InfoHub Logo

Алматыда 13 тоннадан астам кокаиннің транзиті бойынша сот процесі жалғасуда. Сотталушылар қатарында екі Түркия азаматы бар, оларға өмір бойына бас бостандығынан айыру жазасы кесілуі мүмкін. Істі алқабилер соты қарауда.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Іс неден басталды?

2025 жылдың қыркүйек айында ҰҚК республика тарихындағы ең ірі, салмағы 13 тонна 183 килограмм болатын кокаин партиясының тәркіленгенін хабарлады. Жүк Қазақстан арқылы үшінші елдерге транзитпен өтуі тиіс болған. Алайда, партияның қайдан келгені белгісіз болып қалды.

Сол кезде құқық қорғау органдары есірткі арнасын ұйымдастырды деген күдікпен екі шетел азаматын ұстады.

Салыстыру үшін: 13 тонна 183 килограмм кокаин – бұл шамамен тоғыз Toyota Camry автокөлігінің салмағы. Егер оны Toyota Camry көліктерінің багаждарына салса, бүкіл партияны тасымалдау үшін 25-тен астам көлік қажет болар еді.

Құны туралы айтар болсақ, Ішкі істер министрлігі 2025 жылдың наурыз айында 600 грамм кокаиннің құнын 100 миллион теңге деп бағалаған. Осыған сүйене отырып, Алматыда тәркіленген кокаин партиясының шамамен құны екі триллион теңгеден асады – 2 триллион 197 миллиард 167 миллион теңге.

Сотталушыларға немен айып тағылды және неге өмір бойына бас бостандығынан айыру жазасы қарастырылуда?

Сотталушылар қатарында екі Түркия азаматы бар: О. М. және Я. У. Оларға Қылмыстық кодекстің екі бабы бойынша айып тағылуда:

Бұл маңызды істі Алматы қаласының қылмыстық істер жөніндегі мамандандырылған ауданаралық сотында қаралуда. Сотқа орыс тілінен түрік тіліне аударатын аудармашы қатысуда.

Айыпталушылардың тағдырын 12 алқаби шешеді.

Сотталушының сотта айтқаны

17 сәуірде сотта О. М. есімді сотталушы сөз сөйледі. Ол өзінің кінәсіз екенін айтып, ескі танысының алдауына түскенін мәлімдеді.

О. М. 2022 жылдан бері Алматыда тұратынын айтты. Ол танымал түрік мейрамханасында менеджер болып жұмыс істеген, 2023 жылы тұруға рұқсат алған. Оның әйелі – Қазақстан азаматы, ал балалары жергілікті мектепке барады. Отбасы үй сатып алып, елде тұрақты орнығуды жоспарлаған.

Сотталушының айтуынша, бәрі 2022 жылы онымен байланысқа шыққан А. есімді танысынан басталған. Ер адам әйелі қайтыс болғанын айтып, балаларын қайын енесіне қалдыру үшін Қазақстанға көшкісі келетінін мәлімдеген. Осы сылтаумен ол О. М.-нен Түркиядан және басқа елдерден тауар импорттайтын фирма ашуға көмектесуді сұраған.

«А. менің әйелімнің азаматтығы бар болғандықтан, оның атына ЖШС ашуды сұрады. Ол мұның қысқа мерзімге ғана болатынын айтты. Бізді іс жүзінде жалынып-жалбарынды, 2024 жылы келісім бердік. Мен мұндай жауапкершілікті өз мойныма алғым келмеді, бірақ ол балаларын айтып, көмек сұрап жалынды», – деді О. М. алқабилерге.

Нәтижесінде, 2024 жылы сотталушының әйелінің атына «Point Dis Ticaret» ЖШС ашылған.

Диффузорлармен байланысты эпизод: «героин ісімен» байланысы

Тіркеуден кейін көп ұзамай сотталушының отбасы қойма жалдаған, сол жерге А. бірінші партия тауарды – металл банкадағы диффузорларды жеткізген. О. М. тауарды көргенін айтады.

