InfoHub Logo

Ресейдің Арктикадағы ең ірі өнеркәсіптік жобаларының бірі – Баим кенін игерудегі миллиардтаған долларлық құпиялар ашылуда. Чукоткадағы бұл жоба бұрын қазақстандық KAZ Minerals компаниясымен және оның негізгі акционерлері Владимир Ким мен Олег Новачукпен тығыз байланысты болған. Санкцияларға байланысты жоба ресми түрде ресейлік қорға өткенімен, тергеушілердің айтуынша, онымен байланысты қазақстандық із әлі де жойылмаған.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Баим кен орны: Қазақстандықтардың іздері

Баим кенін игеру жобасы Чукоткадағы Песчанка кен орнында жүзеге асырылуда. Мұнда мыс пен алтын өндіріледі. Жобаға жалпы құйылған инвестиция көлемі бір триллион рубльден асады. Алғашқыда бұл кен орны Роман Абрамович пен Александр Абрамовқа тиесілі болған. Кейіннен жобаны KAZ Minerals сатып алды.

Алайда, халықаралық санкциялардың күшеюіне байланысты шетелдік компаниялар арқылы ресейлік активтерді иелену қиындап кетті. Тергеушілердің мәліметінше, алдымен Баим кен орнының активтері Владимир Ким мен Олег Новачукқа қатысы бар «Trianon Limited» атты қазақстандық компанияға аударылған. Ал 2024 жылдың көктемінде жоба «Пальмира Севера» атты ресейлік жабық қорға берілді.

Байланыстардың жалғасы

Ресми түрде Баим кен орны бұрынғы қазақстандық тізбектен тікелей иеліктен шыққанымен, «Arctida» ұйымының тергеуі бойынша, қазақстандық бизнесмендермен байланыстар мердігерлер мен делдалдар арқылы сақталып қалуы мүмкін. Мысалы, кен орнының басқаруымен және құрылысымен айналысқан «Вега Развитие» ЖШС 2024-2025 жылдары «ГДК Баимская» ЖШС-нан 10 миллиард рубльден астам қаражат алған. Бұл ақшаның 2,5 миллиард рублі кейін БАӘ-де тіркелген «Odin Consulting FZE» компаниясына агенттік келісімшарт бойынша аударылған.

Тергеушілердің дерегінше, «Вега Развитие» компаниясының құрылтайшысы Дубайдағы «Nord Rim DMCC» болған. «Arctida» бұл компанияны Владимир Кимнің басқаратын Bank RBK арқылы байланыстырады. Редакциямыз Kompra.kz арқылы жүргізген тексеруіміз «Trianon Limited» компаниясының құрылтайшылары қатарында Владимир Ким мен Олег Новачуктың бар екенін растады. Сондай-ақ, Қазақстан қор биржасындағы Bank RBK холдингінің аффилирленген тұлғалары тізімінде «Trianon Limited» мен «Nord Rim DMCC» компанияларының бар екені анықталды.

Жаңа есімдер, ескі байланыстар

«Arctida» ұйымының нұсқасы бойынша, тағы бір байланыс желісі Чукоткада тау-кен жобаларына инфрақұрылым салумен айналысатын «Северные инженерные решения» ЖШС-на апарады. Бұл компанияның құрылтайшысы «Nomad Construction Limited» болып табылады. Kompra.kz сайтының мәліметінше, бұл компаниямен қазақстандық тағы бір бизнесмен – Ален Байгазин байланысты. «Arctida» ұйымы оны Олег Новачуктың бизнес серіктесі ретінде көрсетеді.

Ален Байгазиннің есімі бұған дейін де Orda.kz материалдарында кездескен. Бұған дейін біз оның Жетісу облысындағы Көксу өзеніндегі СЭС құрылысы жобасымен байланысын жазған болатынбыз. Байгазин сондай-ақ Шығыс Қазақстандағы «Алтай» технопаркіне қатысты дауға да іліккен еді.

«Arctida» ұйымының тергеуі мен біздің редакциямыздың тексеруі көрсеткендей, жоба ресми түрде ресейлік жабық қорға өткенімен, оның айналасында қазақстандық бизнесмендермен және олардың серіктестерімен байланысты мердігерлер, делдалдар мен компаниялар әлі де бар.

Бұған дейін Orda.kz сайты Баим жобасының Владимир Кимнің айналасындағылармен байланысы туралы жазған болатын. Сол жарияланымдарда Кимнің Нұрсұлтан Назарбаевтың сенімді тұлғасы және «әмияны» ретінде бірнеше рет аталғаны да айтылған еді.