InfoHub Logo

Алматының ең орталық аудандарын тазалықта ұстайтын жандардың жұмысы қалай өтетінін білесіз бе? Олар ауа райына қарамастан, таң ата алмай жұмысқа шығады. Біз олардың күнделікті тыныс-тіршілігі мен кездесетін қиындықтарын білуге тырыстық.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Алматының «Алтын квадратындағы» екі әйел

Біздің кейіпкерлеріміз – Алматының «Алтын квадраты» саналатын аумақты тазалайтын 56 жастағы Әсемхан мен 48 жастағы Жарқынгүл. Олармен екі рет кездестік: желтоқсанда алғашқы қар түсер алдында және наурызда, Наурыз мерекесі қарсаңында.

Осы уақыт ішінде олар қала көшелерін күнделікті тазалау жұмысының қалай өтетінін және еліміздің ең ірі қалаларының біріндегі жұмыстың қыр-сырын баяндап берді.

Екі сағаттық жол

Екі әйелдің де таңдары ұзақ жолдан басталады. Әсемхан Шелек ауылынан, ал Жарқынгүл Алматы облысындағы Ащыбұлақ ауылынан келеді. Жұмысты уақытылы бастау үшін олар әлі күн қараңғыда тұруға мәжбүр.

«Бізді арнайы автобус алып келеді. Жолға шамамен екі сағат кетеді. Таңғы сағат 5-те тұрып, 5:00-де жолға шығамыз. 7:30-да жұмыс орнына жетіп, 7:50-де учаскеге шығамыз», – дейді Әсемхан.

Олардың жұмыс істейтін аймағы – Алматының орталығы, адамдар мен туристер ағыны үзілмейтін қаланың белсенді бөлігі. Учаскеге Қабанбай батыр көшесінен Панфилов көшесіне дейінгі, сондай-ақ Назарбаевтан Сейфуллинге дейінгі аумақ кіреді.

Бір күннің жұмысы

Мұндағы жұмыс күні минут сайын жоспарланған: таңғы сағат 7:50-де тазалықшылармен бірге арнайы техника учаскеге шығады.

Қыста көшелерге тұз себетін шағын арнайы көліктер мен қар мен мұзды тазалайтын тракторлар жұмыс істейді. Олардан кейін тазалықшылар шығады: күзде олар жапырақтарды, қыста техника жүрмейтін жерлердегі қар мен мұзды тазалайды. Сонымен қатар, олар қоқыс жәшіктерінің тазалығын қадағалап, қоқыс жинайды.

«Түскі асқа бізде бір жарым сағат беріледі – 12:30-дан 14:00-ге дейін. Бұл уақытта біз арнайы бөлмеге кіріп, жылынып, шай ішіп, сәл демаламыз», – дейді Әсемхан.

Күндізгі ауысымда мұнда шамамен 30 адам жұмыс істейді, ал сағат 17:00-де олар учаскені келесі бригадаға тапсырады. Сағат 20:00-ге дейін тағы үш-төрт адам кезекшілікте болады – олар қоқыс жәшіктерінің тазалығын бақылап, тәртіпті сақтайды. 20:00-ден 8:00-ге дейін түндегі ауысым жұмыс істейді – бұл шамамен он қызметкер.

«Біздің Арбатымыз таза болуы керек – бұл туристер мен жастардың тартылыс нүктесі. Біз ауысыммен жұмыс істейміз: күндіз, кешке және түнде. Кейде түндегі ауысымға да шығамыз, әсіресе мереке күндері немесе қаланы қар басып қалғанда», – дейді Әсемхан.

Алматыдағы тазалықшылар қанша табыс табады?

Тазалықшылар қолына шамамен 280-300 мың теңге алады.

Жарқынгүл 2024 жылы жалақының шамамен 200 мың теңге болғанын, ал қазіргі көрсеткішке тек 2025 жылы көтерілгенін нақтылайды. Бірақ оның айтуынша, үлкен қалада өмір сүру үшін бұл әлі де жеткіліксіз.

