InfoHub Logo

Қазақстанда газ тұтынуды реттеу мен үнемдеуге бағытталған жаңа заң жобасы қабылданды. Парламенттің бірінші оқылымында мақұлданған бұл құжат газ нарығындағы тарифтер мен инфрақұрылымға қатысты маңызды өзгерістерді енгізеді.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Тұтыну нормалары мен қос тарифтер

Жаңа заң жобасы бойынша, газ тұтыну нормалары климаттық жағдай мен жылыту маусымының ұзақтығына байланысты белгіленеді. Егер тұтынушы белгіленген нормадан асып кетсе, оған электр энергиясы мен су сияқты жоғары тариф бойынша төлемақы есептеледі.

Сондай-ақ, заң жобасы абоненттерді тұрмыстық және өнеркәсіптік деп екіге бөледі. Бұл тариф белгілеу процесіне әсер етеді.

«Ақылды» есептегіштер енгізіледі

Ескі үлгідегі газ есептегіштерінің орнына деректерді қашықтан бере алатын «ақылды» есептегіштер кезең-кезеңімен ауыстырылады. Бұл нақты есеп жүргізуге, заңсыз қосылуларды анықтауға және адам факторын азайтуға мүмкіндік береді. Есептегіштерді ауыстыру шығындарын газбен қамтамасыз ететін компаниялар көтереді.

Делдалдармен күрес

Газ жеткізуші компаниялар магистральдық желілерге тікелей қосылуға міндеттеледі. Бұл делдалдарды және тасымалдау үшін қосарлы тарифті жоюға бағытталған. Бұл талаптар 2028 жылдың 1 шілдесіне дейін орындалуы тиіс.

Сондай-ақ, бюджет қаражаты есебінен салынған газ құбырларын тікелей ұлттық операторға – QazaqGaz-ға беру рәсімін жеңілдету ұсынылады. Бұл процесті бір жылға дейін қысқартады.

АГЗС-ке жаңа талаптар

Автогаз құю станцияларына (АГЗС) қатысты түзетулер де қарастырылған. Жаңа АГЗС-тер газ қоймаларын жер астына орналастыруға міндеттеледі. Ал бұрыннан бар станцияларға бұл талапты орындау үшін 2031 жылдың 1 қаңтарына дейін уақыт беріледі.

Жергілікті әкімдіктер отын жеткізу көлемі мен сұранысты ескере отырып, аймақтағы АГЗС санына қатысты реттеу құқығына ие болады.

Бұдан бөлек, көлікті және тұрмыстық баллондарды арнайы жабдықталған орындардан тыс жерде толтыруға тыйым салынады.

Неге реформалар қажет?

Депутаттардың мәліметінше, ішкі газ тұтыну жылына 21,6 млрд текше метрге жеткен. Ал алдағы жылдары газ тапшылығы күтілуде. Билік өкілдері үнемді тұтынуға көшпейінше және сала модернизацияланбайынша, энергетикалық қауіпсіздікті қамтамасыз ету қиын болатынын айтады.

Заң жобасы газ және газбен жабдықтау, табиғи монополиялар, мемлекеттік мүлік және мемлекеттік сатып алу туралы заңдарға да өзгерістер енгізеді.

Құжат әрі қарай қарау үшін жіберілді.