paıda boldy. Bul týraly ol óziniń seriktesine (sottalǵandardyń birine) únemi aıtyp otyrǵan», - delingen aıyptaýda.

2023 jylǵy 27 jeltoqsanda qylmystyq is boıynsha eki fıgýrant Prıhodchenkonyń úıine kelgen. Jubaılardyń kólikterimen ketip bara jatqanyn kórgen soń, olar úıge kirip, 17 jastaǵy kásipkerlerdiń ulyna shabýyl jasap, betin kıimimen jaýyp, baılap tastaǵan. Sodan keıin úıden tender qujattary men baǵaly zattardy izdeı bastaǵan.

Vadım men Iýlıa Prıhodchenko úıge oralǵanda, qylmyskerler olardy óltirgen. Olar bul qylmysty óte qatygezdikpen – balǵalar men as úı pyshaqtaryn qoldanyp jasaǵan. Baılanyp qalǵan jasóspirimdi sońǵy bolyp óltirgen.

Sot barysynda qylmystyq seriktester bir-birin kinálap, áıel adam bolsa, óziniń qylmysqa eshqandaı qatysy joq ekenin aıtyp, qyzyqtyrýshylyq jasaǵany týraly aıypty moıyndamady.

Ol sottalýshylarǵa ózderin polısıaǵa tapsyrýdy usynǵanyn, al qylmysty estigende ózi de tań qalǵanyn aıtty. Sondaı-aq, marqum otbasymen dostyq qarym-qatynasta bolǵanyn alǵa tartty.

Sot úkimi jáne apelásıa

2024 jylǵy qazan aıynda sot úkimimen kásipkerge ómir boıyna bas bostandyǵynan aıyrý jazasy taǵaıyndaldy. Onyń seriktesine 21 jyl 8 aı bas bostandyǵynan aıyrý merzimi belgilendi. Sot áıeldiń qyzyqtyrýshylyq jasaǵany týraly aıybyn dáleldeı almady, onyń áreketinde tek aýyr qylmys týraly habarlamaǵany úshin kináli dep tapty. Ol ortasha qaýipsizdik mekemesinde úsh jylǵa bas bostandyǵynan aıyryldy.

Birinshi satydaǵy sot úkimine jábirlenýshiler de, sottalǵandar da shaǵymdandy. Memlekettik aıyptaýshy apelásıalyq satyda eki er adamǵa da ómir boıyna bas bostandyǵynan aıyrý jazasyn taǵaıyndaýdy, al áıeldi qyzyqtyrýshylyq jasaǵany úshin kináli dep tanyp, 15 jylǵa sottaýdy surady.

2025 jylǵy 27 naýryzda oblystyq sottyń qylmystyq ister jónindegi alqasy óziniń sheshimin shyǵardy. Onda ómir boıyna bas bostandyǵynan aıyrý jazasy ózgerissiz qaldyrylyp, ekinshi seriktesiniń merzimi 23 jylǵa uzartyldy. Sottalǵan áıeldiń jaza merzimi qylmys týraly habarlamaǵany úshin tórt jylǵa deıin uzartyldy.

Merziminen buryn bosatylý

Alaıda, áıel belgilengen merzimdi tolyq ótemegen. 2025 jylǵy jeltoqsanda sot sheshimimen bosatyldy.

«Sottalǵan áıel sotqa jazany óteýdi keıinge qaldyrý týraly ótinishpen júgindi. Sebebi, onyń jas balasy bar ekeni jáne Qylmystyq kodekstiń 74-babyn qoldanýǵa kedergi keltiretin shekteýler joq ekeni aıtyldy. Sot ótinishti qanaǵattandyryp, bala on tórt jasqa tolǵansha, ıaǵnı 2026 jylǵy 15 naýryzǵa deıin 9 aı 11 kún merzimge bas bostandyǵynan aıyrý túrindegi jazanyń ótelmegen bóligin oryndaýdy keıinge qaldyrdy», - dep túsindirdi SQO sotynyń baspasóz qyzmeti.

Zań boıynsha, adamgershilikke jatpaıtyn qylmystarǵa, terorıstik, ekstremıstik qylmystarǵa, qylmystyq top quramynda jasalǵan qylmystarǵa jáne kámeletke tolmaǵandarǵa qarsy jynystyq qol suǵýshylyq qylmystaryna bes jyldan astam merzimge bas bostandyǵynan aıyrýǵa sottalǵan áıelderge jazany keıinge qaldyrý qoldanylmaıdy.

Al habarlamaǵany úshin bap aýyr nemese asa aýyr qylmystar qataryna jatpaıdy.

Tengrinews.kz tilshisiniń suraýyna bergen jaýabynda SQO qylmystyq-atqarý júıesi departamenti bastyǵynyń orynbasary Qanat Súleımenov sottalǵan áıeldiń «qazirgi ýaqytta SQO boıynsha qylmystyq-atqarý júıesi departamenti mekemelerinde ustalmaıtynyn, biraq sot belgilegen jazany óteýdi jalǵastyryp jatqanyn» atap ótti.