«Тауар келгенде, қораптар жыртылған, қаптамасы – кір және бүлінген еді. Мен бәрін тіркеп, А.-ға жіберіп отырдым, оның бизнесіне алаңдадым, бірінші жеткізілімде ақша жоғалтып ала ма деп қорқтым. Тауар қоймада үш ай жатты, ал 2024 жылдың күзінде ол диффузорларды логистикалық компанияға сатқанын хабарлады», – деп түсіндірді сотталушы.

Айта кетейік, бұған дейін куәгер, көлік компаниясының директоры З. Л. осыған ұқсас диффузорлар партиясы туралы сотқа хабарлаған. Естеріңізге сала кетейік, ол Қазақстаннан Еуропаға жіберілген металл банкаларда неміс полициясы 450 килограмм героин тапқанын айтты.

Оның айтуынша, бұл туралы неміс кеденінің сайтында жазылған.

Сотталушы сұрыптау кезінде қораптарды қалыпты тауар деп санағанын және «қос қабатты» екенін білмегенін айтады.

Ақиқат 2025 жылдың ақпанында логистикалық компания өкілдері О. М.-ге Германияда олардың жүк көлігінің «тыйым салынған заттар» үшін ұсталғанын хабарлаған кезде анықталды.

«Мен таң қалдым және бізді алдағанына сендім. Бірден А.-ға хабарласып, неге мені шатастырғанын айқайладым. Ал ол сабырлы болды. Тауар 10-нан астам кеденнен өткендіктен және бұл жай ғана «спрей газдарын тексерудің қалыпты процедурасы» болғандықтан, мұның мүмкін еместігін айтты», – деп еске алды О. М.

Сотталушының айтуынша, күдіктенген соң, олар әйелімен бірге бірден адвокатқа жүгініп, ер адаммен барлық байланысты үзуге шешім қабылдаған, келесі партияға – сол «кокостарға» қол қоюдан бас тартқан.

«Доминиканадан келген кокостар»

Екінші эпизод А.-ның мәрмәр мен кокос әкелу ниетіне қатысты.

«Диффузорлар сатылғаннан кейін, Германияда жүк ұсталғаны туралы жаңалықтар шықпай тұрып, А. Ауғанстаннан мәрмәр мен кокос әкелгісі келетінін айтты. Кейін қателескенін, кокостар Доминиканадан болатынын айтты. Ол оларды Ресей арқылы транзитпен әкелуді шешті, бұл маған қисынсыз көрінді. Мен: «Неге мұндай күрделі жолдар?» деп сұрадым. Бірақ ол талап етті», – деп түсіндірді сотталушы.

О. М. сотта есірткіні ешқашан қолданбағанын және «кокос» сөзінің сленг мағынасын білмегенін мәлімдеді. Ол жеміс бизнесінің заңдылығына шынымен сенгенін айтады.

«Мен жеміс деп ойладым. Кокос – жеміс. Тек судья мырза «кокос» дегеніміз «кокаин» екенін айтқанда, мүмкін сонда түсінген шығармын. Мен өмірімде ешқашан есірткі қолданбағанмын, тіпті білмегенмін», – деді ол.

Сотталушының айтуынша, жеткізілім болмаған, себебі О. М. 2025 жылдың ақпанында диффузорлардағы есірткі туралы білген соң ынтымақтастықтан бас тартқан.

2025 жылдың ақпанында О. М.-мен А.-ның інісі байланысқа шықты. Кафедегі кездесуде ол А.-ның Түркияда ұсталғанын және компания шотынан Point ақшасын басқа фирманың қарызын өтеу үшін қолма-қол ақшаға айналдыруды сұрағанын айтты.

О. М. бұл схемаға қатысудан бас тартты, ал бірнеше күннен кейін – 2025 жылдың ақпан айының ортасында – оны жұмыс істеген мейрамханасынан ҰҚК қызметкерлері ұстады. Оның айтуынша, сол кезде А.-ның Еуропа арқылы Қазақстанға есірткі жібергенін білген.

Күдікті кінәсін мойындамайды. Сот процесі жалғасуда. Tengrinews.kz оқиғаның дамуын бақылауды жалғастырады.