Photo: Нурлан (https://www.pexels.com/@165511592) / Pexels
- 13 сәу. 2026 00:00
- 25
Ресей жоғары оқу орындарына қазақстандықтардың түсуі қиындады: Жаңа ережелер мен жасырын кедергілер
Ресей жоғары оқу орындарына түсу ережелеріндегі өзгерістер қазақстандық талапкерлер үшін күрделіліктер тудыруда. Бұл өзгерістер білім алуға қолжетімділікті шектеп, жастарды жаңа сынақтарға итермелеуі мүмкін.
Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.
«Госуслуги» арқылы біртұтас қабылдау
Ендігі кезекте, Ресейдегі жоғары білім алудың барлық процесі «Госуслуги» порталы арқылы жүзеге асырылады. Бұрын құжаттарды поштамен, электронды түрде немесе университеттердің өз жүйелері арқылы жіберуге болатын еді. Алайда, жаңа ережелер бойынша бұл мүмкіндіктер жойылып, талапкерлер тек «Госуслуги» порталына ғана тәуелді болады. Бұл жағдай, әсіресе, Ресейдегі интернет инфрақұрылымының тұрақсыздығы мен аймақтық теңсіздіктерді ескергенде, талапкерлер үшін үлкен қиындық тудыруы ықтимал.
Бюджеттік орындардың азаюы және квоталардың өсуі
Ресейдегі бюджеттік орындардың саны формальды түрде өзгермегенімен, оларға түсу бұрынғыдан да қиындай түсті. Жоғары оқу орындарындағы өту баллдары жоғарылап, тіпті үздік нәтижелер де қажетті мамандыққа түсуге кепілдік бермейді. Бұл жағдайға бірнеше фактор әсер етеді. Біріншіден, мемлекеттік саясаттың өзгеруіне байланысты инженерлік және жаратылыстану бағыттарына басымдық беріліп, гуманитарлық және әлеуметтік-экономикалық мамандықтарға бөлінетін орындар азайды. Екіншіден, «ерекше әскери операция» қатысушылары мен олардың балаларына арналған квоталардың көбеюі жалпы конкурсқа түсетін орындарды азайтады. 2025 жылы бұл квоталар бойынша 18 901 бала қабылданды, бұл өткен жылмен салыстырғанда 1,6 есе көп.
Ақылы орындардың қысқаруы
Ресейдегі демографиялық дағдарыс пен жоғары білімге деген қызығушылықтың төмендеуіне байланысты, мемлекет ақылы орындар санын да қысқартуда. Әсіресе, экономика, заңтану және гуманитарлық бағыттар бойынша ақылы орындардың саны азайтылды. Бұл шаралар кейбір университеттердің қымбаттауына немесе нарықтан кетуіне әкелуі мүмкін. Сонымен қатар, 2025 жылдан бастап университеттер қабылдау науқаны кезінде ақылы орындар санын көбейте алмайды. Бұл жағдай кейбір бағыттарда ақылы орындарға да жоғары конкурс тудыруы мүмкін.
Қосымша кедергілер
Қабылдау ережелеріндегі өзгерістер тек жоғарыда аталғандармен шектелмейді. Университеттер Ресей тарихы бойынша терең білімді талап етуге құқылы болады, бұл шетелдік талапкерлер үшін қосымша кедергі тудыруы мүмкін. Жалпы алғанда, білім беру жүйесі орталықтандырылған, реттелетін және икемсіз бола түсуде. Бұл өзгерістер қазақстандық талапкерлер үшін Ресейде білім алу жолын одан әрі күрделендіреді.