InfoHub Logo

Ár óńirde kóp qabatty úılerdi kútip ustaýǵa jáne basqarýǵa arnalǵan óz mınımaldy tarıfteri bekitilgen. Almatyda bul baǵan RSJ – turǵyn úıdi ustaýǵa arnalǵan shyǵyndar dep belgilengen. Alaıda, kóptegen páter ıeleri bul bazalyq mınımýmnyń qalaı esepteletinin jáne qandaı qyzmetterdi qamtıtynyn shamamen ǵana biledi. Qarapaıym tilmen aıtqanda – ne úshin aqsha tóleıtinin bilmeıdi.

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

Turǵyn úıdi ustaýdyń mınımaldy tarıfteri: Ne úshin tóleımiz?

Eger turǵyndar ózderiniń jeke tarıfterin bekitpese nemese basqarý organyna taǵaıyndamasa, bul jarna mindetti bolyp sanalady. Tarıfti maslıhattar zańnamada bekitilgen ádisteme negizinde anyqtaıdy, al esepteýlerdi turǵyn úı ınspeksıalary júrgizedi.

Tarıfti esepteý formýlasy mindetti qyzmetterge arnalǵan jyldyq shyǵyndardy, úıdiń aýmaǵyn jáne 12 aıǵa bólýdi eskeredi. Sonymen qatar, qazirgi ýaqytta ol AEK-ke (aılyq eseptik kórsetkish) baılanystyrylǵan.

Mınımaldy tarıfke negizgi qyzmetter kiredi: podezder men aýmaqty tazalaý, ınjenerlik júıelerdi paıdalaný, dezınfeksıalaý, jylytý maýsymyna daıyndyq jáne basqa da mindetti jumystar.

Alaıda, is júzinde tarıftiń tómendiginen keıbir qyzmetter jeke tólem retinde kórsetilýi múmkin. Sarapshylardyń pikirinshe, kóptegen qalalarda belgilengen «mınımalka» naqty shyǵyndardy ótemeıdi, tek úılerdiń ómir súrýin qamtamasyz etedi.

Óńirlerdegi tarıfter ártúrli: sharshy metrine 30-40 teńgeden 60-70 teńgege deıin nemese odan joǵary. Tipti iri jáne qymbat qalalarda da tarıfter jıi tómendetiledi.

Mamandar, ásirese eski turǵyn úı qoryna qatysty tarıfterdi qaıta qaraý qajettigin aıtady. Óıtkeni olarǵa kóbirek shyǵyn ketedi.

Sondaı-aq, eski jáne jańa úılerge arnalǵan jeke ádistemelerdi qoldaný týraly da pikirler bar. Jalpy, sarapshylar mınımaldy tarıfti kótermeıinshe, turǵyn úıdi sapaly ustaý múmkin emes dep sanaıdy.

Mınımaldy tarıftiń eseptelýi qalaı júredi?

Turǵyn úılerdi basqarý qaýymdastyqtarynyń respýblıkalyq asosıasıasynyń tóraǵasy Pavel Shýlgınniń aıtýynsha, sońǵy sandy qalalyq máslıhattar bekitedi, al esepteýlerdi turǵyn úı ınspeksıasy júrgizedi. Negizge zańda jazylǵan arnaıy ádisteme alynady.

Formýla boıynsha esepteý qarapaıym: mindetti qyzmetterge arnalǵan jyldyq shyǵyndardy úıdiń jalpy aýmaǵyna jáne 12 aıǵa bóledi. Nátıjesinde, bir sharshy metrge aıyna teńgemen alynatyn soma shyǵady. Bul qala úshin RSJ-nyń mınımaldy tarıf bolyp tabylady.

Byltyrǵy jyldan bastap formýlada aılyq eseptik kórsetkishke (AEK) baılanys paıda boldy. Bul máslıhattardy jyl saıyn RSJ mınımaldy tarıfin qaıta bekitý mindetinen bosatý úshin jasaldy. AEK jyl saıyn ósip otyrady, sondyqtan «úıdiń ómir súrý mınımýmy» da avtomatty túrde ósýi kerek.

Teorıa boıynsha, tarıf jyl saıyn ınflásıany eskere otyryp qaıta qaralýy kerek, biraq is júzinde bul sırek jáne keshigip júredi.

Jarna qandaı qyzmetterge jumsalýy kerek?

Bul mınımaldy somaǵa úıdiń «ómir súrýi» úshin qajetti barlyq negizgi qyzmetter kiredi. Olar:

Endi ózderińizdiń túbirtekterińizdi qarap kórińiz. Osy qyzmetterdiń barlyǵy mınımaldy tarıfke kire me? Nemese keıbiri bólek kórsetilip, olar úshin RSJ-dan tys tólem jasala ma?

