InfoHub Logo

Қазақстандық жүргізушілердің сақтандыру полисінің құны енді олардың жолдағы жүріс мәнеріне тікелей байланысты болмақ. Бұл туралы Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі (ҚНРДА) хабарлады. Регулятор авариялардың жиілеп кетуі мен авто бөлшектерінің қымбаттауына байланысты міндетті автосақтандыру (МАС) саласында тарифтік реформа жүргізуді жоспарлап отыр.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Тарифтерді қайта қараудың себебі

2025 жылдың қорытындысы бойынша, сақтандыру сыйақыларының жиналуы мен төленген өтемақылар көлемі арасындағы алшақтық айтарлықтай өскен. МАС бойынша сақтандыру сыйақылары 17,5%-ға өсіп, 118,0 млрд теңгеге жеткенімен, сақтандыру төлемдері 32,3%-ға артып, 105,9 млрд теңгеге жетті. Жалпы ел бойынша сақтандыру төлемдерінің көлемі 38,1%-ға ұлғайып, 461,4 млрд теңгеге жуықтады.

Регулятордың мәліметінше, сақтандыру компанияларының қаржылық тұрақтылығы сын көтермейтін жағдайға жеткен. Орташа алғанда, МАС бойынша сақтандыру сыйақысы 22,1 мың теңге болса, мүлікке келтірілген зиян үшін ең жоғары өтемақы 2,6 млн теңге, ал өмірге келтірілген зиян үшін 8,7 млн теңгеге тең. Соңғы екі жылда жол-көлік оқиғаларының саны артқан және жөндеу жұмыстарының құны қымбаттаған. Бұл МАС бойынша сақтандыру төлемдерінің 73%-ға өсуіне алып келді. Ал сақтандыру сыйақылары тек 22%-ға ғана өсті. Бұл сақтандыру ұйымдарының қаржылық жағдайына қосымша салмақ түсіреді. Нарықтағы орташа залалдылық 107%-ға жетті, ал бөлшек клиенттер үлесі басым сақтандыру ұйымдарында бұл көрсеткіш 120-150%-ға дейін барады.

Жүргізушілерді бағалау және тарифтерді саралау

Бұл мәселелерді шешу үшін агенттік тарифтерді қалыптастыруда икемді тәсілдерді енгізуді көздеп отыр. Жаңа жүйеде тарифтер тек аймақ пен бұрынғы жол-көлік оқиғаларының тарихына ғана емес, сонымен қатар жүргізушінің «цифрлық бейнесіне» де байланысты болады.

«Әрбір сақтандырылушының тәуекелділігін дәлірек бағалау, жол қозғалысы қатысушыларының адал мінез-құлқын ынталандыру, сондай-ақ жоғары және төмен тәуекелді жүргізушілер арасындағы айқаспалы субсидиялауды шектеу үшін скорингтік модельдерді қолдану жоспарлануда», - делінген хабарламада.

«Бірыңғай терезе» және әлеуметтік кепілдіктер

Тарифтік реформамен қатар, «бірыңғай терезе» форматындағы цифрлық шешімді енгізу де қарастырылуда. Бұл азаматтарға кез келген лицензияланған сақтандыру компаниясымен географиялық шектеусіз келісімшарт жасасуға мүмкіндік береді. Бұл тетіктің мақсаты – сақтандырушылардың белгілі бір санаттағы жүргізушілерден бас тартуына жол бермеу.

Сонымен қатар, Парламент Мәжілісінде сақтандыру төлемдерінің ең жоғары мөлшерін кезең-кезеңімен арттыру мәселесі талқылануда. Алайда, кез келген өзгеріс азаматтардың мүдделері мен сақтандыру ұйымдарының төлем қабілеттілігі арасындағы тепе-теңдікті сақтау үшін мұқият актуарлық есептеулермен сүйемелденетін болады.

2026 жылға арналған реформалардың басты мақсаты – МАС секторын «нөлдік рентабельділіктен» шығарып, зардап шеккендерге ұзақ мерзімді төлемдерді қамтамасыз ете алатын тұрақты жүйеге айналдыру.