InfoHub Logo

Белгілі блогер Диас Камеридан қазақтардың қонақжайлылық дәстүрінің қазіргі көрінісін сынға алды. Оның айтуынша, бұрын өзара сыйластық пен ережелерге негізделген бұл салт бүгінде «қызмет көрсететін персонал синдромына» айналып барады.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

«Шеттің мақтауынсыз өзімізді бағалай алмаймыз»

Диас Камериданның айтуынша, бұл ойға оны Сабина Садиева есімді автордың «қазақ қонақжайлылығы» туралы жазған мақаласы итермелеген. Автор қазақтардың қонақжайлылығының «колониялық штампқа» айналғанын айтқан.

Блогер тарихи тұрғыдан алғанда, көшпелі халықтардағы қонақжайлылықтың қонаққа шексіз бас иінуді білдірмегенін еске салды. Бұл – өзара келісім болған: иесі пана мен қорғау берсе, қонақ сол үйдің заңдарын сақтауға міндетті болған.

«Қазіргі «атышулы қонақжайлылығымыз» көбінесе ерікті түрде қызмет көрсететін персоналдың синдромына ұқсайды. Мәселен, Ресейден келген кез келген турист немесе жұмысшы келсе, біз дереу бар жанымызды салып, киімімізді береміз, дастархан жайып, «Бізде бәрі ұнады ма?» деп жалынып-жалпайып сұраймыз», – дейді блогер.

Автордың пікірінше, көптеген қазақстандықтар әлі күнге дейін келген қонақтардың мақтауынсыз өз құндылықтарын сезіне алмайды.

«Жылы жүзді қазақ» және 2022 жылдың күзі

Диас Камеридан 2022 жылдың күзінде Ресейдегі жаппай мобилизациядан кейін Қазақстанға келген ресейліктерді қазақстандықтардың жылы қарсы алғанын еске алды. Көпшілігі шекарада ыстық тамақ беріп, баспана тауып, қамқорлық көрсетуге тырысқан.

Алайда, блогер бұл әрекеттің мақтауға ие болу үшін жасалған әрекетке ұқсағанын айтты. Оның ойынша, бұл – «өзіміздің жеріміздегі фольклорлық аниматорларға» айналу.

«Олар бала кезінен үйренген «мейірімді қазақ бол» дегенді істеді. Бірақ бұл сабақты біз жазбағанымызды ешкім түсіндірмеді. Сырт көзге бұл кеңпейілділік емес, сыйақы күтіп тұрған қызметшінің позициясы сияқты көрінді», – дейді ол.

«Дастархан – абырой, сервис емес»

Көптеген қонақтар «бей-жай қонақжайлылық» мифін пайдаланып, жергілікті ережелер мен мәдениетке көңіл аудармайтынын блогер атап өтті. Кейбір қонақтар мемлекеттік тілді үйренуді немесе жергілікті жағдайға бейімделуді қажет деп санамайды, өйткені «қазақтар бәрін түсініп, шыдайды» деп ойлайды.

«Қонақ тұтынушыға айналды, ал біз оның келуімен-ақ оған қарыздар болып қалғандаймыз. Ал біздің көптеген азаматтарымыз мұны байқамай, біздің ұлылығымызды мойындады деп қуанады. Көшпелі мәдениетте қонақжайлылық ешқашан бір жақты ойын болмаған. Бұл теңдердің абыройы еді: иесі қауіпсіздік береді, қонақ үй ережелерін сақтайды. Ешқандай ерекшеліксіз. Басқалардың көзінен өзіңді іздеуді доғарыңыз. Иесі аниматор болуға міндетті емес», – деп қорытындылады блогер.

Ол дастарханның «сервис емес, абырой» екенін және кез келген үйдің ережесі бар екенін, оны қонақ қабылдайтынын немесе басқа жер іздейтінін айтты.