Photo: Нурлан (https://www.pexels.com/@165511592) / Pexels
- 02 сәу. 2026 09:31
- 22
Қазақстандық мейрамхана иесі: «Қиындықтар алда, бұл нарықты қайта бөлу»
Қазақстандық мейрамхана бизнесі дағдарысқа ұшырады ма деген сауалды талқылап жүргенде, Eva Coffee, Tang Ramen Bar және Kettik Group брендтерінің негізін қалаушылардың бірі Алишер Тойгулиев қазіргі жағдайды дағдарыс емес, нарықтың қайта бөлінуі деп санайды. Ол алдағы уақытта мейрамхана бизнесіне қандай сынақтар келетінін айтып берді.
Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.
«Қиындықтар алда, бұл нарықты қайта бөлу»
Алишер Тойгулиевтің айтуынша, жаңа Салық кодексі бойынша мейрамхана бизнесі 3% айналым салығын төлейді. Бұрын бұл көрсеткіш 4% болған. Бірақ, салықты тоқсанына бір рет емес, жарты жылда бір рет төлеу бизнестің кейбір өкілдері үшін қиындық тудыруы мүмкін. Себебі, көптеген кәсіпкерлер салықтық шығындарды алдын ала есептемейді.
«Көптеген кәсіпкерлер, тек мейрамхана саласында ғана емес, салықтық шығындарды бюджетке алдын ала есептемейді. Олар «қазір ақша жоқ, бірақ келесі айда міндетті түрде болады» деген қағидамен өмір сүреді. Бірақ мұндай үміттер әрқашан ақталмайды. Көпшілігі үшін жарты жылдық айналымнан 3% бірден төлеу уақыты келгенде, бұл ауыр тиюі мүмкін. Сондықтан бағаны қайта қарастырмағандар мен шығындарды оңтайламағандар дағдарысқа ұшырайды», – дейді Тойгулиев.
«Қазіргі жағдай – дағдарыс емес, нарықтың қайта бөлінуі»
Кәсіпкердің пікірінше, қазіргі жағдайды дағдарыс деп тек қиындық көріп жүргендер ғана айтады. Ал, жағдайы жақсы, тіпті бұрынғыдан да жақсы болып жүргендер де бар. Жекелеген мейрамханалар жабылғанымен, қатар ашылып жатқан табысты орындар да көп. Олар тек өз жетістіктерін жария етпейді.
«ABR Group компаниясын алайық: даму стратегиясына қарасақ, олардың табысы да өсіп жатыр. Бір кәсіпкерлердің жағдайы нашарласа, екіншілерінің жақсарды. Бұл дағдарыс емес, нарықтың қайта бөлінуі», – деп атап өтті ол.
Мейрамхана иесінің айтуынша, бәсекелестік артып келеді. Соңғы бір жылда мықты өнімдері мен үлкен бюджеттері бар көптеген орындар ашылды. Олар аудиторияны өзіне тартады. Бұрын бір мейрамханаға барып жүрген адамдар жаңа жерлерді татып көріп, сонда қалып қояды. Ал, қонақтары кеткендер дереу табыстың азайғанын сезеді.
«Ораза айы бизнесті әрқалай әсер етеді»
Тойгулиев ораза айының мейрамхана бизнесіне әсері туралы да айтып өтті. Оның сөзінше, бұл кезеңде барлар зиян шегуі мүмкін, ал шығыс, қазақ мейрамханалары керісінше, табысты болады. Себебі, ауызашар отбасымен, достармен жиналатын мерекеге айналған.
«Оразаны дағдарыс факторы деп атауға болмайды: біреулерден табыс азайса, екіншілерге жылдың ең үздік айын әкеледі», – деді ол.
«Біз масштабымызды тоқтаттық, тереңдеуге көштік»
Кәсіпкер өз бизнесіндегі жағдайды да баяндады. Оның айтуынша, қаңтар мен ақпан айларында әдеттегідей табыс азаяды. Бірақ наурызда жағдай жақсарып, тарихи рекордтар жаңартылған. Бұған ауа райының жылынуы, 8 наурыз, Наурыз мерекелері, сондай-ақ қызмет көрсету мен маркетингті күшейту себеп болған.
«Бұл дағдарыстың әлі басталмағанын көрсетеді. Бірақ тамыз бен қыркүйек айларында, салық төлеу уақыты келгенде не болатынын көреміз», – деді Тойгулиев.
Ол сондай-ақ, компанияның масштабын кеңейтуді тоқтатқанын және қызмет көрсетуді жақсартуға бағытталғанын айтты. Кофеханаларда жаңа сорттарды зерттеп, дәмдік ұсыныстар жасалуда. Жапон мейрамханасында рамендермен тәжірибе жасалуда.
«Авторлық жобалар жойылмайды»
Кәсіпкердің пікірінше, ірі желілердің бәсекелестігіне қарамастан, шағын, авторлық мейрамханалар нарықта өз орнын сақтап қалады. Себебі, олардың өз аудиториясы бар.
«Нарықта оларға әрқашан орын болады. Камерлік, жеке қолдауды ұнататын аудитория бар. Бұл адамдар ешқайда кетпейді, авторлық жобалар жойылмайды», – деп сендірді ол.
Дегенмен, Тойгулиев кейбір кәсіпкерлерге жабылуға тура келетінін жоққа шығармайды. Әсіресе, жарты жылдық салықты төлеу мерзімі жақындағанда бұл жағдай жиі орын алуы мүмкін.
-
Алаяқтар компания басшылары, мемлекеттік органдар мен жоғары оқу орындарының басшылары болып көрініп, адамдарды ақша аударуға мәжбүрлейді.
-
A co-founder of popular Kazakh brands like Eva Coffee and Tang Ramen Bar believes the current situation is a market redistribution, not a crisis, and outlines future challenges.