InfoHub Logo

Қазақстанның бұрынғы Кеңес Одағына танымал болған «Қапал-Арасан» шипажайы бүгінде жойылу қаупінің алдында тұр. Жетісу облысында орналасқан бұл емдік су көздерімен атағы шыққан жердің болашағы бұлыңғыр.

Бұл курорт Талдықорған қаласынан 100 шақырымдай жерде, Жетісу облысының Ақсу ауданындағы таулы аймақта орналасқан. Минералды термалды бұлақтарының арқасында ол Қазақстанның басты шипажайларының бірі саналған.

Тарихи тұлғалардың таңдауы

Шипажайдың құрылысы 19 ғасырдың орта шенінен бастау алады. 1856 жылы белгілі саяхатшы Петр Семенов-Тян-Шанский осы жерде денсаулығын қалпына келтіріп, өз күнделіктерінде табиғи бұлақтардың адам ағзасына әсерін жазып қалдырған. Тіпті, Қазақстанның бұрынғы басшысы Дінмұхамед Қонаев та мұнда демалуды ұнатқан, тіпті өзіне арнап кішігірім ағаш үй таңдап алған екен.

Кеңес дәуірінен бүгінге дейін

«Қапал-Арасан» шипажайы әр жылдары бірнеше рет жабылып, қайта ашылып отырды. Ол кезде емделушілер мен демалушыларды ақылы түрде қабылдаған. Қазақстандық ғалым-медик Сергей Замятин курортты қалпына келтіруге зор үлес қосып, 30 жыл бойы оны зерттеуге арнаған. Бұл аймақта минералды судың мол қоры мен тамаша климаттық жағдайлар бар екені айтылған. 1949 және 1959 жылдары курортты жаңартып, кейіннен жыл бойы жұмыс істейтін етіп, тіпті «Қапал-Арасан – Алматы» әуе бағыты ашылған.

Алайда, Кеңес Одағы ыдырағаннан кейін шипажайдың дамуы баяулап, кейін мүлдем тоқтады. Ғимараттар иесіз қалып, уақыт өте келе қирай бастады. 2000 жылдардың басында инвестициялардың арқасында шипажай жаңа өмірге ие болды.

Қазіргі жағдай және болашақ жоспарлар

Соңғы жиырма жылда шипажай бірнеше иегер ауыстырды. Бүгінде оның жағдайы өте нашар. Әлеуметтік желілерде пайда болған суреттер мұны растайды. Бұлақтар әлі ағып тұрса да, ғимараттар қирап, туристер мүлдем жоқ. Жетісудың бірегей мұрасы жойылып кетуі мүмкін.

Қазіргі таңда «Қапал-Арасан» шипажайы бір топ жеке компанияларға тиесілі. Иелері курортты қалпына келтіруге және мұнда экологияға басымдық бере отырып, сауықтыру мен туристік демалысты дамытуға ақша салуға уәде беріп отыр. Ақсу ауданы әкімдігінің хабарлауынша, қазіргі уақытта жаңа кешен құрылысының жобалық жұмыстары жүргізіліп, инвестиция тарту жұмыстары атқарылуда. Құрылыс жұмыстары 2027 жылдың басында басталады деп жоспарланған.

Иелерінің уәделеріне қарамастан, әкімдік жер учаскелерін пайдалануды, сондай-ақ Арасандағы жер асты суларын барлау және өндіруге рұқсаттардың бар-жоғын тексеру үшін облыстық жер ресурстарын басқару басқармасына және Өнеркәсіп және құрылыс министрлігінің Геология комитетіне қосымша хат жолдады.

Облыстық кәсіпкерлер палатасы шипажайды жай мүлік емес, туризмді дамыту үшін үлкен табиғи әлеуеті бар тарихи орын деп санайды. «Құрылысты қалпына келтіру өңірде жаңа жұмыс орындарын ашуға ғана емес, туристер ағынын да қамтамасыз етеді, бұл жергілікті экономикаға мультипликативті әсер етеді. Дамудың бірегей экосистема мен Арасанның минералды байлықтарын сақтай отырып жүзеге асуы маңызды. Біз жергілікті биліктің қолдауымен жобаның қонақжайлылық саласындағы табысты мемлекеттік-жекеменшік әріптестік үлгісі болатынына үміттенеміз», - деді Жетісу облысының «Атамекен» кәсіпкерлер палатасы директорының орынбасары Санжар Сабырбаев.

«Қапал-Арасан» шипажайымен туындаған мәселе облыстық әкімдіктің де назарында. «Ол өңірдің санаторий-курорттық бағыттағы маңызды нысандарының бірі болып табылады. Жақын арада біздің, Ақсу ауданы әкімдігінің, шипажай мен жер учаскесінің иелерінің қатысуымен кәсіпкерлер палатасының кездесуі жоспарлануда. Инвесторлардың шипажайды жаңарту және реконструкциялау бойынша алдағы жоспарлары тыңдалады», - деп хабарлады Жетісу облысы туризм басқармасы басшысының орынбасары Ақжол Сырттанбеков.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.