InfoHub Logo

АҚШ президенті Дональд Трамп Венесуэла басшысы Николас Мадуроның демалыс күндері америкалық әскерилердің қолына түсуінен кейін Колумбия, Куба, Мексика, Иран және Данияның автономиялық аумағы — Гренландияға қатаң ескертулер жолдады. «Мұнай еркін өндірілсін» деген ұстанымы аймақтық қауіпсіздік пен әлемдік энергия нарықтарына ықтимал салмақ түсіріп, геосаяси шиеленісті күшейтті.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

6 қаңтарда жарияланған түсініктемелерінде Трамп соңғы екі күнде бірқатар мәлімдеме жасады. CNN ақпаратына сүйенсек, ол «Біздің мақсат — мұнай еркін өндіріле алатын табысты, өміршең елдермен қоршалу. Батыс жарты шардағы америкалық үстемдік енді ешқашан күмән тудырмайды» деп атап өтті.

Гренландия: «Біз — халық. Ел. Демократия»

Трамп Гренландияның АҚШ ұлттық қауіпсіздігі үшін «стратегиялық маңызын» тағы көтеріп, аралды Ресей мен Қытай кемелерінің «ықпалында» деп сипаттады. Бұған Гренландия премьер-министрі Йенс Фредерик Нильсен жауап беріп, мұндай риториканы «мүлде қолайсыз» деп атады: «Гренландия — саудаласатын нысан емес. Біз — халық, ел және демократия», — деді ол.

Трамп бірнеше рет Гренландияға қызығушылық білдірген. Арал — ауданы шамамен 2,16 млн шаршы шақырым, табиғи ресурстарға бай.

Колумбия: қатаң сын және ықтимал «операция» туралы сұрақ

Трамп Колумбия президенті Густаво Петроды өткір сынға алды. Одан журналистер «Колумбияда операция болуы мүмкін бе?» деп сұрағанда, ол «мүмкіндігі жоғары көрінеді» деп жауап берді. Бұған жауап ретінде Петрo X желісінде 700 сөзге жуық жазба жариялап, есірткі айналымына қарсы күрестегі нәтижелерін қорғады және үкіметінің «әлемдегі ең ауқымды кокаин тәркілеулерінің біріне» қол жеткізгенін айтты. Дегенмен БҰҰ Есірткі және қылмыс жөніндегі басқармасы Колумбиядағы кокаин өндірісі рекордтық деңгейге жеткенін хабарлаған.

Куба: «құлауы» мүмкін ел туралы сөз және қарсы уәде

Кубаға қатысты Трамп АҚШ-тың әскери араласуы «қажет болмауы мүмкін» екенін, ел «құлауға жақын» тұрғанын айтты. Гаванада АҚШ елшілігі алдында өткен митингте Куба президенті Мигель Диас-Канель Венесуэламен одақты «жеңіл бермейтінін» мәлімдеп, «қымбатқа түсетін» қарсыласуға дайын екенін жеткізді.

Мексика: есірткі картельдері және «араласпау» принципі

Трамп Мексикадағы картельдердің «аса қуатты» екенін атап, есірткінің ел арқылы «ағып жатқанын» айтты. Мексика президенті Клаудия Шейнбаум дүйсенбі күнгі брифингте «бөтен мемлекеттердің ішкі істеріне араласпау» принципін растады және АҚШ-пен, оның ішінде гуманитарлық тұрғыдан, ынтымақтасатынын мәлімдеді. Ол АҚШ-тың Мексика аумағына әскери кірісуін «шынымен қарастырылып жатқан сценарий» деп санамайтынын да қосты.

Иран: наразылық, ядролық бағдарлама және маусым айындағы соққылар

Иранда екі аптаға жуық жалғасып жатқан үкіметке қарсы наразылықтар фонында Трамп егер «адам өліміне жол берілсе», АҚШ «өте қатты соққы беретінін» ескертті. Ол өткен айда Тегеранның ядролық және баллистикалық бағдарламаларын қайта жандандыруына жол бермеу керектігін айтып, Израиль премьер-министрі Биньямин Нетаньяхумен кездесуден кейін де осы ұстанымды қайталаған. Иранның Жоғарғы көшбасшысы аятолла Әли Хаменеидің айтуынша, Ислам Республикасы «жауға берілмейді», ал тәртіп бұзушылар «орнына қойылуы» тиіс. Маусымда АҚШ Ирандағы бірнеше негізгі ядролық нысанаға соққы жасағаны хабарланды; бұл қадам Тегеранның ядролық бағдарламасын шектеуге бағытталған екіжақты келіссөздерді тоқтатты. Ол кезде Израиль мен Иран арасында 12 күнге созылған қарулы қақтығыс болған.

Контекст: «Бұл — біздің жарты шарымыз»

АҚШ Мемлекеттік департаменті Х желісіндегі ресми аккаунтында Трамп суретімен «Бұл — біздің жарты шарымыз» деген жазба жариялады. Вашингтонның мұндай риторикасы, әсіресе Мадуро ұсталғаннан кейін 6 қаңтарда айтыла бастаған қатаң ескертулер аясында, Латын Америкасынан Арктикаға дейінгі кең аумақта саяси тәуекелді арттырды.