InfoHub Logo

Степногорск қаласындағы Қ. Сәтпаев атындағы №9 орта мектеп жаңа жыл қарсаңында электронды дүкен арқылы 8 млн теңгеге 32 мың шырша ойыншығын, артынша қымбат қағаз бен техника алған. Бұл бюджет қаржысының тиімді жұмсалуы мен мемлекеттік сатып алу тәртібінің сақталуына қатысты сұрақ туғызады.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

32 мың ойыншық қалай «жинақталды»

2025 жылдың 8 желтоқсанында мектеп ИП «Имран и ко» арқылы 8 000 000 теңгеге шаруашылық тауар ретінде Kaemingk KA140732 маркалы шырша ойыншықтарының 2 000 жиынтығын рәсімдеген. Әр жиынтықта 16 шардан — барлығы 32 000 дана.

Мектеп басшылығы бұл көлемді «қателік» деп түсіндірді. Директор Анар Айтжанованың айтуынша, бухгалтер өтінімдегі 200 жиынтықтың орнына «нөлді артық енгізіп», 2 000 деп жіберген. Бухгалтер Әсемгүл Қамарова жұмыс жүктемесінің тым жоғары болғанын алға тартты.

Салыстыру үшін: 2025 жаңа жылында «Астана Арена» маңындағы 25 метрлік бас шыршаға 3 мыңнан аса ойыншық тағылған еді. №9 мектептің қоры бұдан он есе көп. Ойыншықтардың бір бөлігі қоймада қораппен тұрса да, көрсетілген марка мен сапаға сәйкестік туралы сұрақ көп.

Қағаз бен принтер: көлем мен баға

Сол күні мектеп сол жеткізушіден ProMEGA Jet A4 80 г/м² «интенсив жасыл» түсті глянц қағазының 2 000 бумасын (әр бумасы 50 парақ) 5 400 000 теңгеге алған. Бұл — 110 мың парақ. Бұған қоса, 2025 жылдың қарашасында 1 500 бумa фотқағазға 4 800 000 теңге жұмсалған. Мектеп әкімшілігі ақ қағаздың да жеткізілгенін айтады, алайда жылдық қажеттілікке шаққанда көлем бірнеше есе артық.

Техникада да алшақтық бар. 2024 жылдың желтоқсанында 20 принтерге 5 180 000 теңге бөлініп, келісімде KYOCERA ECOSYS P3150dn көрсетілген. Алайда кабинеттерде HP принтерлері тұрған. Бір құрылғыға шаққанда 259 мың теңге шығады, бұл базалық HP моделдерінің нарықтық бағасынан жоғары, әрі техникалық сипаттамаға сәйкессіздікті меңзейді.

Дата-орталыққа лайық процессорлар неге мектепке керек?

2025 жылы мектеп 10 дана AMD EPYC 7313 процессорын 3 980 000 теңгеге алған (398 мыңнан). EPYC сериясы серверлер мен дата-орталықтарға арналған, қымбат инфрақұрылымды қажет етеді. Мұндай компоненттердің оқу орнының күнделікті міндеттеріне қаншалықты сай екені күмәнді.

Құрылыс материалдары: жоспарсыз қор жинау

2024–2025 жылдары мектеп 5 000 м² линолеум сатып алып, барлығы 24,9 млн теңге жұмсаған. Кей келісімдерде қосымша келісім арқылы 1 000 м²-дің құны 900 мың теңгеге қымбаттаған. Бір метрдің бағасы 7 500–8 400 теңге болып шыққан, ал нарықта осы санат шамамен 3 700–4 000 теңге.

Сонымен бірге 86 ішкі есікке (шамамен 9,5 млн тг) және 40 пластик терезеге (шамамен 10 млн тг) келісім жасалған. Бұған дейін 2024 жылдың қыркүйегінде 110 терезе блогы 128 мың теңгеден алынған болса, жаңа келісімде бір терезе 249 мыңға бағаланған.

2025 жылдың қазанында 800 дана (250×120 см) бирюза түсті гипсокартонға 5 900 000 теңге жұмсалған. Сонымен қатар 3 000 келі грунтовка (3 млн тг), шпатлевка (4,1 млн тг) және монтаж көбігі (5,5 млн тг) алынған. Әкімшілік мұны «ағымдағы жөндеу» деп сипаттаса да, нақты жұмыс жоспары мен көлемінің есеп-қисабы ұсынылмады.

Кабельге келгенде де шамадан тыс сатып алу байқалады: 50 шақырымнан астам сымға жуықтап 10 млн теңге жұмсалған. Мектеп мұны бейнабақылау желісімен түсіндіреді, алайда үш қабатты ғимарат үшін бұл да артық болуы мүмкін.

Сандар сөйлейді: тәуекелдер мен салыстыру

Ашық деректерге сүйенсек, №9 мектепте 2025 жылы тауар түріндегі мемлекеттік сатып алу сомасы шамамен 130,5 млн теңгені құраған. Бұл №8 мектептегі 29,7 млн және №7 мектептегі 27,6 млн теңгеден бірнеше есе көп. 2024 жылы бұл көрсеткіш 231,2 млн теңгеге жеткен.

Келісімдердің негізгі бөлігі Omarket электронды дүкені арқылы, яғни тікелей жеткізушімен жасалған: 2025 жылы 130,5 млн теңгенің 128,4 млн теңгесі осы арнамен өткен.

Мемлекеттік сатып алу сарапшысы Самира Тайтенова: «Қағаз, оргтехника секілді тауарлар, әдетте, баға ұсынымын сұрату арқылы бәсекелі жолмен алынуы тиіс. Ерекше жағдайда ғана бір көзден рұқсат. Электронды дүкенді кең қолдану конкурстық рәсімдерді айналып өту тәуекелін арттырады», — деп бағалады.

Жаңа жеткізуші — бірден 8 келісім

ИП «Имран и ко» 2025 жылдың 13 қарашасында тіркеліп, 24 қарашада мемлекеттік сатып алу порталына қосылған. 8–11 желтоқсан аралығында дәл осы мектеппен электронды дүкенде бірден 8 келісім жасасып, жиынтығы 41 млн теңгеден астам соманы құраған. Кей актілер келісіммен бір күнде, тіпті жұмыс уақыты аяқталғаннан кейін рәсімделгені көрінеді — бұл құжат айналымының формалды жүргенін меңзейді.

Мектеп не дейді, бақылау қашан болады?

Директор Анар Айтжанова қағаз тұтынуы көп екенін айтып, «Әр кабинетте мұғалімдерге арналған принтер бар, сұралғанын береміз» деді. Сонымен бірге ол «мемлекеттік сатып алу — әлсіз тұсым» екенін мойындап, бухгалтерлік қателер болғанын жеткізді.

Степногорск қалалық білім бөлімі басшысы Алтын Оспанова ақпаратқа орай директор мен бухгалтерге тәртіптік шара қолданылғанын, 5 қаңтардан қызметтік тексеріс басталатынын хабарлады. Нәтижесінде көрсетілген көлемдер мен сапаның шын сәйкестігі, сондай-ақ рәсімдердің заңға сәйкестігі анықталуы тиіс.

Мәселенің өзегі — бюджет қаржысының ашық әрі тиімді жұмсалуы. Үкіметтік аудит пен азаматтық бақылау нақты деректермен күшейгенде ғана күмәнді тәжірибелерге тосқауыл қойылады.