«Алматы – үлкен қала, шығындар көп, әркімнің өз несиесі бар. Әрине, қосса дейміз», – дейді ол.

Тазалықшы жұмысындағы ең қиыны неде?

Екі әйел де өз жұмыстарындағы ең ауыры – бұл ауа райының күрт өзгеруі кезінде ерекше сезілетін физикалық жүктеме дейді. Желтоқсанда Әсемхан қыстың әлі өзінің мінезін көрсетпегенін айтқан еді, бірақ наурызға дейін жағдай өзгерді.

«Қаңтар мен ақпан қалыпты өтті, бірақ наурызда бізді күтпеген жерден үш рет қатты қар жауды – бұл бізді жоспардан сәл шығарды. Қар өте көп болды. Басшылық ауа райы болжамын қадағалап, алдын ала ескертеді, сондықтан біз құралдарды, арнайы киімдерді дайындап, учаскеге шығамыз», – дейді ол.

Оның айтуынша, өткен қысты өткеру қиынырақ болған – ол суық әрі қарлы еді. Жарқынгүл болса, оның айтуынша, ең басты қиындық – мұзды шабу.

«Техника жете алмайтын жерлерде біз қолмен жұмыс істейміз: мұзды ледорубпен және күрекпен ұрып, кесектерді артамыз. Егер қар екі-үш күн қатарынан жауса, біз кейде бәрін үлгере алмаймыз, бірақ тырысамыз», – дейді ол.

«Сөзбен жеткізу қиын»: Наурыз тойындағы жұмыс

Наурызға үш күн қалғанда кездескенде, бригада мерекеге дайындалып жатты. Олар жүктеменің жоғары болатынын түсінді.

«Өткен жылы Наурызда адамдар мен қоқыс өте көп болды – сөзбен жеткізу қиын. Қоқыс жәшігін тазалағаннан кейін бірден толып қалады», – деп еске алады Әсемхан.

Биыл да команда күндіз де, түнде де жұмыс істеуге дайындалуда.

Жарқынгүл ораза ұстаған – бір ай бойы ол аяғында, далада және суықта жұмыс істеді. Мұндай жағдайда қиын болды ма деген сұраққа ол сабырмен жауап береді:

«Жоқ, қиын болған жоқ», – дейді ол.

«Әр маусымның өзіндік ерекшелігі бар»

Жазда жаңбырдан кейін арықтар суға толып, айлар бойы жиналған немесе қала тұрғындары тастаған барлық нәрсені ағызып әкеледі.

«Жазда арықтардан бәрін шығарамыз: бөтелкелер, жапырақтар, тіпті киімдер – іш киімдер мен шұлықтар. Күрекпен, кейде қолмен тазалаймыз, су жолға шықпас үшін», – дейді Әсемхан.

«Техника қызметкері де болдық, зауытта да жұмыс істедік»: өткен өмір

Екі әйел де – қандастар. Олар 2007 жылы Қытайдан көшіп келген, сол жақтағы барлық мүлкін тастап кеткен. Әсемханның өз жері, шаруашылығы, реттелген тұрмысы болған.

«Бәрін тастап, малды сатып, қайтып келдік», – дейді ол.

Көшіп келгеннен кейін отбасына Тескенсу ауылынан жер берілді, бірақ кейін 2016 жылы ол басқа адамға қайта рәсімделгені белгілі болды. Соттар мен өтініштерге қарамастан, жерді қайтарып ала алмаған соң, Әсемхан жұмыс іздеуге мәжбүр болды.

Ресми жұмысқа орналасқанға дейін ол бірнеше жыл бойы тазалықшы болып қосымша жұмыс істеген: таңғы сағат 3:30-да тұрып, беске дейін Алматыға келіп, онға дейін жұмыс істеп, үйіне оралған. Бір ауысым үшін үш мың теңгеге жуық ақша төлеген.

