InfoHub Logo

АЛМАТЫ. Баспасөз беттерінде “Алтын Орда” базарының экс-иесі Айдарбек Хусайыновтың экс-президенттің туысы, Болат Назарбаевтың ұлы Нұрбол Назарбаевты сотқа тартқаны туралы ақпарат тарады. Хусайынов Нұрбол Назарбаевты негізсіз байыды деп айыптап, одан 15 миллиард теңге өндіріп алғысы келеді.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Сот ісінің мән-жайы

Сот материалдарында Айдарбек Хусайыновтың Нұрбол Назарбаевтың ақшаны негізсіз иемденгеніне сенімді екені айтылған. Ол бұл ақшаны қайтарып алуды талап етеді.

“Хусайынов Айдарбек Қабыкенұлының Назарбаев Нұрбол Болатұлына қатысты негізсіз табысқа жету сомасын өндіріп алу туралы талап арызы”, – делінген құжатта.

Назарбаевтың мүлкі мен шоттарына тыйым салынды

Сот процесі кезінде Назарбаевтың мүлкі мен банк шоттарындағы ақшасы талап арызының көлемінде бұғатталды. Бұл талапты Хусайынов қойған. Мұның себебі – ақшаның сақталуын қамтамасыз ету.

Талап арызының сомасы – 15 миллиард 171 миллион теңге. Хусайыновтың Нұрбол Назарбаевтан дәл осыншама ақша өндіріп алғысы келетіні болжануда.

Сот, егер Назарбаевтың шоттары мен мүлкіне тыйым салынбаса, ол болашақта сот шешімін орындамауы мүмкін деген қорытындыға келді.

“Сондықтан сот, талапкердің өтінішін қанағаттандыру қажет деп санайды. Жауапкер Назарбаев Нұрбол Болатұлына тиесілі жылжымалы және жылжымайтын мүліктеріне, банк шоттарындағы ақшаларына тыйым салу туралы шешім шығарылды”, – делінген құжатта.

Бұл шешімнің дереу орындалуы қажеттігі атап өтілді.

Хусайынов кім? “Алтын Орда” компаниясы Назарбаевқа қалай “сыйға тартылды”?

Айдарбек Хусайынов есімі Назарбаевтар әулетіне және “Алтын Орда” ісіне қатысты сот істерінде жиі аталады.

Естеріңізге сала кетейік, “Алтын Орда” – Алматыдағы ең ірі базар. Киім-кешек, ойыншықтар, техника, тұрмыстық тауарлар – мұнда бәрі бар. Көптеген жылдар бойы бұл базарды “Болат Назарбаевтың базары” деп атады. Ондағы заң бұзушылықтарға көз жұма қарайтын немесе елемейтін.

Мәселелер тек қаңтар оқиғаларынан кейін ғана айтыла бастады. 2022 жылдың ақпанында Президент Тоқаев тәртіп орнатуды тапсырды. Тексерулер басталды, кейін “Алтын Орда” туралы Парламент трибуналарынан да айтылды.

Алайда, “Алтын Орда” әрдайым Болат Назарбаевтікі болған жоқ. 2013 жылға дейін оның бұл базарға ешқандай қатысы болмаған.

Сол жылдары Айдарбек Хусайынов “Алтын Орда” базарына иелік ететін Kurylys LTD компаниясының 39 пайызына ие болған. Бұл акциялардың бақылау пакеті еді.

Ал 2013 жылы ең қызықты жағдайлар басталды.

Сот материалдарына сәйкес, компания айналасында Серік Апсапаров есімді азамат пайда болады.

Ол өзінің сыбайластарымен бірге базарды басып алып, оны Болат Назарбаевтың атына қайта жаздыруды ұйғарған.

Бұл қалай болды? Алдымен Апсапаров Хусайыновтан басқа барлық акционерлердің үлесін (барлығы – компанияның 60 пайызы) алғысы келді.

