InfoHub Logo

Венесуэладағы билік ауысуына қатысты геосаяси шиеленіс жаһандық мұнай ұсынысын көбейтіп, бағаны төмендетуі мүмкін. Бұл Қазақстан үшін экспорттық кірістің қысқаруы және теңге бағамына қысыммен өлшенеді, дейді сарапшылар.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Нарық қандай сценарийді бағалап отыр

Brent маркалы мұнай шамамен 61 доллар/баррель деңгейінде саудалануда. Қазақстанда доллар айырбастау пунктерінде 513–516 теңгеден сатылып жатыр. Қысқа мерзімде айқын өзгеріс күтілмесе де, ұзақ мерзімде Венесуэла факторына байланысты құбылмалылық күшеюі ықтимал.

«Тікелей әсері бірден сезілмейді, ықпалы кемінде бір жылдан кейін байқалуы мүмкін. Дегенмен ұзақ көкжиекте әлемдік мұнай бағасы төмендеу траекториясына түсуі ықтимал», – деді «Ulagat Consulting Group» компаниясының директоры Марат Қайырленов.

Венесуэладағы қор және өндіріс мүмкіндігі

Сарапшылардың айтуынша, АҚШ-тағы Пермь бассейні біртіндеп сарқылу сатысына жақындап келеді. Осы тұста әлемдегі ең ірі мұнай қоры бар Венесуэлаға назар ауысады. Елде инфрақұрылым тозғанымен, қалпына келтіру арқылы өндіріс өсімінің әлеуеті бар: уақытында Венесуэла тәулігіне 2,5 млн баррельге дейін өндірген.

«Егер Венесуэла мұнайы нарыққа көптеп шығарылса, 60 доллар деңгейі сақталмай қалуы мүмкін. Базалық сценарий – баррель үшін 50 доллар, ал теріс сценарий – 40 долларға дейін төмендеу», – деп бағалады қаржы сарапшысы Арман Бейсембаев.

Теңге мен бюджетке ықпалы

Мұнай арзандауы алдымен экспорттық түсімге және серіктес елдердің валютасына әсер етеді: рубльдің әлсіреуі сауда арналары арқылы теңгеге де қысым түсіреді. Теориялық тұрғыда ОПЕК ұсынысты реттей алар еді, алайда өткен жылы ұйым өндірісті ұлғайтып, нарықтағы қысымды күшейтті.

Қазақстан өз мүддесін ірі жобаларда – Теңіз, Қашаған және Қарашығанақта – қорғай береді. Алайда тасымал тәуекелі сақталып отыр: Каспий құбыр консорциумына (КҚК) жасалған шабуылдар былтыр айдаудағы көлемнің төмендеуіне әкелді. Сарапшылар мұндай инциденттердің, оның ішінде танкерлерге қатысты да, қайталану қаупін жоққа шығармайды.

Саяси фон: 3 қаңтардағы операция

2026 жылғы 3 қаңтарда АҚШ Венесуэлада әскери операция жүргізді. Президент Николас Мадуро елден әкетіліп, оған Нью-Йоркте есірткі терроризмі, кокаин жеткізуге сөз байласу, қару мен жарылғыш заттарды заңсыз сақтау бойынша айып тағылды. АҚШ президенті Дональд Трамп Венесуэладағы жағдай бақылауда екенін мәлімдеді.

Сарапшылар қысқа мерзімде күрт ауытқуларды күтпейді, бірақ ұзақ мерзім горизонтында мұнай нарығындағы жаңа ұсыныс теңге үшін қосымша тәуекел туғызуы мүмкін екенін ескертеді.