«Ауылдастарымызбен жиналып, бірге Алматыға бір автобуспен баратынбыз. Балалар мектепте оқып жүргенде осылай тамақ ақшасын табатынбыз. Сол кезде бағалар төмен болатын: екі-үш күнде бір қап ұн мен май сатып алуға болатын еді», – дейді ол.

2021 жылы Әсемхан «Алматы Тазалық» мекемесіне ресми түрде жұмысқа орналасты.

«Кейін зейнетақы алу үшін еңбек өтілі болуы керек. Үйде отырсақ, балаларды асырай алмаймыз», – дейді олар.

Жарқынгүл де 2007 жылы Қазақстанға көшіп келген. Қытайда ол үй шаруасында болған, кейін отбасы Талдықорған маңында шаруашылықпен айналысқан, одан кейін Алматыға көшіп келген.

«Содан кейін мен зауытта жұмыс істедім, базарда ыдыс-аяқ саттым. Бірақ жұмысқа орналасу оңай болмады – бәрі бірдей қабылдай бермеді», – дейді ол.

2022 жылы Жарқынгүл «Алматы Тазалық» мекемесіне келіп, содан бері сол жерде жұмыс істейді.

«Қала тұрғындары алғыс айтады»

Барлық қиындықтарға қарамастан, жұмыста жылы сәттер де жетерлік. Кейіпкерлердің айтуынша, қала тұрғындары кейде жақындап келіп, алғыс айтып, денсаулық тілейді. Туристер суретке түсуді сұрайды, ал Рамазан айында бригадаға тамақ әкелген.

«Әрине, кейде сөгіп қалатындар да болады – «сендерді де тазаласаңдаршы» деп айтатындар. Бірақ жақсы адамдар көп. Олар алғыс айтып, сый-сияпат әкеледі, «міне, ауызашарға» деп қолдау көрсетеді. Туристер жақындап келіп, бізбен суретке түседі – тілді әрқашан түсінбейміз, бірақ жақсы ниеттерін сеземіз. Күні бойы далада жұмыс істегенде бұл үлкен қуаныш», – дейді Әсемхан.

Әлеуметтік желілердің дамуымен Арбат блогерлер үшін танымал орынға айналды. Инфлюенсерлер үнемі мұнда роликтер түсіруге келеді, ал кейбір қызметкерлерге бұл көмектескен – біреудің несиесі жабылған, біреуге баспанаға көмек көрсетілген. Әсемханмен мұндай жағдай болмаса да, әріптестері үшін ол шын жүректен қуанады.

«Тіпті бір уыс күнбағыс берсе де – жанға жылулық сыйлайды. Ойлайсың: расында, бізді де бағалайды екен. Расында, біз де адамдарға қажет екенбіз», – дейді ол.

Алматылықтарға хат

Әңгіме соңында әйелдер қала тұрғындарына – әр таң сайын жұмысқа шығатын адамдарға үндеу тастады.

«Жастарды тазалыққа шақырғымыз келеді. Қоқысты жолға емес, жәшіктерге тастаңыздар – олар жеткілікті ғой. Егер сіздер күрек ұстамасаңыздар да, тамақ қалдығын контейнерге дейін жеткізіңіздер. Қаланың тазалығы – біздің ортақ жауапкершілігіміз, ол бәрімізге қажет. Айнала әдемі болғанда жағымды емес пе», – дейді Әсемхан мен Жарқынгүл.

Сағат 17:00-де Әсемхан мен Жарқынгүл учаскені кезекшілерге тапсырып, «Газельге» отырады. Алда – үйге баратын екі сағаттық жол, ал ертең тағы да таңғы төртте тұру.

Күн сайын осылай жалғасады. Олардың еңбегі жиі назардан тыс қалады, бірақ дәл осының арқасында қала әр таң сайын таза көрінеді.