InfoHub Logo

Қазақстанда республикалық референдумға байланысты қоғамдық пікірді зерттеудің тәртібі туралы Бас прокуратура түсінік берді. Бұл туралы Tengrinews.kz сайтына сілтеме жасап, бақылау органының баспасөз қызметі хабарлады.

Бас прокуратураның мәліметінше, референдумды дайындау және өткізу кезінде қоғамдық пікірді зерттеу «Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы» Конституциялық заңда белгіленген талаптарға сәйкес жүргізілуі тиіс.

Сайлауға қатысты қоғамдық пікірді зерттеу нәтижелерін жариялаған кезде БАҚ пен онлайн-платформалар сауалнаманы жүргізген заңды тұлғаны, оны тапсырыс берген және төлеген тұлғаларды, сауалнама өткізілген уақытты, ақпаратты жинау әдісін, сұрақтың нақты тұжырымдамасын, сауалнамаға қатысқандар санын және нәтижелердің қателік коэффициентін көрсетуге міндетті.

Сауалнама жүргізу құқығы

«Сауалнаманы Қазақстан заңнамасына сәйкес тіркелген, қоғамдық пікірді зерттеуде кемінде бес жылдық тәжірибесі бар заңды тұлғалар жүргізуге құқылы. Олар Орталық сайлау комиссиясын алдын ала жазбаша хабардар етуі керек және тиісті құжаттардың көшірмелерін қоса беруі қажет», - деп түсіндірді Бас прокуратура.

Орталық сайлау комиссиясына жолданатын хабарламада сауалнамаға қатысатын және осы салада жұмыс тәжірибесі бар мамандар туралы, қоғамдық пікірді зерттеу жүргізілетін өңірлер туралы, сондай-ақ қолданылатын талдау әдістері туралы мәліметтер көрсетіледі.

Қоғамдық пікірді зерттеу нәтижелерін БАҚ пен онлайн-платформаларда жариялау дауыс беру күні қарсаңындағы бес күн ішінде және дауыс беру күнінде жүргізуге болмайды.

Сайлау күні дауыс беру орнында немесе ғимаратында қоғамдық пікірді зерттеу жүргізуге тыйым салынады.

Әкімшілік жауапкершілік

Осы талаптарды бұзғаны үшін Әкімшілік құқық бұзушылық кодексінің 120-бабы («Сайлаумен байланысты қоғамдық пікірді зерттеу шарттарын бұзу») бойынша әкімшілік жауапкершілік белгіленген.

«Бүгінгі таңда 4 бұзушылық анықталды, оның ішінде республикалық референдуммен байланысты заңсыз қоғамдық пікірді зерттеудің 3 фактісі және тиісті реквизиттерсіз осындай сауалнама қорытындыларын жариялаудың 1 фактісі бар. Екі жағдайда сауалнаманы жеке тұлғалар, ал басқа жағдайда Орталық сайлау комиссиясын алдын ала хабардар етпеген заңды тұлға жүргізген», - деп хабарлады бақылау органы.

Аталған фактілер бойынша екі азамат пен бір заңды тұлға айыппұл түрінде әкімшілік жауапкершілікке тартылды (жеке тұлғаларға 15 АЕК немесе 64 875 теңге, заңды тұлғаларға 30 АЕК немесе 129 750 теңге).

«Сондай-ақ, бір басылымның меншік иесі заңда көзделген міндетті реквизиттерсіз қоғамдық пікірді зерттеу нәтижелерін жариялағаны үшін әкімшілік жауапкершілікке тартылды», - деп толықтырды Бас прокуратура.

Осыған байланысты Бас прокуратура азаматтарды, қоғамдық ұйымдарды және БАҚ-ты республикалық референдумді дайындау және өткізу кезінде қолданыстағы заңнаманы қатаң сақтауға шақырады.

Конституция бойынша референдум

11 ақпанда Конституциялық комиссия мүшелері Президент Тоқаевқа елдің жаңа Конституциясының жобасы бойынша жұмыс нәтижелерін ұсынды. Кейіннен Мемлекет басшысы конституциялық реформа бойынша референдум өткізу туралы жарлыққа қол қойды. Жарлыққа сәйкес, Қазақстанда конституциялық реформа бойынша референдум 15 наурызда өтеді. Бұл жексенбі.