Almatyda, mysaly, tarıf uzaq ýaqyt boıy kóterilmegendikten, kóptegen adamdardyń túbirtekterinde 5-6 jol paıda boldy. Iaǵnı, mindetti qyzmetter tiziminen kóptegen nárseler alynyp tastaldy. Adamdar bul jaǵdaıǵa kóndigip, tipti kirden qutylý úshin bastaýysh toptar quryp, podezderdi tazalaýǵa klınıngtik kompanıalarmen kelisimshart jasasqan.

Shyn máninde, biz aı saıyn eki baǵyt boıynsha qarjy engizýimiz kerek: turǵyn úıdi ustaýǵa arnalǵan shyǵyndar jáne kúrdeli jóndeýge arnalǵan jınaq shoty. Turǵyn úı ıeleriniń jalpy jınalysynda bul máselelerdi mindetti túrde sheshý qajet.

Elimiz boıynsha bir sharshy metrdi ustaý qansha turady?

Talǵat Muhamedǵalıevtiń aıtýynsha, Almaty oblysy Konaev qalasynda RSJ-nyń resmı mınımýmy – 63 teńge/sharshy metr. Byltyr Semeı men Atyraýda 45 teńge bekitilgen. Shymkent pen Qyzylordada negizgi tarıf birneshe jyldan beri 30 teńge bolyp qalyp otyr. Al Ekibastuzda mınımaldy tarıf 50 teńgege deıin kóterildi.

«Kókshetaýda RSJ tarıfi 60 teńge bolǵan, bir jyl buryn ony 72 teńgege deıin kóterdi. Qoǵam men sarapshylar bul tarıftiń qajettiligin dáleldeı aldy», – deıdi Pavel Shýlgın.

Al elordada, qyzmetterdiń barlyǵy óńirlermen salystyrǵanda eselep qymbat turatyn jerde, turǵyn úıdi ustaýdyń eń tómengi baǵasy – 57 teńge. Biraq Almatyda bul kórsetkish odan da tómen – 40 teńge. Bul úıdi tolyqqandy ustaý emes, tek «áreń ómir súrýin» qamtamasyz etýge arnalǵan baǵa.

Sarapshylar: Tarıfterdi kóterý kerek

Pavel Shýlgın Astanada mınımaldy tarıftiń úsh jyldan beri 57 teńgeden aspaıtynyn eske salady. 2022 jyly tarıf negizdelgenimen, qazir bul tek san ǵana, óıtkeni úılerdi ustaý jáne basqarý qyzmetteriniń baǵasy ósti.

2026 jyly Astanada mınımaldy tarıfti qaıta qaraý josparlanýda, biraq kóterilýi shamamen 10 teńge bolady dep kútilýde. Bul úılerdi tolyqqandy ustaýǵa jetkiliksiz.

Ásirese eski turǵyn úı qory úshin tarıfterdi ózgertý mańyzdy. Olar kóbinese mınımaldy tarıfpen jumys isteıdi. Úı neǵurlym eski bolsa, ony ustaý soǵurlym qymbatqa túsedi.

Mysaly, elordadaǵy eski bes qabatty úıdi alsaq, orta eseppen 80-90 páter bar. Ony aıyna 165 myń teńgege ustaýǵa bolady. Biraq bul soma personaldyń jalaqysy men búgingi baǵalardy eskergende jetkiliksiz. Sarapshylar Astanada mınımaldy jarnanyń kem degende 150 teńge bolýy kerektigin aıtady.

Almatydaǵy jaǵdaı odan da nashar. Qymbat megapolısterdiń birinde 40 teńge – bul óte az kórsetkish. Almatydaǵy úılerdiń 60%-y eski úılerge jatady, olarǵa erekshe kútim qajet. Eger tólemdi kótermesek, eski úılerdi tez arada joǵaltamyz.

2022 jyly qalalyq máslıhat depýtaty retinde mınımaldy tarıfti ázirleýge qatysqan Talǵat Muhamedǵalıevtiń esepteýleri boıynsha, qajetti shyǵyndar kem degende 100 teńge/sharshy metrdi quraǵan. Búgingi tańda Almaty úshin bul kem degende 100 teńge bolýy kerek.

Jańa jáne eski úılerge arnalǵan eki túrli ádisteme, turǵyn úıdi ustaýǵa arnalǵan mindetti qyzmetterdiń jeke tizimderin ázirleý jáne tarıfti esepteý qajet dep sanaıdy Muhamedǵalıev.

Mamandardyń aıtýynsha, «mınımalka» kópten beri naqty shyǵyndardy ótemeıdi, tek úıdiń «áreń ómir súrýine» ǵana múmkindik beredi. Sondyqtan olar tarıfti esepteý ádistemesi men qajetti qyzmetter tizimin ár óńirge jeke ázirleý kerek dep sanaıdy.

Eshbir jaǵdaıda baǵa arzandamaıdy. Eger úı ıeleri ony múldem belgilemese nemese buryn bekitilgen somadan az tólese, mınımaldy tarıf qoldanylady. Al qosymsha «qalaýlaryn» tóleýge daıyn bolǵandar jalpy jınalysta daýys berý arqyly óz tólemderin belgileı alady.