Otsrochka aıaqtalǵannan keıin ol kolonıaǵa qaıta orala ma degen suraqqa DÝIS SQO «Jeke derekter jáne olardy qorǵaý týraly» zańǵa silteme jasap jaýap bermedi.

Sottalǵan áıeldiń jazany óteý merziminiń aıaqtalýy bastapqyda 2026 jylǵy 28 qyrkúıekke belgilengen.

Otsrochka kezeńinde áıelge qatysty baqylaý onyń turatyn jeri boıynsha probasıa qyzmetine júktelgen.

«Men ómirimnen qorqamyn»

Marqum jubaılardyń qyzy Tatána Prıhodchenko Tengrinews.kz tilshisimen sóıleskende, sottalǵan áıel bostandyqqa shyqqannan keıin ómirine qaýip tónip turǵanyn moıyndady.

«Men áli kúnge deıin onyń qyzyqtyrýshylyq jasaǵany úshin kináli ekenine senemin. Tergeý men prokýrordyń barlyq kúdiktilerdi durys aıyptaǵanyna senemin. Ata-anamnyń ólimi tek oǵan paıdaly boldy! Olar onyń basty básekelesteri edi. Al óltirý úshin sottalǵan erkekter onyń jospary men oıynyń tek oryndaýshylary boldy. Tergeýshiler men prokýrorlarǵa bul sqema birden túsinikti boldy, jáne onyń qyzyqtyrýshylyqqa qatysy bar ekenine dálelder boldy. Biraq ol jeńil qorqynyshpen qutyldy, aıtýǵa bolady, jazadan múldem qutyldy», - dep qatty kúızelispen aıtty Tatána Prıhodchenko.

Marqum kásipkerlerdiń qyzy qalalyq zırattardaǵy qyzmetterdi is júzinde bir kompanıa – sottalǵan áıelmen baılanysty JSHS kórsetkenin aıtady. Onyń aıtýynsha, bul fırmanyń aqyly ruqsatynsyz jerleý rásimderin júrgizý qıyndaǵan.

«Onyń ústine, ákem aýrýhanalar boıynsha tenderlerdi utty, ıaǵnı onyń fırmasy eshteńe almady. Árıne, olardyń paıdasy kúrt tómendedi, bul úshin rastaıtyn qujattardyń tutas paketi bar. Bári sonshalyqty aıqyn jáne ashyq, bári betinde... Prokýratýra aıyp taqqanda, tek sottalǵan áıeldiń naqty sebebi bolǵanyn, al onyń seriktesteriniń mundaı qorqynyshty qylmys jasaýǵa eshqandaı sebebi bolmaǵanyn atap ótkeni beker emes», - dep sanaıdy marqum bıznesmenderdiń qyzy.

Al sottalǵan kásipker Tatána Prıhodchenkony jalǵan kórsetý úshin jaýapqa tartýdy talap etip, qaıǵydan qysylǵan qyzdy aqshaqumarlyqta jáne onyń otbasyna jala jabýdy uıymdastyrdy dep aıyptady.

«Men qazir ómirimnen qorqamyn, óıtkeni bul adam osylaısha úlken óshpendilikpen bostandyqta júr. Shynymdy aıtsam, men kúndiz de úıden shyǵýǵa qorqamyn...», - dep moıyndady Tatána Prıhodchenko.

Qazir marqumnyń qyzy ata-anasynyń isin jalǵastyrýda. Biraq tenderlerge qatyspaıdy, tynysh jumys isteıdi – óziniń jerleý dúkeni, óndirisi bar. Degenmen, qyz múldem basqa taǵdyrdy armandaǵan edi. Tatána – shyǵarmashyl adam, ýnıversıtetti «grafıkalyq dızaıner» mamandyǵy boıynsha bitirgen.

«Ata-anamnyń jerleý bıznesinde jumys isteý men úshin óte qıyn, - dep moıyndady qyz. - Bul únemi eske túsirýler. Adamdar ne bolǵanyn biledi, jıi osy taqyrypta sóıleıdi, kóz jasysyz bolmaıdy... Men áli de dızaınmen aınalysamyn, bul meniń tynysym. Al jalpy, men qalaı ómir súretinimdi bilmeımin. Qazir men tek osy ispen ómir súrip jatyrmyn. Men jáne advokatym kasasıalyq sotqa shaǵym jiberip, ekinshi fıgýrantqa ómir boıyna bas bostandyǵynan aıyrýdy jáne sottalǵan áıeldi «qyzyqtyrýshylyq» baby boıynsha qaıta jikteýdi suraımyz. Joǵarǵy sot bul isti tolyqtaı túsinedi dep úmittenemin, óıtkeni munda bári betinde jatyr».

Jańalyqtar

Jarnama