InfoHub Logo

Қазақстан қалаларындағы қоғамдық көліктерге деген көзқарас өзгеріп жатқандай. Биылғы қаңтар айындағы деректерге қарағанда, халықтың тасымал таңдауында айтарлықтай өзгеріс байқалды. Жолаушылар саны шамалы ғана артқанымен, көлік компанияларының, әсіресе такси қызметтерінің табысы еселеп өскен. Бұл жағдай қазақстандықтардың қарым-қатынас құралдарын таңдаудағы басымдылықтарының өзгере бастағанын аңғартады.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Көлік табысы 40%-ға жуық өсті

Ресми статистика бойынша, еліміздегі қалалық көліктердің жалпы табысы қаңтарда 46,7 млрд теңгеге жетті. Бұл өткен жылдың осы айымен салыстырғанда 39,8%-ға жоғары. Алайда, көліктерді пайдаланған жолаушылар саны небәрі 10,3%-ға өсіп, 154,7 млн адамға жеткен. Табыс пен жолаушылар саны арасындағы мұндай алшақтық, қазақстандықтардың жеке және ыңғайлы тасымал түрлерін, әсіресе таксиді жиі таңдайтынын көрсетеді.

Автобустар әлі де көшбасшы, бірақ қарқыны бәсеңдеген

Дәстүрлі түрде ең көп қолданылатын көлік түрі – автобустар. Қаңтарда олар 126,1 млн жолаушыны тасымалдаған, бұл өткен жылмен салыстырғанда тек 2,4%-ға ғана артқан. Автобус тасымалынан түскен табыс 17,4%-ға өсіп, 22,7 млрд теңгеге жеткен. Жолаушылар санының баяу өсуі, кейбір қала тұрғындарының ыңғайлы әрі жылдам көліктерге ауысып жатқанын меңзейді.

Такси қызметтері қарқынды дамуда

Такси қызметтері саласындағы өсім ерекше көзге түседі. Олардан түскен табыс 1,7 есе артып, 22,7 млрд теңгеге жетсе, жолаушылар саны 2,1 есе көбейіп, 22,9 млн адамға жеткен. Бұл көрсеткіштер қала тұрғындарының қоғамдық көліктен гөрі, жеке көліктерге, әсіресе таксиге басымдық бере бастағанын айқын көрсетеді.

Троллейбус, трамвай және аспалы жолдар сұраныстан қалуда

Керісінше, дәстүрлі көлік түрлерінің қолданысы азаюда. Троллейбус пен трамвайлар 7,2%-ға аз жолаушыны тасымалдап, 3,4 млн адамға жеткен. Олардан түскен табыс та 5,7%-ға азайып, 286,2 млн теңге болды. Аспалы жолдарда да жолаушылар саны 7,7%-ға (2,3 млн адам) кемігенімен, табыс 10%-ға өсіп, 870 млн теңгеге жеткен. Бұл тарифтің өсуі немесе бір реттік жол жүрулердің көбеюінен болуы мүмкін.

Әуе және теміржол көліктеріндегі жағдай

Әуе көлігімен жолаушы тасымалдаудан түскен табыс 13,4%-ға азайып, 71,2 млрд теңгеге төмендеген. Жолаушылар саны 0,9%-ға (1,2 млн адам) өскеніне қарамастан, бұл нәтиже көңіл көншітпейді. Теміржол көлігі 1,7 млн жолаушыны тасымалдап (-2,3%), табысын 3,2%-ға арттырып, 12,6 млрд теңгеге жеткізген. Бұл да тарифтің өсуімен байланысты болуы ықтимал.

Жүк тасымалындағы әртүрлілік

Жүк тасымалы саласындағы нәтижелер де әрқилы. Теміржолмен 36,5 млн тонна жүк тасымалданған (-2,4%), бірақ табыс 13,2%-ға өсіп, 213,3 млрд теңгеге жеткен. Магистральдық құбырлар арқылы 19,8 млн тонна жүк (-8,4%) тасымалданып, 148,3 млрд теңге табыс әкелді (-0,9%). Автомобиль және қалалық көліктер 31,1 млн тонна жүк тасымалдап (+30,4%), 114,8 млрд теңге табыс тапты (+13,5%).

Қорытынды: қазақстандықтар ыңғайлылық пен жылдамдықты таңдайды

2026 жылғы қаңтар айының қорытындысы бойынша, Қазақстан тұрғындарының жеке көліктерге, әсіресе таксиге ауыса бастағаны байқалады. Жолаушылар саны шамалы ғана артқанымен, табыстың өсуі халықтың тасымал таңдауындағы өзгерістерді айқын көрсетеді. Дәстүрлі қоғамдық көліктер, соның ішінде автобустар, троллейбустер мен трамвайлар біртіндеп ықпалын жоғалтып барады.