InfoHub Logo

Соңғы жылдары Қазақстанның кейбір аймақтарында электромобильдер танымалдылыққа ие болды. Мәселен, Алматы қаласында электрокарлар саны 10 мыңнан асып, олардың таралуының басты орталығына айналды. Tengri Auto бұл көрсеткіштің басқа өңірлердегі жағдайын анықтауды жөн көрді.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Электромобиль – шағын қаладағы жағдай: 2026 жылғы статистика не дейді?

Ұлттық статистика бюросының дерегінше, 2026 жылдың 1 сәуіріне Қазақстанда тіркелген электромобильдер саны мынадай:

Неге шағын қалаларда гибридтер әлі де алда тұр?

Ең аз электромобиль тіркелген өңірлер қатарына:

Көптеген өңірлерде жүргізушілер толықтай электрмен жүретін көліктерге қарағанда, гибридтерді жиі таңдайды. Мұның себебі түсінікті – бұл экологиялық тазалық пен ыңғайлылықтың арасындағы теңгерім. Көптеген қалаларда әлі күнге дейін зарядтау станциялары аз, ал үйге арналған зарядтағышты орнату қосымша шығындарды талап етеді. Гибридтер бұл жағынан әлдеқайда практикалық: көлікті кәдімгі жанар-жағармаймен толтыруға болады, ал электр қозғалтқышын қажеттілікке қарай пайдалануға болады.

Электромобильдерге арналған зарядтау станциялары: бар жерде және жоқ жерде

Көлік министрлігінің баспасөз қызметі хабарлағандай, Қазақстанда қазіргі уақытта 665 электр зарядтау станциясы (ЭЗС) бар. PlugShare сервисінің мәліметінше, ЭЗС-тердің басым бөлігі елдің оңтүстігі мен орталық аймақтарында шоғырланған. Ал шығыс пен батыс өңірлерінде зарядтау инфрақұрылымы әлі де нашар дамыған.

Негізгі тас жолдарда қанша зарядтау станциясы жұмыс істейді?

Республикалық маңызы бар тас жолдарда 49 станция жұмыс істейді, оның 18-і KAZ06 халықаралық көлік дәлізі бойында орналасқан. Бұл дәліз Ресей шекарасынан басталып, Ақтөбе, Қызылорда, Шымкент, Тараз арқылы Алматыға дейін, кейін Қорғасқа дейін созылады.

Ең жақын ЭЗС-ке дейін 200 шақырым болса, не істеу керек?

Электромобильмен саяхаттайтын сарапшы Рамиль Дәулетғалиевтің айтуынша, қазіргі электромобильдердің көпшілігі бір зарядта 200 шақырымнан астам жүре алады. Егер заряд таусылып, жақын станцияға жету мүмкін болмаса, бірнеше шешім бар. Ең қарапайым әдіс – жол бойындағы 220 вольттық кәдімгі розеткасы бар қоғамдық орындарды (кафе, мейрамхана, қонақүй) табу. Тіпті баяу зарядтау да жақын ЭЗС-ке жетуге көмектеседі. Сарапшы буксирлік арқан немесе қатты сүйреткішті алып жүруге кеңес береді. Соңғы нұсқа – генераторды алып жүру. Бірақ бұл әдістердің өз тәуекелдері бар екенін ескерген жөн.

Бензин құю мен розетка: шығындардағы нақты айырмашылық

Үйдегі және ақылы станциядағы киловатт бағасы

Үйдегі бір киловатт энергияның бағасы орта есеппен 22-25 теңге болса, ақылы станцияда зарядтау 60-75 теңгеге шығады. Үйде зарядтау арзанға түскенімен, толық цикл 10-12 сағатқа созылады. Сондай-ақ, бұл әдіс үйдің электр желісіне қауіпті болуы мүмкін.

100 км жүріске арналған есеп (бензин/дизель/электр)

Қорытындылай келе, үй жағдайында зарядтау шынымен де ең арзан нұсқа болып табылады. Бензинмен салыстырғанда "жанармай" шығыны бес-алты есе аз болуы мүмкін. Алайда, тек жылдам қоғамдық станцияларды пайдаланған кезде үнемдеу соншалықты айқын болмайды. Қыста электромобильдердің шығыны әдетте жылыту жүйесінің жұмысына байланысты артады.

Толық зарядтау уақыты: үй розеткасы, Wallbox және жылдам ЭЗС

Кәдімгі 220V розетка: уақыт және желіні шамадан тыс жүктеу қаупі

Кәдімгі розетка арқылы зарядтау – бұл ұзақ процесс. Бірақ үйдің электр желісінің мұндай жүктемеге төтеп бере алмауы мүмкін екенін ескеру қажет. Бұл қысқа тұйықталуға немесе тіпті өртке әкелуі ықтимал.

Жеке үйге арналған Wallbox: орнату, құны, өтелу мерзімі

Егер сіздің аймағыңызда қоғамдық ЭЗС болмаса, үйде станция орнату – тиімді шешім. Оның құны 100-120 мың теңгеден 350-500 мың теңгеге дейін өзгереді. Оның өтелу мерзімі жүріп өткен шақырымға байланысты. Жылына 20-30 мың шақырым жүретін және түнде арзан тарифпен зарядтайтын жүргізуші үшін бұл шығын біртіндеп өтеледі.

Жол бойындағы жылдам зарядтау: 30 минут немесе одан да көп (қыста)

Жылдам DC-станциялары көлікті әлдеқайда тез зарядтайды. Әдетте 20-80% зарядтау 25-40 минутты алады. Бірақ бұл тек жылы ауа райында және алдын ала қыздырылған батареямен ғана мүмкін. Қыста аккумулятор баяу зарядталады, сондықтан бұл уақыт 50-80 минутқа дейін ұзаруы мүмкін.

Қорытынды

Қалалардан тыс жерлерде электромобильдерге сұраныстың аз болуына негізгі себеп – ЭЗС станцияларының жеткіліксіздігі. Үйдегі кәдімгі розетка арқылы зарядтау қауіпсіз емес және ұзақ уақытты алады. Үйге станция орнату кейбіреулерге қымбат көрінуі мүмкін. Алайда, электромобиль иелері паркинг ақысын төлемеу және утилизациялық алымнан босатылу сияқты "бонустарға" ие болады. Дегенмен, зарядтау инфрақұрылымы әлі толық дамымаған аймақтарда электромобильді күнделікті көлік ретінде таңдау – әр жүргізушінің жеке шешімі.