tengrinews.kz
- 11 ақп. 2026 08:00
- 22
Қазақстандағы өзін-өзі жұмыспен қамтығандар: Кімдер және қалай азамат болады?
2026 жылдың 1 қаңтарынан бастап Қазақстанда өзін-өзі жұмыспен қамтығандар үшін арнайы салық режимі (АСР) қолданысқа енді. Бұл шағын және тұрақсыз табысы бар адамдарға жеке кәсіпкер (ЖК) ретінде тіркелмей-ақ, заңды түрде жұмыс істеуге мүмкіндік береді. Толығырақ Tengrinews.kz материалында.
Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.
Қазақстандағы өзін-өзі жұмыспен қамтығандардың саны
Қаржы министрлігі Мемлекеттік кірістер комитетінің (МКК) редакцияның ресми сауалына берген жауабына сәйкес, 2026 жылдың 1 ақпанындағы жағдай бойынша Қазақстанда 193 мың өзін-өзі жұмыспен қамтыған азамат тіркелген. Бұл ресми статистика екенін атап өткен жөн.
Өзін-өзі жұмыспен қамтығандар кімдер?
Жеке тұлға (жеке кәсіпкер емес) келесі шарттарды бір мезгілде орындаса, өзін-өзі жұмыспен қамтыған болып саналады:
«Өзін-өзі жұмыспен қамтығандар үшін АСР шағын және тұрақсыз табысы бар адамдардың заңды және оңай жұмыс істеуі үшін енгізілді. Егер тұлға рұқсат етілген қызмет түрлерімен айналысса, ЖК ретінде тіркелудің қажеті жоқ», — деп түсіндірді Мемлекеттік кірістер комитеті.
Осылайша, бұл қызмет түрі тұрақсыз табыс табатын және белгіленген лимит шегінде жұмыс істейтін қазақстандықтар үшін қолайлы.
Өзін-өзі жұмыспен қамтығандар үшін қандай қызмет түрлері рұқсат етілген?
Өзін-өзі жұмыспен қамтығандарға үкімет қаулысымен бекітілген арнайы тізімнен 40 түрлі қызметпен айналысуға болады. Мысалы:
Бір немесе бірнеше қызмет түрімен қатар айналысуға болады. Жеке тұлғалармен де, бизнеспен де жұмыс істеуге мүмкіндік бар.
ЖК ретінде тіркелу қажет пе?
Жоқ. Өзін-өзі жұмыспен қамтығандар үшін ЖК ретінде тіркелу талап етілмейді.
Сіз өзін-өзі жұмыспен қамтыған болып саналасыз, егер:
Бірінші чек жазылған күн өзін-өзі жұмыспен қамтылған болып саналатын күн болып есептеледі.
Салықтар мен төлемдер
Жеке табыс салығы (ЖТС):
Әлеуметтік төлемдер — табыстың 4 пайызы, оның ішінде:
Бұл — өзін-өзі жұмыспен қамтыған азаматтың жалғыз міндеттемесі.
Есептілік және есепке алу
Салық есептілігін тапсыру қажет емес. Табыстар қосымшада автоматты түрде есепке алынады:
Қосымша әлеуметтік төлемдерді өзі есептейді.
Егер табыс болмаса
Өзін-өзі жұмыспен қамтылған мәртебесі тек табыс болған айлар үшін ғана есептеледі.
ЖК-дан өзін-өзі жұмыспен қамтылуға ауысу (маңызды)
Патент немесе мобильді қосымша арқылы жұмыс істейтін ЖК үшін ауысу кезеңі — 2026 жылдың 1 қаңтарынан 28 ақпанына дейін.
Қажетті іс-әрекеттер:
Егер жеке кәсіпкер тіркеуден шықпаса немесе жеңілдетілген декларацияға ауыспаса, салық органдары оны 2026 жылдың 1 наурызынан бастап автоматты түрде есептен шығарады.
Естеріңізге сала кетейік, қаңтар айында салықшылар жаңа Салық кодексі аясындағы алғашқы 10 күнде 66 мың қазақстандықтың өз қызметін заңдастырып, өзін-өзі жұмыспен қамтығандар үшін жаңа арнайы салық режиміне ауысқанын хабарлаған болатын.
Биылғы жылдың 1 қаңтарынан бастап бизнесті жүргізу үшін 3 арнайы салық режимін (АСР) қарастыратын жаңа Салық кодексі күшіне енді.