Ол базарды тіпті басып алды: басқарушының кеңсесіне кіріп, оны қуып шықты, акционерлерге қорқытып-үркітіп, қысым көрсетті. Нәтижесінде, үлестердің 60 пайызына ие болған иелер оларды Болат Назарбаевқа “сыйлады”. Осылайша ол базардың басым бөлігіне иелік етті.

Содан кейін Апсапаров Хусайыновты қорқытып, ол өзінің үлесін нарықтық құнынан 30 есе арзан, яғни 1,3 миллион долларға сатты.

2013 жылдың жазында Болат Назарбаев 3,4 миллиард теңгеге бағаланған базардың жалғыз иесі болды.

2023 жылы сотта Серік Апсапаров кінәсін мойындап, “шын жүректен өкінгенін” айтты. Ол рейдерлік әрекеті үшін кінәлі деп танылып, мүлік тәркіленбестен 3 жылға шартты түрде бас бостандығынан айырылды.

Үлесті қайтарып, ақша алу әрекеттері

Айдарбек Хусайынов экономикалық тергеу департаментіне хабарласып, тергеу бастауды талап етті. Арыз қабылданғанымен, кейіннен базар Болат Назарбаевтың сенімхатымен сатылып кетті.

Осы оқиғалардан кейін Хусайынов Назарбаевпен және базармен байланысты компаниялармен соттаса бастады. Ол өзінің үлесін қайтарып, моральдық зиян, жоғалтқан пайда және т.б. үшін өтемақы алуға тырысты.

Мысалы, 2023 жылы Хусайынов Болат Назарбаевқа, Kurylys LTD компаниясына және тағы бірнеше фирмаға қарсы талап арызын берді.

Сотта ол “Алтын Орда” базарының жылына 12–15 миллиард теңге табыс табатынын мәлімдеді. Базардың экс-бірлескен иесінің айтуынша, өзінің үлесінен (шамамен 5 миллиард теңге деп бағалаған) айырылғандықтан, ол осы жылдар бойы табыс алмаған.

Нәтижесінде, Хусайынов 10 жыл ішінде шамамен 50 миллиард теңге пайда жоғалтқанын есептеді.

Сотта ол келесіні талап етті:

Талапкер әрбір талабын егжей-тегжейлі түсіндірді. Мысалы, моральдық зиянды өтеу талабын былайша негіздеді:

“Талапкер жауапкер Назарбаев Б.А.-дан 5 000 000 000 теңге мөлшерінде моральдық зиянды өтеуді сұрады, себебі жауапкер оған физикалық күш қолдану және психологиялық қысым көрсету, соның ішінде қылмыстық іс қозғау арқылы қорқытқанын айтты”, – делінген сот материалдарында.

Алайда, сот Болат Назарбаевтың әрекеттері Хусайыновқа моральдық зиян келтіргені туралы дәлелдер жоқ екенін атап өтті. Назарбаевтың Хусайыновпен және “Алтын Орда” айналасындағы жағдайға қатысты ешбір істе аты аталмайтыны айтылды.

Нәтижесінде, сот Айдарбек Хусайыновтың талап-арызын толық қанағаттандырудан бас тартты. Ұсынылған дәлелдер оның талаптарын растамайтынын және талап қою мерзімінің өткенін көрсетті.

Бұл жаңа іспен қалай байланысты болуы мүмкін?

Мұның бәрін неге айтып отырмыз? Бұл – маңызды алғышарт. Енді Хусайынов Нұрбол Назарбаевты сотқа берді.

Болат Назарбаев тірі кезінде де, қайтыс болғаннан кейін де активтердің бір бөлігі Нұрболға өткені белгілі. Сондықтан жаңа талап арызы – одан өтемақы алуға тырысуы мүмкін деген болжамды жоққа шығаруға болмайды.

Бұл – тек болжам екенін атап өтеміз. Бірақ осы тарихты ескере отырып, мұндай нұсқаны жоққа шығаруға болмайды. Tengrinews.kz бұдан әрі не болатынын бақылайтын болады.

Сондай-ақ оқыңыз:“Алтын Орда” бойынша тергеу жүргізіп, Болат Назарбаевтың ұлының активтерін тексеруді депутат талап етті