InfoHub Logo

Теңіз бен Қашаған кен орындарындағы мұнай жобаларына қатысты экологиялық талаптардың құпиялылығы мәселесі Қазақстаннан тысқары шығып, Біріккен Ұлттар Ұйымының (БҰҰ) комитетіне дейін жетті. Бұл туралы «Save the Caspian» науқанының негізін қалаушы, эколог Вадим Ни мәлімдеді.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Комитет аталған жобалар бойынша келісімшарттардың экологиялық бөлімдеріне қол жеткізу туралы өтінішті қарауға қабылдады. Мәселенің өзектілігі – мұнай компанияларының қоршаған ортаны қорғау бойынша міндеттемелерінің қаншалықты ашық екендігі.

Экологиялық талаптардың жабық болуы

Вадим Ни-дің айтуынша, бір жыл бұрын олар Қазақстан Энергетика министрлігіне ресми сауал жолдап, келісімшарттардың экологиялық ережелерін алуға тырысқан. Алайда, министрлік бұл өтінішті қабылдамай тастаған. Соттар да министрліктің шешімін қолдап, қоғам белсенділерінің ақпарат алу құқығын шектеген.

«Бұл келісімшарттарда Каспий теңізі ресурстарын пайдаланатын халықаралық мұнай-газ компанияларына қойылатын экологиялық талаптар туралы ақпарат бар. Біз барлық ұлттық инстанцияларды өттік. Егер ақпарат ел ішінде қолжетімсіз болса, халықаралық тетіктерге жүгінуге тура келеді», – деді Ни.

Орхус конвенциясы және халықаралық деңгей

Қазақстан 25 жылдан астам уақыт бойы Орхус конвенциясына мүше. Бұл конвенция қоғамның экологиялық ақпаратқа қол жеткізу және экологиялық мәселелер бойынша әділ сот іздеу құқығын бекітеді. Осы нормаларға сүйеніп, өтініш берушілер халықаралық аренаға шыққан.

Комитеттің өтінішті қабылдауы әлі шешім шығарды дегенді білдірмейді. Комитет тараптардың дәлелдерін және үкіметтің ұстанымын зерделеп, ұсыныстар беруі мүмкін. Дегенмен, халықаралық рәсімнің басталуының өзі, ірі мұнай жобаларының экологиялық шарттарының құпиялылығы мәселесінің жаңа деңгейге көтерілгенін көрсетеді.

Атырау облысы үшін маңызы

Атырау облысы үшін мұнай компанияларының экологиялық міндеттемелерінің ашықтығы мәселесі ерекше өзекті. Бұл аймақ ауа сапасы, иістер мен зиянды шығарындыларға қатысты шағымдарды жиі қабылдайды. Алайда, халықаралық компаниялардың экологиялық нормаларды сақтау бойынша міндеттемелері қоғам үшін жабық күйінде қалуда.

«Біз бұл құжаттарда не жазылғанын білуге құқылымыз», – деп түйіндеді Вадим Ни.